Кіріспе
Калифорниядағы жарым арал, АҚШ. Маре аралы (испан тілінде: Isla de la Yegua) – Сан-Францискодан солтүстік-шығысқа қарай шамамен 37 шақырым қашықтықта, Калифорния штатының Вальехо қаласында орналасқан АҚШ-тағы жарым арал. Напа өзені оның шығыс жағын құрайды, ол Каркинес бұғазымен Сан-Пабло шығанағының шығыс жағымен қосылады. Маре аралы – жарым арал, себебі оны немесе басқа бірнеше аталатын "аралдарды" материктен толыққанды су жолы бөліп тұрмайды. Оның орнына, шағын арналар осылай аталатын аралдар арасында маусымдық су ағысын қамтамасыз етеді. Маре аралы олардың арасындағы ең ірісі, ұзындығы шамамен 6 шақырым, ені – 1,6 шақырым.
Mare Island (Spanish: Isla de la Yegua) is a peninsula in the United States in the city of Vallejo, California, about 23 mile (37 km) northeast of San Francisco. The Napa River forms its eastern side as it enters the Carquinez Strait juncture with the east side of San Pablo Bay. Mare Island is a peninsula, as no full body of water separates this or several other named "islands" from the mainland. Instead, a series of small sloughs cause seasonal water flows among the so called islands. Mare Island is the largest of these at about 3.5 mile (6 km) long and a mile wide.
Тарих
1775 жылы испан зерттеушісі Перес Аяла Маре аралына алғаш рет келген еуропалық болды және оны Исла де ла Плана деп атады. Бұл аймақ 1844 жылы генерал Мариано Гуадалупе Вальехоға берілген Ранчо Сусколдың бір бөлігі болды. Ол алғашқы қоныс аударушылар үшін тоқтау орны болды. 1835 жылы Каркинес бұғазынан өтіп бара жатқанда, адамдар мен мал тасымалдаған қарапайым паром дауылда айналып кетті. Сақталмаған малдың арасында Солтүстік Калифорнияның мексикалық коменданты генерал Мариано Гуадалупе Вальехоның бағалы ақ биесі де болды. Бірнеше күннен кейін генерал Вальехоның биесі аралға жүзіп келгені анықталды. Осы сәтті оқиғаға риза болған ол аралдың атын оның құрметіне Исла де ла Йегуа, яғни Бие аралы деп өзгертті. 1850 жылы Кадваладер Рингголд жасаған Сан-Франциско шығанағының картасында және Генри Ланге 1854 жылы жасаған картасында бұл арал "Маре аралы" деп көрсетілген. 1892 жылы Маре аралындағы гольф клубының құрылысы басталды, ол Миссисипиден батысқа қарайғы ең көне гольф алаңы болып табылады.
Кеме жасау зауыты
1850 жылғы 6 қарашада, Калифорния штатына қосылғаннан кейін екі ай өткен соң, президент Филлмор Мэри аралын мемлекеттік қолдану үшін резервке алды. 1852 жылғы 15 қаңтарда Әскери-теңіз күштерінің хатшысы Уильям Александр Грэм Тынық мұхитының жағалауындағы Әскери-теңіз кемежайы үшін орынды таңдау үшін Әскери-теңіз комиссиясын құрды. Комиссияға коммодор Д. Слоат, коммодор С. Ринггольд, Саймон Ф. Блант және Уильям П. С. Сэнгер (Норфолк Әскери-теңіз кеме жасаушылығының №1 құрғақ док құрылысын басқарған бұрынғы бақылаушы) кірді. 1852 жылғы 13 шілдеде Слоат Вальехо қаласынан Напа өзенінен бөлек орналасқан аралды ұсынды, себебі ол «океандық дауылдардан және су тасқынынан» қорғалған еді. Әскери-теңіз департаменті коммодор Слоаттың ұсынысын мақұлдады және 1853 жылғы шілдеде Мэри аралын 83 410 долларға әскери кеме жасаушылық үшін сатып алды. 1854 жылғы 16 қыркүйекте Мэри аралы батыс жағалауындағы тұрақты АҚШ Әскери-теңіз базасы болды, ал коммодор Дэвид Фаррагут оның алғашқы қолбасшысы болды. Бір ғасырдан астам уақыт бойы Мэри аралында Әскери-теңіз күштерінің Мэри аралы кеме жасаушылығы орналасқан. Елдің Әскери-теңіз флотының өсуі мен санының артуы ескі нысандарды қолданудан шығарып, ұлттық кеме жасаушылықтарды салу мен қайта жаңартуды күшейтті. 1872 жылы АҚШ-тың қоғамдық жұмыстар департаменті аралда құрғақ док құрылысын бастады, оның негізі кесілген гранит блоктарынан жасалған. Жұмыс 1891 жылы аяқталды. 1899 жылы екінші құрғақ док құрылысын бастады, оның ұзындығы 740 фут (226 метр), бетоннан жасалған және ағаш қазықтарға орнатылған; ол 1910 жылы аяқталды. 1941 жылға қарай үшінші құрғақ док аяқталды, ал төртіншісі салынып жатыр. Оқ-дәрі қоймасы мен су асты кемелерін жөндеу базасы заманауи, өртке төзімді ғимараттар болды. Вальехоға үш бағытты көлік жолы үшін салынған миллион долларлық көпір паром қызметін алмастырды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Мэри аралы үнемі дамып жатқан. 1941 жылға қарай жаңа жобаларға орталық электр стансасын жақсарту, жаңа үлгілер сақтау ғимараты, ірі қорыту зауыты, машина жасау цехы, журнал ғимараты, бояу цехы, жаңа әкімшілік ғимараты және үлкен қойма кірді. Ол бір уақытта 6-8 үлкен теңіз кемесін жөндеуге және бояуға қабілетті болды. Жақында бірнеше қосымша кеме тоқтау орындары, сондай-ақ жаңа кеме жасау кемежайы салынды, оған 152 метр және 229 метрлік кеме тоқтау орындары қосылды. 1939 жылдың басында 5593 жұмысшы жұмыс істеді, ал 1941 жылдың мамырына қарай 18 500-ге дейін өсті, айлық жалақысы 3,5 миллион долларға жетті. 1941 жылы жобалау бөлімі үш ғимаратқа дейін кеңейтілді, онда 400-ден астам кеме архитекторлары, инженерлер мен жобалаушылар орналасты. Ауруханада 584 төсек болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде кеме жасаушылықта 50 000-ға жуық жұмысшы жұмыс істеді. 1969 жылы Әскери-теңіз күштері өзінің (Вьетнам соғысы) «қоңыр су» Әскери-теңіз күштерінің өзендік оқу күштерін Калифорниядағы Коронадодан Мэри аралына көшірді. Swift Boats (Patrol Craft Fast PCF) және PBRs (Patrol Boat, River) кемелері қазіргі уақытта Маре аралының солтүстік және батыс бөліктерінде орналасқан Напа-Сонома батпақтары мемлекеттік жануарлар қорығында кеме жұмыстарын жүргізді. 1995 жылы АҚШ базаларын жабу кезінде Мэри аралы Әскери-теңіз базасы жабылды, бірақ АҚШ Әскери-теңіз резерві әлі де Калифорния штатының Сакраменто қаласындағы жаңа базасынан жүргізілетін өзендік соғыс жаттығулары үшін Мемлекеттік жабайы табиғат аймағының су бөліктерін пайдалана алады. «Гитарро» — «Стерджен» класындағы SSN 665 су асты кемесі, 1964 жылғы 9 желтоқсан мен 1968 жылғы 27 шілде аралығында Мэри аралында салынды. 1969 жылғы 15 мамырда, әлі де салынып жатқан және кеме тоқтау орнына байланған кезде, «Гитарро» суға батып кетті, себебі құрылыс бригадасы сынақ процедураларын дұрыс орындамады. Оны көтеруге үш күн, құтқару жұмыстарына бірнеше ай кетті. Мэри аралының әскери қолданылуының соңғы жылдары АҚШ теңіз жаяу әскерлері қауіпсіздік менеджменті және қауіпсіздік күштері операциялары бойынша оқытылды, соның ішінде; FAST (Флот терроризмге қарсы тобы), қауіпсіздік күзетшілері және қауіпсіздік күштерінің жедел әрекет тобы. 1970-ші жылдары Әскери-теңіз техникалық оқу орындарына мәліметтер жүйелері техниктері (DS), өртке қарсы техникалар (FT), байланыс техниктері (CT) және көптеген типтегі ядролық қуатты бағалау бойынша оқу орындары кірді.
Қайта қалпына келтіру және қайта пайдалану
1993 жылы Конгресс базаны қайта құру және жабу жөніндегі есептің қорытындыларын бекітті, нәтижесінде Mare Island Naval Shipyard жабылды. Кеме жасау зауыты Вальехо қаласының экономикалық дамуының негізгі факторы болды, 1988 жылғы қысқартулардан кейін 10 000 жұмысшы жұмыс істеді. Конгресс базаны жабуға бұйрық берген кезде, зауытта 5800 жұмысшы еңбек етті. Mare Island-ты тұру мен жұмыс істеуге қолайлы орынға айналдыру мақсаты, 1990 жылдардың басында Вальехо қаласы жүргізген базаны қайта құру жоспарының басты міндеті болды. 1993 жылы база жабуға ұсынылғаннан кейін, қала кең ауқымды, қоғамдық қатысумен жоспарлау процесін бастады, нәтижесінде 1994 жылы Вальехо қалалық кеңесі бекіткен соңғы қайта пайдалану жоспары жасалды. Бұл жоспар аралды қайта дамытудың жалпы бағытын көрсетті. Қайта пайдалану жоспары 1999 жылы мақұлданған және 2005 және 2007 жылдары түзетілген Mare Island арнайы жоспарының негізі болды. Арнайы жоспарда жерді пайдалану жолдары көрсетілді, қайта пайдалану аймақтары үшін даму стандарттары белгіленді және барлық келешек жоспарлау шараларын басқаруға арналған іске асыру бағдарламасы ұсынылды. Mare Island-тың 661 құрылысын және басқа да мәдени мұраларын сақтау жоспарлау процесінде маңызды фактор болды. Батыс жағалаудағы ең көне кеме жасау және теңіз күштерінің базасы ретінде, зауыт 1975 жылы федералдық үкіметтен Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесін алды. 1979 жылы Калифорния штаты бүкіл теңіз базасын Мемлекеттік тарихи ескерткіш ретінде тіркеді. 1999 жылы Вальехо қаласы 42 жеке қалалық ескерткішпен бірге Mare Island-ты тарихи аудандардың Ұлттық тізіміне қосты. Сонымен қатар, кез келген өнеркәсіптік, бұрын пайдаланылған жерді қалпына келтіру сияқты, қалалық және мемлекеттік органдар қоршаған ортаны бағалауды, зиянды заттарды жоюды және топырақты тазалауды талап етті. 1998 жылы Вальехо Леннар Маре Айленд ЛЛК (LMI) компаниясымен келісім шарт жасасты. LMI Саусалитодағы SWA Group компаниясымен Вальехо үшін бас даму жоспарын, қосымша тарихи зерттеулер мен ландшафттық архитектуралық қызметтерді ұсыну туралы келісім жасады. Арнайы жоспарда университет ауданы, өнеркәсіптік аймақ, тарихи орталық және тұрғын үйлер сияқты әртүрлі жерді пайдалану түрлері қарастырылды. Бұдан өзге, аралдың 78% -ы жабайы табиғат мекендеу орындары мен ылғалды жерлерге, саябақтар мен ашық кеңістіктерге, сондай-ақ су тоғандарына бөлінді. 2007 жылы LMI тұрғын үйлерді салуды аяқтады. 277 үйден тұратын Фаррагут ауылы алғашқы аяқталған аудан болды. Басқа аудандарға Корал Си және Киркленд Айленд II кіреді. Mare Island-тың арнайы жоспары барлығы 1400 үй мен пәтер салуды, сондай-ақ сауда, ойын-сауық және өнеркәсіптік кеңістіктерді көздейді. Mare Island тұрғындары LMI және Вальехо қаласына Напа өзені мен шығанақтан шөгіндіні, дренажды және дауыл суын жинауға арналған, ал оның орнына бұл аумақты сулы-сазды жерлерге қайтару үшін су тоғандарын жою туралы өтініш жасады. Қала мен құрылысшы келісімге келді, ал 2006 жылдың қаңтар айында жерді пайдалану жоспарына өзгеріс енгізіліп, Mare Island Shoreline Heritage Preserve қосылды. Қала бұл жерді жалпыға қолжетімді саябаққа айналдыру үшін кеңесші кеңес тағайындады. 2009 жылы Alstom пойыз күтіп ұстау орталығын Оклендтен Mare Island-қа көшірді.
Фильмдер мен теледидардағы орын
1917 жылы Чарли Чаплин, Дуглас Фэрбенкс және ауыр салмақтағы боксшы Жақ Демпси Мар аралында солдаттармен үнсіз фильм түсірді, оның ішінде Чаплин мен Демпси арасындағы жекпе-жек сахналандырылды, ал Фэрбенкс әскери оркестр жетекшісі және жекпе-жек төрешісі рөлін бірдей атқарды. (Бұл ақпарат 1964 жылғы Чаплиннің "Әлемдегі ең күлкілі адам" деректі фильмінен алынған.) 1943 жылғы Кэри Грант ойнаған "Токиоға бағыт" соғыс фильмінде Маре аралының крандары мен доктар бастапқы кадрларда Вальехо жағалауының түсірілімдерімен бірге маңызды орын алды. 1953 жылғы Уильям Холденнің қатысуымен түсірілген "Су асты кемелерінің командасы" фильмінің көп бөлігі Маре аралында түсірілді, сондай-ақ Вальехоның кейбір кадрлары да бар. 2012 жылғы Пол Томас Андерсоннің "Мастер" фильмінің актерлері мен түсірілім тобы бір ай бойы Маре аралында түсірілімдер жүргізді. Фильмде аурухана мен адмирал үйінің көріністері бар. 1997 жылғы Эдди Мерфи ойнаған "Метро" фильмінде Скотт Роперге (Мерфи) Корда (Майкл Винкотт) өзінің сүйіктісін құтқару үшін 10 миллион долларлық ұрланған зергерлік бұйымдарды Маре аралына жеткізуді бұйырды. "Battlebots" реалити-шоуының алтыншы маусымы 2015 жылдың 21-23 мамыр аралығында Маре аралы спорт орталығында түсірілді. Сент-Винсент (музыкант) 2011 жылы "Cruel" әніне клипті Маре аралында түсірді. 1310 ғимарат деп белгілі ескі қойма ғимараты көптеген жобалар үшін ішкі декорация ретінде жиі пайдаланылады. 2016 жылдан 2019 жылға дейін бұл орын Netflix-тің "13 Reasons Why" жасөспірімдер драмасы, сондай-ақ 2018 жылғы "Transformers: Bumblebee" фильміне түсірілім алаңы ретінде қолданылды.
Көлік
Маре аралына солтүстік жағынан 37-ші мемлекеттік тас жолымен, ал 80-ші мемлекетаралық тас жолы арқылы Уичелс шоғыры (әдетте Маре аралы шоғыры деп аталады) және Теннесси көшесі арқылы кіруге болады. Шоғырдың жол бойында пойыздың өтуіне арналған рельстер де орнатылған. Сан-Франциско шығанағы паромдары жыл бойы жұмыс күндері мен демалыс күндері, сондай-ақ таңдалған мерекелерде Маре аралы, Вальехо және Сан-Франциско паром терминалы немесе 41-ші пирс арасында қызмет көрсетеді. Маре аралында Калифорниядағы Туро университеті, АҚШ Орман шаруашылығы қызметінің Тынық мұхитының оңтүстік-батыс аймақтық кеңсесі және Вальехо қалалық біріктірілген мектеп округінің бас кеңсесі орналасқан.
Климат
Бұл аймақта жылы (бірақ ыстық емес) және құрғақ жаз мезгілі болады, ешқандай айдың орташа температурасы 71,6°F-тан аспайды. Кёппен климат жіктеу жүйесі бойынша Маре аралындағы жазғы жылы Жерорта теңізі климаты "Csb" деп белгіленеді.