Кіріспе

Британдық мемлекет қайраткері және жазушы (1838–1928)

Джордж Отто Тревелян, 2-ші баронет, (20 шілде 1838 – 17 тамыз 1928) – британдық мемлекет қайраткері және жазушы. Шамамен 30 жылға созған мансабында ол Уильям Юарт Гладстон және Розбери графы басшылығымен екі рет Шотландия хатшысы қызметін атқарды. 1886 жылғы Ирландияның өзін-өзі басқару туралы заң жобасы мәселесінде Гладстонмен келіспегенімен, заң жобасына түзетулер енгізілген соң ол көп ұзамай Либералдық партияға қайта қосылды. Тревелян, сонымен қатар жазушы және тарихшы, шамамен 1864 жылы «Байқаушы» (The Competition Wallah) романын және 1876 жылы анасының әкесі, Лорд Маколейдің өмірі мен хаттары туралы еңбегін жазды.

Өмірбаян және білім

Тревелян Лестерширдегі Ротли Темплде, 1-ші баронет сэр Чарльз Тревелян мен Закари Маколейдің қызы, тарихшы Лорд Маколейдің қарындасы Ханнаның жалғыз ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Харроу және Кембридж университетінің Тринити колледжінде білім алды, онда Кембридж одағының президенті болды және 1861 жылы Классикалық Трипостың бірінші сыныбында екінші орынды иеленді. Сол жылы ол "Афина университетінде Гораций" атты өлеңмен жазылған пьесасын жазды, оның бір бөлігі Уильям Уивеллді ренжітіп, Тревелянға стипендиядан айырылуына себеп болды. 1868 жылғы жалпы сайлауда ол Хавик округінен сайланды және 1886 жылға дейін оны өкілдік етті. 1868 жылдың желтоқсанында Гладстонның бірінші үкіметі құрылғанда Тревелян Адмиралтействоның азаматтық лорды болып тағайындалды, бірақ 1870 жылдың шілдесінде үкіметтік білім беру туралы заңға қатысты ар-ождандық себептермен қызметтен кетті. Ол, соның ішінде, лауазым сатып алуды жоюды қамтитын армиядағы кең ауқымды реформаны жақтады және парламентте де, одан тыс жерлерде де көп жылдар бойы округтік сайлау құқығын кеңейтудің басты жақтаушысы болды. 1874 жылғы сессияда ол "Үй шаруашылығы франшизасы (округтар)" заң жобасын ұсынды, бірақ ол екінші оқылымда қабылданбады – ауыл шаруашылығы жұмыскерлеріне сайлау құқығы берілгенге он жыл уақыт өтті. Ол ыстықпен қолдаған басқа да мәселелердің арасында әйелдердің сайлау құқығы, астаналық жергілікті басқарудың толыққанды реформасы және Лордтар палатасын түбегейлі реформалау немесе тарату болды. Ол тікелей вето құқығы және басқа да тыйым салу заңдарын қолдады. 1884 жылдың қарашасынан 1885 жылдың маусымына дейін ол Ланкастер герцогтігінің канцлері және кабинет мүшесі болды. 1886 жылдың ақпанында ол Гладстонның үшінші үкіметінде Шотландия хатшысы және Шотландия білім беру департаментінің вице-президенті болды, бірақ наурыз айында Ирландияның өзін-өзі басқару мәселесіне байланысты отставкаға кетті. Сол жылы ол әкесінен баронеттік атағын мұраға алды. 1892 жылдан 1895 жылға дейін ол қайтадан Шотландия хатшысы және Шотландия білім беру департаментінің вице-президенті болды. 1897 жылдың басында ол парламенттегі мандатын тастап, жеке өмірге шықты. 1911 жылы ол "Меріт ордені" мүшесі болып тағайындалды.

Жазбалар

Үндістанда болған кезінде Тревелян "Макмиллан журналына" "Байқаушының хаттары" ("Letters of a Competition Wallah") деген мақала жазды (1864 жылы қайта басылды). 1857 жылғы Үндістан көтерілісі кезінде болған Каунпур қырғыны туралы есеп 1865 жылы жарық көрді. 1867 жылы ол "Парламенттегі әйелдер" атты әзіл-қалжыңға толы саяси брошюра жазды. 1876 жылы "Лорд Маколейдің өмірі мен хаттары" (екінші, кеңейтілген басылымы 1908 жылы жарық көрді) және 1880 жылы "Чарльз Джеймс Фокстың ерте тарихы" кітаптарын жариялады. 1899 жылы Америка революциясы тарихының бірінші томын жариялады, ол 1905 жылы аяқталды (үш томдық). Соңғы жылы ол өзінің ерте классикалық "ойын-қалжыңдары" мен үнділік шығармаларын "Проза мен өлеңдегі аралықтар" ("Interludes in Prose and Verse") деген атпен қайта жариялады.