Кіріспе

Британдық инженер-электрик Эрик Робертс Лейтвейт (14 маусым 1921 – 27 қараша 1997) – сызықтық индукциялық қозғалтқышты және магниттік тірулі теміржол жүйесін әзірлегені үшін "Маглев әкесі" деп танылған британдық инженер-электрик.

Өмірбаян

Эрик Робертс Лейтвейт 1921 жылғы 14 маусымда Ланкаширдің Атертон қаласында дүниеге келді, Ланкаширдің Филд аймағында өсті және Киркхам грамматикалық мектебінде білім алды. 1941 жылы Корольдік әуе күштеріне қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі барысында ол ұшу офицері шеніне көтеріліп, Фарнбородағы Корольдік ұшақ зерттеу орталығында автопилот технологиясын сынақтан өткізетін инженер болды. 1946 жылы әскерден босатылғаннан кейін Манчестер университетінде электротехниканы оқыды. Манчестер Mark I компьютерімен жұмысы үшін магистр дәрежесін алды. Докторлық диссертациясы оның сызықтық индукциялық моторларға деген қызығушылығын оятып, мотордың тиімділігін жалпы тұрғыдан сипаттайтын "жақсылық" теңдеуін тудырды. Ол ірі моторлардың тиімдірек екенін көрсетті. 1964 жылы Лондондағы Императорлық колледждің ауыр электр техникасы профессоры болды және желілік моторды сәтті дамытуын жалғастырды. Ол "Магниттік өзен" деп аталатын өзін-өзі тұрақтандыратын магниттік левитация жүйесін жасауға қатысты. Бұл жүйе "Маған ғашық болған тыңшы" фильмінде көрсетілді, онда ол үстел үстінде науашаны жылжытып, отырған манекеннің басын кесіп тастады. Ол Tracked Hovercraft-ке желілік моторларды қолдану жұмысына да қатысты, бірақ жоба тоқтатылды. 1980 жылдары ол теңіз толқындарынан энергия алуға арналған құрылғы жасады. Технология сынақтарда сәтті болғанымен, оны дауылға төзімді етуге қол жеткізе алмады, сондықтан коммерциялық сәттілікке ие болмады. Лейтвейт жақсы коммуникатор болды және көптеген телешоуларға қатысты. Оның ең танымал жұмыстарының бірі – 1966 және 1974 жылдары жастарға арналған Роял институтының Рождестволық лекциялары. Соңғысы гироскоптың таңғажайып қасиеттерін көрсетті. 1974 жылы Лейтвейт Роял институтынан өзі таңдаған тақырып бойынша лекция оқуға шақырылды. Ол жақында ғана қызығушылық танытқан гироскоптар туралы лекция оқуға шешім қабылдады. Оның қызығушылығын Алекс Джонс есімді әуесқой өнертапқыш оятты, ол Лейтвейтке өзі ойлап тапқан реакциясыз жылдамдату құрылысы туралы хабарласты. Джонстың кішкентай прототипін (үстел үстінде ара-тұра жылжып тұратын, маятникпен жабдықталған шағын вагон) көргеннен кейін Лейтвейт "мүмкін емес нәрсені көргеніне" сенімді болды. Роял институтындағы лекциясында ол гироскоптардың айналғанда салмағы азаятынын айтты және мұны дәлелдеу үшін, бір қолымен таяқтың ұшына орнатылған айналатын гироскопты оңай көтере алатынын, бірақ гироскоп айналмағанда оны көтере алмайтынын көрсетті. Бұл туралы BBC-дің "Horizon 2015 2016: 2. Гринглоу жобасы: ауырлық күшімен басқаруға арналған ізденіс" ғылыми сериясында айтылды. 1974 жылғы лекцияларында Лейтвейт Ньютонның қозғалыс заңдары гироскоптардың мінез-құлқына есеп бере алмайтынын және оларды реакциясыз жылдамдату құралы ретінде пайдалануға болатынын айтты. Роял институтының мүшелері оның идеяларын қабылдамады және оның лекциялары сол кезде жарияланбады, бұл Роял институты үшін бірінші рет болды. Кейіннен оның лекциялары "Көрнеу арқылы инженер" деген атпен және Роял институтының веб-сайтында жарияланды. Осыдан бас тартқанына қарамастан, Лейтвейт кейін гироскоптардың Ньютон механикасына сәйкес әрекет ететінін мойындады, ол гироскоптық мінез-құлықты зерттеуді жалғастырды, олардан реакциясыз жылдамдатудың кейбір түрлерін алуға болатынына сенімді болды. Лейтвейт Уильям Доусонмен бірге Gyron Ltd компаниясын құрды және 1993 жылы "Жылдамдату жүйесі" деген патентке өтініш берді. 1999 жылы 5860317 нөмірімен АҚШ патенті берілді. Лейтвейт гироскоптарға қатысты идеяларымен танымал болғанымен, ол күбәләктер туралы да ойды ұстады. Ол олардың ультра қысқа толқынды электромагниттік құбылыстар арқылы байланысатынын ұсынды ("Эдем бағындағы өнертапқыш", E R Laithwaite 1994, 199-бет). Ол осы сенімінде тіпті олар қолданатын феромон оқшауланғаннан кейін де, оны тіпті "дәріханадан" сатып алуға болатындықтан, өзгеріс жасамады. Алайда, ол 1960 жылы феромондарды анықтаудың екі түрлі механизмі болуы керек деп айтқан: (i) химиялық градиенттердің дәстүрлі есебі (тек қысқа қашықтықта тиімді) және (ii) жел қолайсыз бағытта болған кезде де ұзақ қашықтықтан (> "100 метр") анықтаудың қандай да бір әдісі, ал жалғыз сенімді шешім электромагниттік (мүмкін, инфрақызыл) болуы керек. Бұл түсіндірме қажетті энергияның қайдан келетінін ескермеді - бұл мәселені кейін П. С. Каллахан қарастырды, бірақ ол да Лейтвейттің жақтастарының "(i)/(ii)" айырмашылығын елемеуіне байланысты айтарлықтай дауға ұшырады. Лейтвейт 1986 жылы Императорлық колледжден зейнетке шықты, бірақ 1990 жылға дейін басқа зерттеу қызметіне қабылданбады, ол Суссекс университетінде Қонақ профессоры болды. Ол Чикагодағы PRT Maglev Systems компаниясының Джордж Скелцосының ықпалымен NASA-ға электромагниттік жылдамдатуға көмектесетін жолға қатысты ұсыныс беруге көндірілді, бұл бастапқыда NASA-ның Джон С. Манкинсінен шабыттанды. Ол келісімге қол қойылғаннан кейін бірнеше апта ішінде қайтыс болды. Дамудың бастапқы кезеңі Уильям Доусонмен сәтті жалғастырылды және PRT-мен жасалған келісім әлі де күшінде. Жолды History Channel-дың Modern Marvels бағдарламасының "Магниттер" эпизодында көруге болады.

Жеке өмір

Лейтвейт сонымен қатар белсенді энтомолог және "Күбелектер мен көбелектер сөздігі" (1975) кітабының бір авторы болды; ол британдық үлгілердің ең құнды жинақтарының біріне ие болды. 1951 жылы Шила Гуддиге үйленді; олардың екі ұлы және екі қызы болды.