Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Күміс көз (Zosterops lateralis), сонымен қатар маори тілінде тауху деп те аталады, Тынық мұхитының оңтүстік-батысындағы өте кішкентай, барлық жейтін сайрақ құс. Австралия мен Жаңа Зеландияда оның жиі кездесетін атауы кейде ақ көз деп айтылады, бірақ бұл атау көбінесе Zosterops туысының барлық түрлеріне немесе Zosteropidae тұқымдасының барлығына қатысты қолданылады. Жаңа Зеландияда күміс көз алғаш рет 1832 жылы тіркелген. 1856 жылы олардың саны артып, бір дауылдың салдарынан көшкен топ шығысқа қарай соғылып кеткен деп есептеледі. Өзінен-өзі келген құс ретінде ол Жаңа Зеландияның туа біткен түрі ретінде қорғалады. Маори тіліндегі тауху аталымы "бейтаныс" немесе тікелей мағынасында "жаңа келген" дегенді білдіреді.
The silvereye or wax eye (Zosterops lateralis), also known by its Māori name tauhou, is a very small omnivorous passerine bird of the south west Pacific. In Australia and New Zealand its common name is sometimes white eye, but this name is more commonly used to refer to all members of the genus Zosterops, or the entire family Zosteropidae. In New Zealand, the silvereye was first recorded in 1832. It arrived in greater numbers in 1856, and it is assumed that a migrating flock was swept eastwards by a storm. As an apparently self introduced bird it is protected as a native New Zealand species. Its Māori name, tauhou, means "stranger" or more literally, "new arrival".
Сипаттама
Ұзындығы 11-13 см, салмағы шамамен 10 г болатын кішкентай құстың көзінің айналасында көзге түсетін ақ қауырсыннан тұратын сақинасы бар. Түршесіне байланысты түк жамылғысының көптеген нұсқалары кездеседі. Жалпы, құстың зәйтүн жасыл қанаттары мен сұр немесе зәйтүн жасыл арқасы, ашық түсті – сары немесе сұр жұтқырығы, қасқыр түстіден аққос түске дейінгі бүйірлері және ақ немесе сары болуы мүмкін құйрық асты бөлігі болады. Австралия ішінде маусымдық көші-қондар болады және түршелердің ареалдары біртіндеп жапсалады. Оның ареалындағы басқа аралдарда әдетте тек бір түрше ғана кездеседі, сондықтан тек бір түк нұсқасы байқалады. Zosterops lateralis сперматозоидтарының басы 13,01 мкм, ортаңғы бөлігі 52,75 мкм, қамшысы 56,69 мкм, ал жалпы ұзындығы 69,71 мкм құрайды.
A small bird 11 to 13 cm in length and around 10 g in weight, it has a conspicuous ring of white feathers around its eye. There are a number of plumage variations depending on the sub species. Generally it has olive green wings and either a grey or olive green back, a lighter coloured throat yellow or grey, flanks that range from chestnut to pale buff, and an undertail that may be white or yellow. Within Australia there are seasonal migrations and the ranges of the sub species overlap. The other islands within its range tend to host only a single sub species each so only one plumage variant is seen. The sperm of Zosterops lateralis exhibits a head measuring 13.01 μm, a midpiece of 52.75 μm, a flagellum extending to 56.69 μm, resulting in a total length of 69.71 μm.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Күміс көз Австралия, Жаңа Зеландия және Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аралдарында – Лорд-Хоу, Жаңа Каледония, Лоялти аралдары, Вануату және Фиджиде табиғи түрде қоныстанады. Австралияның салыстырмалы түрде құнарлы оңтүстік-батыс және оңтүстік-шығыс бөліктерінде (Тасмания және Басс бұғазы аралдарын қоса алғанда) және тропикалық Квинслендтің суы мол жағалау аймағында, соның ішінде Кейп-Йорк түбегінде кең таралған.
The silvereye is native to Australia, New Zealand and the south west Pacific islands of Lord Howe, New Caledonia, Loyalty Islands, Vanuatu, and Fiji. It is common to abundant throughout the relatively fertile south west and south east parts of Australia (including Tasmania and the Bass Strait islands), and through the well watered coastal zone of tropical Queensland, including Cape York Peninsula
Күміс көз өсімдік жамылғысы бар кез келген жерде кездесуі мүмкін, ашық далалардан басқа, оның таралған аймағында, соның ішінде орман, бұталы жерлер, бау-шаруашылық алқаптары және қалалық бақшалар.
The silvereye is liable to be found in any vegetated area, apart from open grasslands, within its distribution range, including forest, scrub, horticultural blocks and urban gardens.
Тамақтандыру
Күміс көзді құс жәндіктермен, сондай-ақ көп мөлшерде жеміс пен нектармен қоректенеді, осылайша коммерциялық бауларға кейде зиян келтіреді.
The silvereye feeds on insect prey and large amounts of fruit and nectar, making them occasional pests of commercial orchards.
Мінез-құлық
Көктемде және жаздың басында (әсіресе қыркүйектен желтоқсанға дейін) көбейеді, кішкентай шоғырдан, мүк, шаш, өрмек торы және аққондыз ұя салады. Бұл ұялар кішкентай ағаштардың немесе бұталардың сыртқы тармақтарының қос жанында ілініп тұрады. Олар екі-төрт ақшыл көк жұмыртқа салады, және көбейту маусымында екі (немесе кейде үш) рет балапан өршітеді. Жұмыртқалар шамамен 11 күннен кейін жарылады, ал жас құстар тағы 10 күннен кейін ұшып кетеді. Жастар 3 аптада тәуелсіз болады және 9 айда көбейе алады. Жаздың соңында күмісқұстар үйірге жиналады, көптеген Австралия құстары көшіп, жағалау мен таулар бойымен солтүстікке қарай ұшып, күндіз дауыстап, бұталардың арасында жылдам қозғалып, түнде ұзақ қашықтықтарға ұшып, тамақ іздейді. Күмісқұстардың ішінара көшіп-қонуы генетикамен байланысты болуы мүмкін, себебі CLOCK геніндегі аллельдік вариациялар көшіп-қону статусымен байланысты. Тасманиялықтардың көп бөлігі Басс бұғазын (12 см-лік, бірнеше грамм салмақты құстар үшін таңғажайып құбылыс) кесіп өтіп, Виктория, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Квинслендтің оңтүстік-шығысына таралады. Бұл аймақтардағы популяциялар одан да солтүстікке қарай жылжиды, ал ең солтүстіктегі құстар жыл бойы тұрақты болады. Батыс Австралияда материк пен жағалау аралдары арасында қозғалып жүргендері тіркелген. Күмісқұстардың тамағы әртүрлі, олардың рационына жәндіктер, жидектер, жемістер және нектар кіреді. Жаңа Зеландияда олар кахикатеа және риму сияқты жергілікті ағаштардан жеміс жинайды. Қыста тамақ жетіспесе, олар құстарға арналған үстелдерден қантты судан бастап, нан мен пісірілген етке дейін, тіпті қатты майлы кесектерге дейін алуан түрлі тағамдарды жейді.
Silvereyes breed in spring and early summer (mainly between September and December), making a tiny cup of grass, moss, hair, spiderweb, and thistledown, suspended from a branch fork in the outer reaches of small trees or shrubs. They lay two to four pale blue eggs, and two (or sometimes three) broods may be raised during each breeding season. The eggs hatch after about 11 days, and the young fledge after another 10 days. The juveniles are independent at 3 weeks and able to breed at 9 months. In late summer silvereyes gather into flocks and many Australian birds migrate, making their way north along the coast and ranges, foraging busily during the day with much calling and quick movement through the shrubbery, then flying long distances through the night. Partial migration in the silvereye might be partly controlled by genetics, as allelic variation at the CLOCK gene is associated with migratory status. Most of the Tasmanian population crosses the Bass Strait (an astonishing feat for 12 cm birds weighing only a few grams) and disperses into Victoria, New South Wales, and south eastern Queensland. The populations of these areas tend to head further north; while the northernmost birds remain resident all year round. In western Australia they have been recorded moving between the mainland and offshore islands. Silvereyes are omnivorous with a diet that includes insects, berries, fruit and nectar. In New Zealand they take fruit from native trees including kahikatea, and rimu. When food is scarce in winter they will take a wide variety of foods from bird tables, ranging from sugar water through bread and cooked meats, to solid lumps of fat.
Бау-бақша шаруашылығы
Олар бау-бақшалар мен жеміс бақтарында құнды қызмет атқарады, өнімге зиян келтіретін жәндіктерді жейді, оның ішінде құмырсқаларды, қалқанша жәндіктерді және алма қанатын. Дегенмен, кейбір жеміс бақтарын күтетін шаруалар, жүзімшілер және үй бағбандары оларды қауіпті зиянкес деп есептейді, әсіресе олардың өте кішкентай болуына байланысты, құс торларын елемей, қалауынша олардың ішінде болып-шығады. Олар алма, цитрус, фейхоа, інжір, жүзім, алмұрт және персимон сияқты көптеген жеміс түрлеріне қызығушылық танытады.
They perform a valuable service in gardens and orchards, eating insects harmful to produce, including aphids, scale insects, and the diamondback moth. However, some orchardists, grape growers and home gardeners regard them as a serious pest particularly as, being so small, they simply ignore bird nets, popping in and out through the netting at will. They are attracted to a wide range of fruit species, including apples, citrus, feijoas, figs, grapes, pears and persimmons.
Әдебиетте
Күміс көз – Урсула Дубосарскидің "Honey and Bear", "Special Days with Honey and Bear" және "The Honey and Bear Stories" атты суреттелген балалар кітаптарындағы Honey есімді басты кейіпкер. Рон Брукс 2010 жылы жазған "Жүректен алынған" мемуарларында Тасмания бағында көрген күміс көзден шабыттанғанын айтады: "Көздің сыртында жұқа қара сызықпен шеңберленген, үлкен күміс сақиналар. Ол өте тамаша, мен ойладым. Міне, осы Honey!"
A silvereye features as the main character, Honey, in the illustrated children's books Honey and Bear, Special Days with Honey and Bear and The Honey and Bear Stories, by Ursula Dubosarsky and illustrated by Ron Brooks. In Brooks' 2010 memoir Drawn from the Heart he describes how he was inspired by a silvereye he saw in his Tasmanian garden "those large silver rings with a fine black line around the outer edge, right round the eyes She's perfect, I thought. That's her! That's Honey."