Кіріспе

Австралиялық саясаткер

Хью Каллинг Эрдли Чайлдерс (25 маусым 1827 – 29 қаңтар 1896) – XIX ғасыр британдық либерал саясаткері. Ол, ең алдымен, Адмиралтейство мен Соғыс министрлігіндегі реформалық әрекеттерімен танымал. Мансабының кейінгі кезеңінде, Қаржы министрі болып, бюджет тапшылығын жоюға жасаған тырысы Уильям Гладстон басқаратын либералдық үкіметтің құлауына себеп болды.

Соғыс министрі

Либералдылар 1880 жылы билікті қайта иеленгенде, Чайлдерс соғыс министрі болып тағайындалды, бірақ ол бұл қызметке көңілсіз келісті. Осылайша, ол қару-жараққа жұмсалатын қаражатты қысқарту саясаты үшін жауапкершілікті мойнына алуға мәжбүр болды, бұл саясат Ұлыбритания соғысқа қатысқанда қырқыс дау тудырды: ең алдымен 1880 жылы Оңтүстік Африкадағы бурлармен, содан кейін 1882 жылы Мысырға басып кіру кезінде. Чайлдерс Кардуэлл реформаларын күшейту және кеңейту саясатынан кейін Ат гвардиясының арасында да ұнамайтын тұлға болды. 1881 жылдың 1 мамырында ол 41-ші жалпы бұйрықты бекітті, онда Чайлдерс реформалары деп аталатын бірқатар жақсартулар баяндалған.

Қаржы министрі

1882 жылы Чайлдерс қазынашылық канцлері болды, бұл лауазымды ол ұзақтан көріп келген. Осы ретте, ол 1884 жылы Консолдарды қайта құруға тырысты. Бұл жоба сәтсіз аяқталса да, 1888 жылғы келесі қайта құруға негіз салды. 1885 жылғы маусымда ол алкогольге салынатын акцизді және табыс салығын арттыру арқылы бюджет тапшылығын жоюға әрекеттенді. Оның бюджеті Парламент тарапынан мақұлданбады, ал үкімет – Мысырдағы жағдайларға байланысты бұрыннан да беделсіз болғандықтан – қызметтен алынды. Чайлдерстің әріптесі Роузбери графы мүңкіре қарап: "Менің білуімше, бюджет кез келген мәселе сияқты, осы үшін кетіп қалуға жарайды, ал сейсенбі де жақсы күн" деді.

Ішкі істер министрі

1885 жылдың желтоқсанындағы кезекті сайлауда Чилдерс Понтефракттағы өкілдігінен айырылды, бірақ Эдинбург Оңтүстігінен тәуелсіз «Үй билеуші» (Home Ruler) ретінде қайта сайланды (Глэдстонның 1886 жылы осы саясатқа көшкеніне дейін осы бағытты ұстанған сирек либералдардың бірі). Содан кейін Чилдерс 1886 жылғы қысқа мерзімді үкіметте Ішкі істер министрі қызметін атқарды. Ол Бірінші «Үй билеуі» заң жобасының қаржылық тармақтарын сынады, және олардың кері тартылуының басты себебі оның отставка беру қаупі болды. Дегенмен, заң жобасы қабылданбады, ал оның қабылданбауы либералдық үкіметтің құлауына әкелді.

Зейнетақы және Чилдерс комиссиясы

Ол 1892 жылы парламенттен зейнеткерлікке шықты, ал оның соңғы жұмысы 1894 жылы "Қаржы қатынастары жөніндегі комиссияға" Ирландияның қаржы мәселелері бойынша есеп дайындау болды, оның төрағасы болды (әдетте Чайлдерс комиссиясы деп аталады). Бұл комиссияның қорытындысы бойынша, өткен онжылдықтарда Ирландияға жан басына шаққанда Ұлыбританияның қалған бөлігіне қарағанда жылына шамамен 2 немесе 3 миллион фунт стерлингке артық салық салынған. Бұл мәселе ақыры 1897 жылдың наурыз айында талқыланды. Келесі онжылдықтарда ирланд ұлтшылдары бұл есепті империялық салық салудың артық болуын тоқтату үшін қандай да бір қаржылық тәуелсіздік қажет екенін дәлелдеу үшін жиі сілтеме етті, бұл Ирландияның кедейлігін ұзартып келді. Олардың қарсыластары, қосымша салық түскенінің себебі табыс салығы емес, шай, шаут, виски және темекінің тым көп тұтынылуы болғанын атап өтті. Оның жас туысы Эрскин Чайлдерс 1911 жылы осы мәселе бойынша кітап жазды. Чайлдерстің 1894 жылғы есебі 1925 жылы жаңа Ирландия еркін мемлекеті мен Ұлыбритания арасындағы өзара қаржылық жағдайларды қарастыруда әлі де маңызды болып саналды. 1926 жылы Ирландия Сенатында болған дебаттарда кейбір сенаторлар Ұлыбритания Ирландияға 1,2 миллиард фунт стерлинг берешегі бар екенін мәлімдеді. Алайда, бұл 1894 жылдан бері экономикалық жағдайдың өзгергенін ескермеді, және бөлінуге дейін Оңтүстік Ирландия британдық салық төлеушілердің үлкен қолдауына ие болды. Осы экономикалық шындық бастапқы Ирландия еркін мемлекетін егде жастағы зейнетақыны бес шиллингтен төрт шиллингке дейін төмендетуге мәжбүр етті. 1932 жылы ағылшын-ирланд сауда соғысы басталғанда, Ирландия үкіметі өткендегі артық салық салуға байланысты басқа талаптармен бірге 400 миллион фунт стерлинг талап етті, бірақ бұл мәселе 1938 жылы дау шешілген кезде еске алынбады.

Отбасы, кейінгі өмір және өлім

1850 жылы Чайлдерс Эмили Уокерге үйленді. Олардың алты ұлы мен екі қызы болды. Олардың қыздарының бірі, Эмили "Милли" Чайлдерс портретші және пейзаж суретшісі болды. Оның бірінші әйелі 1875 жылы қайтыс етті, ал Чайлдерс 1879 жылы Кэтрин Энн Гилбертке үйленді. Оның туысы, Эрскин Чайлдерс, "Құмдардың жұмбағы" шпиондық романының авторы, Ирландияның тәуелсіздік соғысы мен Ирландия азамат соғысының маңызды тұлғасы (сол соғыс кезінде ол өлім жазасына кесілді) және Ирландияның төртінші президенті Эрскин Хамильтон Чайлдерстің әкесі болды. Министрлік қызметінің соңында "HCE" Чайлдерс дене бітімімен танымал болды, соның салдарынан "Here Comes Everybody" деген лақап атқа ие болды, кейіннен Джеймс Джойстың "Финнеганс Уэйк" романында мотив ретінде пайдаланылды. Чайлдерс 1896 жылдың қаңтарында 68 жасында қайтыс болды. Ол Лондонның Бромптон зиратындағы орталық дөңгелектің оңтүстік жағына жерленген.