Кіріспе

Ұзындықтың эталондық мәні – ұзындықты өлшеу үшін кез келген түрде таңдалған және қабылданған эталондық стандарт. Қазіргі заманда ең көп қолданылатын өлшем бірліктері – әлемнің барлық елдерінде қолданылатын метрикалық бірліктер. АҚШ-та АҚШ-тың дәстүрлі бірліктері де қолданылады. Британдық империялық бірліктер әлі де Ұлыбританияда және басқа да кейбір елдерде белгілі бір мақсаттар үшін қолданылады. Метрлік жүйе СИ және СИ емес бірліктерге бөлінеді.

СИ

Халықаралық өлшем бірліктері жүйесіндегі (СИ) негізгі бірлік – метр, ол "вакуумдағы жарық 1/299 792 458 секунд ішінде жүріп өткен жолдың ұзындығы" деп анықталады. Ол шамамен 1,0936-ға тең. Басқа СИ бірліктері метрден префикстер қосу арқылы туынды, мысалы, миллиметр немесе километр, осылайша негізгі бірліктің көп мәндік реттіліктерін қамтитын жүйелі ондық еселіктері мен бөлшектері пайда болады. Мысалы, километр 1000-ға тең.

SI емес

Сантиметр-грамм-секунд өлшем жүйесінде ұзындықтың негізгі бірлігі сантиметр, немесе метрдің 1/100 бөлігі. Басқа СИ емес бірліктер метрдің ондық еселігінен туындайды. Атауы Символ СИ мәні ферми fm фемтометр åнгстрем Å 100 пикометр микрон μm 1 микрометр норвеж/швед милі немесе мириметр 10,000 метр x бірлік xu 0.1 пикометр.

Әуе қатынасы

Әуешілер әлемнің барлық жерінде (Ресей мен Қытайдан басқа) биіктікті футпен, ал қашықтықты теңіздік мильмен өлшейді.

Құрылыс кәсіптері

Австралиялық құрылыс саласы 1966 жылы метрикалық жүйені қабылдады және ұзындықты өлшеуге қолданылатын бірліктер метр (м) және миллиметр (мм) болып табылады. Сантиметрлерді (см) пайдаланудан аулақ болыңыз, себебі олар сызбаларды оқығанда жаңсақтық тудыруы мүмкін. Мысалы, екі жарым метрлік ұзындық әдетте 2500 мм немесе 2,5 м деп жазылады; осы ұзындықты 250 см деп жазу қалыпты емес деп есептеледі.

Жер өлшегіштің кәсібі

Америкалық жер өлшеушілер 1620 жылы Эдмунд Гунтер жасаған ондық өлшем жүйесін пайдаланады. Негізгі бірлік – Гунтердің 66 футтық (20 м) тізбегі, ол 4 таяққа бөлінеді, әр таяқ 16,5 футқа немесе 0,66 футтық 100 сілтемеге тең. Сілтеме "lk" деп, ал сілтемелер "lks" деп бұрынғы жер актілерінде және мемлекеттік жер зерттеулерінде қысқартылып жазылады.

Физика

Атомдық физикада, суб-атомдық физикада және космологияда ұзындықтың басым бірлігі көбінесе таңдалған негізгі физикалық тұрақтыға немесе олардың комбинациясына байланысты болады. Бұл көбінесе бөлшектің ерекше радиусы немесе толқын ұзындығы болып табылады. Ұзындықтың кейбір жалпы табиғи бірліктері осы кестеде келтірілген:

Атомдық қасиет Символ Ұзындығы, метрмен Сілтеме Классикалық электрон радиусы re 2.817940285 Электронның Комптон толқын ұзындығы λC 2.426310215 Кез келген фундаментальды бөлшектің Комптон толқын ұзындығы (немесе қысқартылған Комптон толқын ұзындығы) x Сутек атомының Бор радиусы (Ұзындықтың атомдық бірлігі) a0 5.291772083 Стоуни ұзындық бірлігі lS 1.381 Кванттық хромодинамика (QCD) ұзындық бірлігі lQCD 2.103 Электронвольт негізіндегі табиғи бірліктер 1 eV−1 1.97