Кіріспе

Британдық саясаткер (1792–1840)

Джон Джордж Лэмбтон, 1-ші Дурхэм графы (12 сәуір 1792 – 28 шілде 1840), сондай-ақ "Радикалдық Джек" деп белгілі және Канада тарихындағы мәтіндерде жай ғана Лорд Дурхэм деп аталатын, британдық виг саясаткері, отарлық әкімші, Британдық Солтүстік Американың генерал-губернаторы және жоғары комиссары болды. Жетекші реформатор Дурхэм 1832 жылғы реформа заңының қабылдалуында маңызды рөл атқарды. Кейін ол Ресейдегі елші болып қызмет етті. Ол Жаңа Зеландияның отарлануында маңызды рөл атқарған Жаңа Зеландия компаниясының негіздеуші мүшесі және төрағасы болды. Джордж Вудкок оның "мақтаншақ, еркіндік сүйгіш, зор байлыққа ие, романтикалық келбетімен және шарпыған мінезімен" ерекшеленгенін айтады. Ол "өз қарсылығын құрылысқа бағыттайтын табиғи бүлікшілердің" бірі болды. Отандық және шетелде ол 19 ғасырдың басындағы либералдық рухтың ықпалды жақтасы болды.

Өмірбаян және білім

Лэмбтон 1792 жылдың 12 сәуірінде әкесі Уильям Генри Лэмбтонның үйінде, Беркли алаңындағы 14-кезде, Санкт-Джордж Хановер алаңында (қазір Вестминстер қаласының құрамында) дүниеге келді. Оның анасы – леди Анна Барбара Фрэнсис, Джордж Вильерс, 4-ші Джерси графының қызы. Лэмбтон аталары Джон Лэмбтон мен Джордж Вильерстің есімдерімен крещениеден өтті. Лэмбтон туған кезде әкесі Халықтың достастары қоғамын құруға және оған төрағалық етуге белсенді қатысты. Итонға оқуға түсіп, 1809 жылы 10-шы гусар полкінде корнет болып әскерге қабылданды, бірақ 1811 жылы отставкаға шықты. 1797 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Дурхамға зор байлық мұра болып өтті, ол негізінен Дурхам округіндегі Лэмбтон замкісының төңірегіндегі жерлердегі кен өндіруден түскен табыс есебінен құрылды, бұл Лэмбтон Коллиеристерінің негізін қалады. Дурхам округіндегі басқа да мүліктерге Динсдейл паркі және Лоу Динсдейл усадьбасы кірді. 1821 жылы ағылшын джентльмені үшін жеткілікті табыс қандай деп сұрағанда, ол "адам жылына 40 000 фунт стерлингпен жайлы өмір сүре алады" деп жауап бергендігі үшін "Жай жүретін Джек" деген лақап атқа ие болды (2014 жылғы құны бойынша шамамен 3,9 миллион фунт стерлингке тең).

Ол Механикалық институттар және жаңадан құрылған Лондон университеті сияқты білім беру жобаларын қолдады, оның қызығушылығы қайырымдылықпен байланысты. Алайда, отарлауда бұл жоба сәтті болмады.

Саяси мансап

Дурхам алғаш рет 1812 жылғы жалпы сайлауда Дурхам округінен парламентке депутат болып сайланды және 1828 жылға дейін осы мандатты сақтап қалды. Одан кейін ол Дурхам қаласының және Дурхам графтығының Паллатиніндегі Лэмбтон қамалының бароны Дурхам титулына ие болды. Парламентте ол королева Каролинаны қорғаудан бастап, диссиденттер мен рим католиктерінің саяси құқықтарын қалпына келтіруге дейін либералдық идеяларды қолдады. 1830 жылы оның қайын атасы лорд Грей премьер-министр болғанда, Дурхам Құпия Кеңеске ант берді және Лорд-хранитель мөрінің қызметіне тағайындалды. Лорд Расселлмен бірге ол реформаның белсенді жақтаушысы болды. Ол 1832 жылғы танымал реформа заң жобасын дайындауға көмектесті. Бұл заң шағын округтерді таратып, қалаларға өкілдік құқығын берді, сондай-ақ шағын жер иелеріне, жалға алушы шаруаларға, дүкен иелеріне және жылдық 10 фунт стерлинг немесе одан да көп жалқы төлейтін үй иелеріне, сонымен қатар кейбір жалдамалы тұрғындарға дауыс беруге мүмкіндік берді. 1835-1837 жылдары ол Ресейдегі елші болып қызмет етті. Ресейде жүргенде ол Санкт-Александр Невский, Санкт-Андрей және Санкт-Анна ордендерімен марапатталды. 1837 жылы ол Бат орденінің Ұлы крестінің иегері аталды.

Әдебиетте

Кейде саяси мәселелерге араласатын Летиция Элизабет Лэндон, Сэр Томас Лоуренстің "Құрметті лорд Дурхам" портретіне арналған поэтикалық иллюстрациясында, "Фишердің 1833 жылғы "Көрсету бөлмесінің альбомдарында" жарияланған, Ресей сарайындағы елшіліктегі қызметі туралы айта келе, лорд Дурхамның ресейліктерді Польшаның жоғалған тәуелсіздігі мен егемендігін қайтаруға көндіруге үміттенетінін білдіреді.

Мұра

Earl құрметіне берілген атаулар: Лэмбтон округі, Онтарио, Лэмбтон, Торонто (оның ішінде Лэмбтон Миллс, Лэмбтон Миллс қорымы және Лэмбтон үйі), Торонтодағы Лэмбтон даңғылы, Лорд Дурхам мемлекеттік мектебі (Аякс, Онтарио, жабылды), Лэмбтон, Квебек, Лэмбтон Quay, Лэмбтон Уорд және Жаңа Зеландияның Веллингтон қаласындағы Лэмбтон гавані, сондай-ақ Дурхам Хайтс және Лэмбтон мүйісі (екеуі де Солтүстік-Батыс территориясы Банкс аралының оңтүстік ұшында орналасқан). Оның құрметіне Сандерлендтен батысқа қарай төбеде орналасқан Дарем графтығындағы Пеншоу монументі салынған.

Ағылшын тілінде

Жаңа, Честер. "Лорд Дурхам және оның есебінің британдық контексті". Канада тарихи шолуы 20.2 (1939): 119–135. Онлайн.
Жаңа, Честер. Лорд Дурхамның Канадаға сапары: Джон Джордж Лэмбтонның өмірбаяны, Дурхамның бірінші графы. Clarendon Press, 1929) онлайн. Рид, Стюарт Дж. Дурхамның бірінші графының өмірі мен хаттары: 1792–1840 (2 томдық. Лондон: Longmans, Green and Company, 1906). 1-том онлайн; сондай-ақ 2-том онлайн.

Вудкок, Джордж. "Радикалды Джек": Джон Джордж Лэмбтон, Дурхамның бірінші графы. Тарих бүгін 9.1 (1959): 3–12.