Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Масса бірлігі – асыл тастар мен інжу-маржанды өлшеуге арналған масса бірлігі.
Unit of mass
the unit of mass used for gemstones and pearls
Карат (ct) – асыл тастар мен інжу-маржанды өлшеу үшін қолданылатын масса бірлігі. Қазіргі анықтамасы, кейде метрикалық карат деп аталады, 1907 жылы салмақтар мен өлшемдер жөніндегі төртінші жалпы конференцияда қабылданды.
The carat (ct) is a unit of mass equal to , which is used for measuring gemstones and pearls. The current definition, sometimes known as the metric carat, was adopted in 1907 at the Fourth General Conference on Weights and Measures,
ANSI X.12 EDI стандартында каратты белгілеу үшін CD аббревиатурасы қолданылады.
The ANSI X.12 EDI standard abbreviation for the carat is CD.
Этимология
Алғаш рет ағылшын тілінде 15 ғасырдың ортасында тіркелген "карат" сөзі итальян тіліндегі "carato" сөзінен келген, ал ол араб тіліндегі (qīrāṭ; قيراط) сөзінен алынған. Бұл сөз грек тіліндегі kerátion (κεράτιον) – "бұршақ тұқымы" деген сөздің кішіртілген түрі, ал "keras" – "мүйіз" деген сөзден туындаған. Карат – салмақ бірлігі, ол фунттың 1/1728 (1/12) бөлігіне тең (мина (бірлік) қараңыз). Бірақ бұл дерек қате болды, себебі олардың массасы басқа түрлердің тұқымдары сияқты өзгеріп отырады. Бұрын әр елде өз караттары болған. Ол көбінесе алтынды өлшеу үшін қолданылған. 1570 жылдардан бастап алмаздың салмағын өлшеу үшін де пайдаланыла бастады. 1907 жылғы қазанда Парижде өткен Метрлік конвенцияның төртінші алты жылдық жалпы конференциясында караттың стандарты бекітілді. Жаңа карат Францияда заңмен міндетті болды, бірақ Англияда оның қабылдануы баяу болды, себебі 1897 жылғы Салмақтар мен өлшемдер (метриялық жүйе) заңы оны қолдануға рұқсат берді.
First attested in English in the mid 15th century, the word carat comes from Italian carato, which comes from Arabic (qīrāṭ; قيراط), in turn borrowed from Greek kerátion κεράτιον 'carob seed', a diminutive of keras 'horn'. It was a unit of weight, equal to 1/1728 (1/12) of a pound (see Mina (unit)). However, this was a factual inaccuracy, as their mass varies about as much as seeds of other species. In the past, each country had its own carat. It was often used for weighing gold. Beginning in the 1570s, it was used to measure weights of diamonds. at the fourth sexennial General Conference of the Metric Convention held in Paris in October 1907. It was soon made compulsory by law in France, but uptake of the new carat was slower in England, where its use was allowed by the Weights and Measures (Metric System) Act of 1897.
Тарихи анықтамалар
+ Карат 1907 жылға дейін Орналасқан жері mg Кипр 187 белгісіз 188,6 Бразилия 192,2 Египет 195 Амбония 197 Флоренция 197,2 Халықаралық карат Батавия, Борнео, Лейпциг 205 Оңтүстік Африка (1) 205,304 Лондон Нью-Йорк (1) 205,303 Испания 205,393 Лондон Нью-Йорк (2) 205,409 Берлин 205,44 Париж, Шығыс Үндістан 205,5 Оңтүстік Африка (2) 205,649 Амстердам 205,7 Лиссабон 205,75 Франкфурт (Майнде) 205,77 Вена 206,13 Венеция 207 Мадрас 207,353 белгісіз 213 Бухарест 215 Ливорно 215,99
+ Carat before 1907 Location mg Cyprus 187 unknown 188.6 Brazil 192.2 Egypt 195 Ambonia 197 Florence 197.2 International carat Batavia, Borneo, Leipzig 205 South Africa (1) 205.304 London New York (1) 205.303 Spain 205.393 London New York (2) 205.409 Berlin 205.44 Paris, East India 205.5 South Africa (2) 205.649 Amsterdam 205.7 Lisbon 205.75 Frankfurt (on Main) 205.77 Vienna 206.13 Venice 207 Madras 207.353 unknown 213 Bucharest 215 Livorno 215.99
Ұлыбританияның сауда кеңесі
Ұлыбританияда бастапқы Сауда палатасының караты дәл 3 1647/9691 дән (~3.170 дән = ~205 мг) болды; 1888 жылы Сауда палатасының караты дәл 3 17/101 дән (~3.168 дән = ~205 мг) етіп өзгертілді. Метрлік жүйеге жатпаған бірлік болғанына қарамастан, бірқатар метрикалық елдер осы бірлікті қолдану шектеулі болғандықтан пайдаланды. Сауда палатасының караты төрт алмаз дәнге бөлінетін. Қазіргі заманғы караттан өзгеше, Сауда палатасының караты інжу-маржанды өлшеу үшін қолданылмады; олар інжу-маржан дәнмен өлшенді. Бірақ өлшеулер әдетте 1/64 караттың есебімен жүргізілді.
In the United Kingdom the original Board of Trade carat was exactly 3 1647/9691 grains (~3.170 grains = ~205 mg); in 1888, the Board of Trade carat was changed to exactly 3 17/101 grains (~3.168 grains = ~205 mg). Despite it being a non metric unit, a number of metric countries have used this unit for its limited range of application. The Board of Trade carat was divisible into four diamond grains,Unlike the modern carat, the Board of Trade carat was not used for measuring pearls; those were measured with pearl grains. but measurements were typically made in multiples of 1/64 carat.
Тазартушылар караттары
Сонымен қатар, Ұлыбританияда бұрын қолданылған тазартушылардың екі түрі болды – фунт карат және унция карат. Тазартушылар караттары – караттың бір түрі болатын. Троя фунты 240 троя грамынан тұратын 24 фунт каратқа бөлінетін; фунт карат 60 троя грамынан тұратын төрт фунт дәнге бөлінетін; ал фунт дән 15 троя грамынан тұратын төрт фунт ширегіне бөлінетін. Сол сияқты, троя унциясы 20 троя грамынан тұратын 24 унция каратқа бөлінетін; унция карат 5 троя грамынан тұратын төрт унция дәнге бөлінетін; және унция дән 1 1/4 троя грамынан тұратын төрт унция ширегіне бөлінетін.
There were also two varieties of refiners' carats once used in the United Kingdom—the pound carat and the ounce carat. The refiners' carats were the offspring of the [[carat (purity) The pound troy was divisible into 24 pound carats of 240 grains troy each; the pound carat was divisible into four pound grains of 60 grains troy each; and the pound grain was divisible into four pound quarters of 15 grains troy each. Likewise, the ounce troy was divisible into 24 ounce carats of 20 grains troy each; the ounce carat was divisible into four ounce grains of 5 grains troy each; and the ounce grain was divisible into four ounce quarters of 1 1/4 grains troy each.
Грек-рим
Солдиус – сонымен қатар римдік салмақ бірлігі болған. Әдеби деректерде 72 солидус монетасының салмағы дәл 1 римдік фунтқа, ал 1 солидустың салмағы 24 силикваға тең болғандығы көрсетілген. Римдік фунттың салмағы шамамен 327,45 г немесе мүмкін 5 г-ға дейін кем болған деп саналады. Осыған байланысты, 1 силикваның метрикалық эквиваленті шамамен 189 мг құрады. Гректерде де осыған ұқсас, бірдей құнды бірлік болған. Монетаның бір солидусындағы алтынның қараты мен дәндері алтынның тазалығын караттармен өлшеуге негіз болды. 1 солидус = 24 карат, 1 карат = 4 дән конверсиялық көрсеткіштері әлі де қолданыста. Woolhouse's Measures, Weights and Moneys of All Nations алтынның тазалығын 4 түйірлі караттармен, ал күмісті 20 пенни салмақтағы 12 трой фунтпен көрсетеді.
The solidus was also a Roman weight unit. There is literary evidence that the weight of 72 coins of the type called solidus was exactly 1 Roman pound, and that the weight of 1 solidus was 24 siliquae. The weight of a Roman pound is generally believed to have been 327.45 g or possibly up to 5 g less. Therefore, the metric equivalent of 1 siliqua was approximately 189 mg. The Greeks had a similar unit of the same value. Gold fineness in carats comes from carats and grains of gold in a solidus of coin. The conversion rates 1 solidus = 24 carats, 1 carat = 4 grains still stand. Woolhouse's Measures, Weights and Moneys of All Nations gives gold fineness in carats of 4 grains, and silver in troy pounds of 12 troy ounces of 20 pennyweight each.