Крикеттегі универсал ойыншылар

Кіріспе

Крикеттегі ролі: All rounders

All rounder – крикетте ұрыс пен боулингте үнемі жақсы нәтижелер көрсететін крикетші. Барлық боулдерлер соққы беруге тиіс, ал көптеген баттсмендер кейде боулингпен айналысады, бірақ көпшілігі осы екі саланың тек бірінде ғана шебер және мамандар саналады. Кейбір қақпашылар да мамандандырылған баттсменнің дағдыларына ие және оларды all rounder деп атайды, бірақ оларға «қақпашы-баттсмен» термині жиірек қолданылады, тіпті олар боулингпен де айналысатын қосалқы қақпашы болса да.

Анықтама

Ойыншыны жан-жақты ойыншы деп санауға нақты талаптар жоқ және осы терминнің қолданылуы көбінесе субъективті болып келеді. Қалыпты қабылданған өлшем – "нағыз жан-жақты ойыншы" дегені, оның жеке өзінің соққысы немесе добы, командаға орын алуға жеткілікті деңгейде болуы керек. "Нағыз жан-жақты ойыншы" дегеннің тағы бір анықтамасы – бұл ойыншы ұрып-соғу және добы арқылы (бірақ міндетті түрде бір ойында емес) тұрақты түрде "команда үшін ойындарды жеңіп беруге" қабілетті (яғни, өзінің керемет жеке өнерімен командасын жеңіске жеткізуге шамасы жетеді). Кез келген анықтама бойынша, нағыз жан-жақты ойыншы сирек кездеседі және команда үшін өте құнды, ол тиімді түрде екі ойыншының орнына толады. Маманданған добын жақсы ойнатқанда жаңсақтық туындауы мүмкін. Мысалы, Вест-Индияның жылдам добын берушісі Малкольм Маршалл 1978 мен 1991 жылдар аралығында 107 тесттік ойында 50 және одан жоғары 10 рет ұпай жинады, бірақ оның соққы беру орташа көрсеткіші 19-дан төмен болды. Ол "пайдалы төменгі сапылық соққы беруші" немесе тіпті "біршама соққы беретін добын беруші" деп аталады. Сол сияқты, маманданған соққы берушіні "пайдалы алмалы-көкпекті добын беруші" деп атауға болады. Бұған австралиялық Аллан Бордердің 1989 жылғы қаңтарда Сиднейде Вест-Индияға қарсы өткен тесттік матчында 96 ұпайға 11 қақпа алғаны (бірінші иннингте 7/46 және екіншіде 4/50) жақсы мысал, себебі жағдай оның сирек қолданылатын сол қолмен айналдыратын добына қолайлы болды. Жан-жақты ойыншы ретінде танылуға кедергі келтіретін басты фактор – соққы берушілер мен добын берушілердің "өнімділікке" жететін жасының өзгешелігі. Соққы берушілер әдетте тәжірибесі арқылы техникасы жетілгеннен кейін, жиырмадан кейінгі жылдары өнімділікке жетеді. Керісінше, жылдам добын берушілер көбінесе дене күшінің шарысында, жиырма жасқа дейін немесе ортасында өнімділікке жетеді. Басқа добын берушілер, көбінесе спиннерлер, сондай-ақ допты "айырбастай" алатын жылдам добын берушілер, мансабының кейінгі кезеңдерінде де тиімді болып қалады. 2013 жылы Али Бачер статистикалық талдауды қолданып, тесттік крикет тарихында бар болғаны 42 нағыз жан-жақты ойыншы болғанын дәлелдеді. Ол Гарри Соберсті ең жақсысы деп бағалады, одан кейін Жак Каллис тұрды.

There is no precise qualification for a player to be considered an all rounder and use of the term tends to be subjective. The generally accepted criterion is that a "genuine all rounder" is someone whose batting or bowling skills, considered alone, would be good enough to win them a place in the team. Another definition of a "genuine all rounder" is a player who can through both batting and bowling (though not necessarily both in the same match), consistently "win matches for the team" (i. e., propel their team to victory by an outstanding individual performance). By either definition, a genuine all rounder is quite rare and extremely valuable to a team, effectively operating as two players. Confusion sometimes arises when a specialist bowler performs well with the bat. For example, West Indies pace bowler Malcolm Marshall achieved ten scores of 50 or above in 107 Test innings between 1978 and 1991, but had a batting average of less than 19. He would be termed a "useful lower order batsman", or indeed "a bowler who bats a bit". Equally, a specialist batter may be termed a "useful change bowler" and a good example of this is Australian Allan Border, who in a Test match against the West Indies in Sydney in January 1989 took 11 wickets for 96 runs (7/46 in the first innings and 4/50 in the second) as the conditions suited his occasionally used left arm spin. One of the main constraints to becoming a recognised all rounder is that batters and bowlers "peak" at different ages. Batters tend to reach their peak in their late twenties after their technique has matured through experience. Conversely, fast bowlers often peak in their early to mid twenties at the height of their physical prowess. Other bowlers, mostly spinners but also fast bowlers who can "swing" the ball, are still effective in their later careers. In 2013, Ali Bacher used statistical analysis to argue that there had only been 42 genuine all rounders in the history of Test cricket. He rated Garry Sobers as the best, followed by Jacques Kallis.

Статистиканы пайдалану бойынша жіктеу

Статистикалық ережелердің бірі – ойыншының соққы орташасы (қанша жоғары болса, сонша жақсы) оның доп тастау орташасынан (қанша төмен болса, сонша жақсы) артық болуы керек. Тест крикетінде, Гарфилд Соберс пен Жак Каллис сияқты бар болғаны екі ойыншы ғана, өздерінің мансаптарында соққы орташасы доп тастау орташасынан 20-ға артық. Дегенмен, кейбір ойыншылар өздерінің мансаптарының маңызды бөлігінде осындай айырмашылыққа қол жеткізді, мысалы, Имран Хан 1980 жылдары 54 тест матчында соққымен 44, ал доппен 19 орташа көрсеткішті көрсетті. Уоли Хаммонд пен Даг Уолтерс соққы және доп тастау орташалары арасында тиісінше 20,7 және 19,2 айырмашылықты көрсетті, бірақ олар көбінесе серіктестікті бұза алатын эпизодтық доп тастаушылар ретінде қарастырылды, толыққанды ойыншылар емес. 2022 жылғы мақалада, жасалған ұпайлар, тасталған доптар және соққы позициясы бойынша талдау негізінде, толыққанды ойыншы деп санау үшін ойыншы кемінде 49,3 ұпай жинап, әр ойында кемінде екі қақпа алуы керек екені айтылды – бұл рекордты тест матчы тарихында бар болғаны 13 ойыншыға ғана қол жеткізді. Көптеген толыққанды ойыншылар соққыдан гөрі доп тастаумен немесе керісінше жақсы. Аз ғана ойыншылар екеуінде де жақсы, ал екеуінде де ерекше жетістіктерге қол жеткізгендер тіпті сирек. Сондықтан «доп тастаушы толыққанды ойыншы» және «соққы беруші толыққанды ойыншы» терминдері пайда болды. Мысалы, Ричард Хэдлидің тест матчтарында 22,29-ға тең тамаша доп тастау орташасы және 27,16-ға тең (бірақ ерекше емес) соққы орташасы болды, осылайша оны «доп тастаушы толыққанды ойыншы» деп атады, дәл осыны Джейсон Холдер туралы да айтуға болады. Ал Жаку Каллис (тест матчтарында соққы орташасы 55,37, доп тастау бойынша 32,65) «соққы беруші толыққанды ойыншы» ретінде танымал. Сонымен қатар, соққы беруші толыққанды ойыншылар жарақат алу мүмкіндігіне байланысты көп доп тастамайды (мысалы, Кори Андерсон, Анджело Мэтьюс), немесе олардың соққы беру дағдылары доп тастаудан әлдеқайда жақсы (мысалы, Кейн Уильямсон, Стив Смит), сондықтан олар қайтадан соққы беруші ретінде танылуы мүмкін.

One commonly used statistical rule of thumb is that a player's batting average (the higher the better) should be greater than their bowling average (the lower the better). In Test cricket, only two players i. e., Garfield Sobers and Jacques Kallis, have batting averages that are 20 greater than their bowling averages over their entire careers. However, some other players have achieved such a differential over significant parts of their careers, such as Imran Khan who across 54 Test matches during the 1980s averaged 44 with the bat and 19 with the ball. Wally Hammond and Doug Walters managed differences of 20.7 and 19.2, respectively, between their batting and bowling averages, however, they were generally regarded as occasional bowlers who could break partnerships rather than genuine all rounders. Based on an analysis of runs scored, balls bowled and wickets taken by batting position, it was suggested in a 2022 article that to be considered a genuine all rounder, a player should average at least 49.3 runs and take at least two wickets per game – a record achieved by only 13 players in the history of test match cricket. Many all rounders are better at bowling than batting or vice versa. Very few are equally good at both and hardly any have been outstanding at both. Thus the terms "bowling all rounder" and "batting all rounder" have come into use. For example, Richard Hadlee had an excellent bowling average of 22.29 in Tests and a passable (yet unspectacular) batting average of 27.16, leading him to be termed a "bowling all rounder", while the same can be said about Jason Holder. Meanwhile, a player like Jacques Kallis (batting average of 55.37 and bowling average of 32.65 in Tests) is known as a "batting all rounder". Also, batting all rounders may not bowl much due to injury concerns (e. g. Corey Anderson, Angelo Mathews), or their batting skills are far better than their bowling to begin with (e. g. Kane Williamson, Steve Smith) to the point they revert to being known as a batsman.

Белгілі жан-жақты жетістіктері

В. Э. Уокер из Миддлсекса, играя за All England против Суррея на The Oval 21, 22 и 23 июля 1859 года, взял все десять калиток в первом иннинге Суррея и затем набрал 108 очков во втором иннинге Англии, оставшись невыбитым в первом (20*). Он взял еще четыре калитки во втором иннинге Суррея. All England выиграли с преимуществом в 392 пробежки. 15 августа 1862 года Э. М. Грейс доиграл всю подачу MCC, набрав 192 очка, из общего количества в 344. Затем, подавая снизу, он взял все 10 калиток в первом иннинге Кента за 69 пробежек. Однако, это не является официальным рекордом, так как это была игра 12 на 12 (хотя один из игроков Кента был травмирован). Первым игроком, показавшим результат в 1000 пробежек и 100 калиток за английский сезон, был У. Г. Грейс в 1873 году. Он набрал 2139 пробежек со средним 71.30 и взял 106 калиток со средним 12.94. Грейс завершил восемь даблов к 1886 году, и только в 1882 году другой игрок (С. Т. Стадд) достиг этого результата. В английском крикетном сезоне 1906 года Джордж Хирст достиг уникального результата, набрав более 2000 пробежек и взяв более 200 калиток. Он набрал 2385 пробежек, включая шесть сотен, со средним 45.86, с наивысшим результатом в 169. Он взял 208 калиток со средним 16.50, с лучшим результатом 7/18. В том же сезоне Хирст достиг еще одного уникального результата, набрав сотню в обоих иннингах и взяв пять калиток в обоих иннингах одного и того же матча. Играя за Йоркшир против Сомерсета в Бате, Хирст набрал 111 и 117 невыбитых, и взял 6/70 и 5/45. Джордж Гиффен (1886, 1893 и 1896) и Уорвик Армстронг (1905, 1909 и 1921) трижды достигли дабла в английском сезоне, что является наибольшим количеством среди игроков приезжих команд. Бетти Уилсон была первым игроком, мужчиной или женщиной, набравшим сотню и взявшим десять калиток в тестовом матче. Она набрала 12 и 100 и взяла 7/7 и 4/9 против Англии на Junction Oval в Мельбурне в 1958 году. Алан Дэвидсон был первым игроком-мужчиной, взявшим десять калиток и набравшим сотню пробежек в тестовом матче, хотя и не набравшим сотню. Играя за Австралию против Вест-Индии в Брисбене в 1960–61 годах, он взял 5/135 и 6/87, и набрал 44 и 80 в первом ничейном тестовом матче. Он играл на протяжении всего матча со сломанным пальцем. Двадцать семь игроков, в общей сложности 40 раз, взяли пять калиток в иннинге и набрали сотню в одном и том же тестовом матче. Иан Ботам достиг этого результата пять раз, Равичандран Ашвин, Энид Бейкуэлл и Бетти Уилсон три раза, а Жак Каллис, Гарфилд Соберс, Муштак Мохаммед и Шакиб Аль Хасан дважды. Бетти Уилсон (см. выше), Энид Бейкуэлл, Иан Ботам, Имран Хан и Шакиб Аль Хасан - единственные игроки, достигшие результата набора сотни и взятия 10 калиток в тестовом матче. В 2013 году Сохаг Гази из Бангладеш стал первым и пока единственным игроком, набравшим сотню и взявшим хет-трик в одном и том же тестовом матче против Новой Зеландии. Капил Дев - единственный игрок, набравший 5000 пробежек и взявший 400 калиток в тестовом крикете. Он также является самым молодым игроком, набравшим 1000 пробежек и достигшим отметки в 100, 200 и 300 калиток в мужском тестовом крикете. Вив Ричардс, Пол Коллингвуд и Рохан Мустафа - единственные игроки-мужчины, взявшие пять калиток и набравшие сотню в одном и том же матче One Day International. Еще четырнадцать игроков взяли пять калиток и набрали полсотни в одном и том же матче в этом формате. Шахид Африди - единственный игрок, достигший этого результата трижды за свою карьеру, а Юврадж Сингх и Шакиб Аль Хасан - единственные крикетчики, сделавшие это в матче Кубка мира. Амелия Керр, за Новую Зеландию против Ирландии в Дублине в 2018 году, набрала 232* (наивысший результат в истории женского ODI), разделив вторую викетную стойку в 295 пробежек (второй наивысший результат в истории женского ODI) с Ли Касперек, и взяла 5/17 во втором иннинге. Жак Каллис, Шахид Африди и Шакиб Аль Хасан - единственные три универсальных игрока в истории международного крикета, достигшие 10 000 пробежек и взявшие 500 калиток во всех трех форматах. В 2015 году Шакиб Аль Хасан из Бангладеш стал первым и пока единственным крикетчиком в истории, получившим рейтинг №1 универсального игрока ICC в своем рейтинге игроков во всех трех форматах игры (тест, ODI и T20I).

V. E. Walker of Middlesex, playing for All England versus Surrey at The Oval on 21, 22 & 23 July 1859, took all ten wickets in the Surrey first innings and followed this by scoring 108 in the England second innings, having been the not out batsman in the first (20*). He took a further four wickets in Surrey's second innings. All England won by 392 runs. On 15 August 1862, E. M. Grace carried his bat through the entire MCC innings, scoring 192 not out of a total of 344. Then, bowling underarm, he took all 10 wickets in the Kent first innings for 69 runs. However, this is not an official record as it was a 12 a side game (though one of the Kent batsmen was injured). The first player to perform the double of 1000 runs and 100 wickets in an English season was W. G. Grace in 1873. He scored 2139 runs at 71.30 and took 106 wickets at 12.94. Grace completed eight doubles to 1886 and it was not until 1882 that another player (C. T. Studd) accomplished the feat. In the 1906 English cricket season, George Hirst achieved the unique feat of scoring over 2000 runs and taking over 200 wickets. He scored 2385 runs including six centuries at 45.86 with a highest score of 169. He took 208 wickets at 16.50 with a best analysis of 7/18. In the same season, Hirst achieved another unique feat when he scored a century in both innings and took five wickets in both innings of the same match. Playing for Yorkshire versus Somerset at Bath, Hirst scored 111 and 117 not out, and took 6/70 and 5/45. George Giffen (1886, 1893 and 1896) and Warwick Armstrong (1905, 1909 and 1921) achieved the double in an English season three times, the most by members of touring teams. Betty Wilson was the first player, male or female, to score a century and take ten wickets in a Test match. She scored 12 and 100 and took 7/7 and 4/9 against England at the Junction Oval in Melbourne in 1958. Alan Davidson was the first male player to take ten wickets and score one hundred runs in a Test match, though without scoring a century. Playing for Australia against West Indies at Brisbane in 1960–61, he took 5/135 and 6/87, and scored 44 and 80 in what became the first Tied Test. He was playing throughout with a broken finger. Twenty seven players, on a total of 40 occasions, have taken five wickets in an innings and scored a century in the same Test match. Ian Botham achieved this feat five times, Ravichandran Ashwin, Enid Bakewell and Betty Wilson three times, while Jacques Kallis, Garfield Sobers, Mushtaq Mohammed, and Shakib Al Hasan have all done so twice. Betty Wilson (see above), Enid Bakewell, Ian Botham, Imran Khan and Shakib Al Hasan are the only players who have achieved the feat of scoring a century and taking 10 wickets in a Test match. In 2013, Bangladesh's Sohag Gazi became the first, and so far only, player to score a century and take hat trick in same Test match against New Zealand. Kapil Dev is the only player to score 5000 runs and take 400 wickets in Test cricket. He is also the youngest player to score 1000 runs and reach the 100, 200 and 300 wicket mark in men's Test cricket. Viv Richards, Paul Collingwood and Rohan Mustafa are the only male players to have taken a 5 wicket haul and scored a hundred in the same One Day International. Fourteen more players have taken a 5 wicket haul and scored a half century in the same game in the format. Shahid Afridi is the only player to achieve this feat thrice in his career and Yuvraj Singh & Shakib Al Hasan are the only cricketers to do so in a World Cup match. Amelia Kerr, for New Zealand against Ireland in Dublin in 2018, scored 232* (the highest score in women's ODI history), sharing a second wicket stand of 295 (the second highest in women's ODI history) with Leigh Kasperek, and took 5/17 in the second innings. Jacques Kallis, Shahid Afridi and Shakib Al Hasan are the only three all rounders in the history of international cricket to reach 10,000 runs and take 500 wickets across all three formats. In 2015, Shakib Al Hasan of Bangladesh became the first, and so far only, cricketer in history to be ranked the No. 1 all rounder by ICC in its Player Rankings in all three formats of the game (Test, ODI and T20I).