Британдық "Type 22" фрегаттары: тарихы мен қызметі

Кіріспе

Корольдік флот үшін салынған фрегаттар класы

22-үлгі фрегаты (кейде "Бродсворд" класы деп те аталады) – британдық Корольдік флот үшін салынған фрегаттар класы. Барлығы он төрт кеме салынды, өндіріс үш партияға бөлінді. Бастапқыда НАТО-ға жасаған үлесі ретінде суастына қарсы күрес фрегаттары деп жоспарланған, бірақ кемелер көп мақсатты әскери кемелерге айналды. HMS Cornwall – Корольдік флоттың 22-үлгі фрегатының соңғысы, ол 2011 жылғы 30 маусымда қызметтен шығарылды. Бес 22-үлгі фрегаттар жойылды, тағы екеуі нысана ретінде батырылды. Қалған жеті кеме Бразилия, Румыния және Чили теңіз күштеріне сатылды; олардың бесеуі әлі де қызметте, біреуі нысана ретінде батырылды, ал біреуі металл тескісіне сатылды.

Қарулы ат, боксшы

Бастапқыда барлық 22-типті кемелердің атаулары "B" әріпінен басталатын болады деп жоспарланған еді (Broadsword, т.б.), 21-типті фрегаттарға берілген "А" әріптерімен (Amazon, т.б.) үйлесімді болу үшін. Бұл Фолкленд соғысынан кейін өзгерді, өйткені суға батқан эсминецтердің (Sheffield және Coventry) орнына екі жаңа кемеге тапсырыс берілді және олар осы кемелердің құрметіне аталды. Алдынан тапсырыс берілген, бірақ әлі құрылысы басталмаған, Bloodhound деп аталмақ болған кеме Лондон деп қайта аталды.

Корнуолл

Алфавиттік реттілік 3-топ кемелерімен (Корнуолл және т.б.) қайта орнатылды, бірақ Type 23 класымен уақытша тоқтатылды, олар герцогтардың аттарымен аталып (Норфолк, Ланкастер және т.б.). Корольдік теңіз флотының ең соңғы эскорт класы – Type 45 немесе Daring класы – 1930 және 1950 жылдардағы эсминецтердің аттарын пайдаланып, алфавиттік реттілікті қайта енгізді. Төрт 3-топ кемесіне таңдалған атаулар әртүрлі болды: екеуі, Корнуолл мен Камберленд, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі бронелинейлік крейсерлер мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі ауыр крейсерлерде болған County класының бұрынғы аттарын жаңартып берді. Қалған 3-топ кемелері, Chatham және Campbeltown, қалалардың аттары болды, біріншісі 1911 жылғы жеңіл крейсердің атын қайта жаңғыртты, ал екіншісі 1942 жылғы Сен-Назер шабуылына қатысқандығымен әйгілі болды; HMS Chatham атауы 1570 жылы құрылып, 1984 жылы жабылған Chatham Dockyard орналасқан Medway қаласына құрмет ретінде таңдалды.

Дизайн

"Тип 22" кемесі Корольдік теңіз күштерінің НАТО-ға жасаған үлесі ретінде, су астына қарсы күреске арналған кеме ретінде жобаланған. Корольдік теңіз күштеріндегі қызмет кезінде кемелер басқа су үсті кемелеріне, ұшақтарға және су асты кемелеріне қарсы қолданылатын қару-жарақпен жабдықталған көп мақсатты фрегаттарға айналды. Олар үш партияға бөлініп салынды, осыдан үш подкласс пайда болды: алғашқысы – төрт кемеден тұратын "Broadsword", екіншісі – алты кемеден тұратын "Boxer" және үшінші, соңғысы – төрт кемеден тұратын "Cornwall". Корольдік теңіз күштеріндегі қызметтері барысында кемелердің басқару, бақылау және үйлестіру мүмкіндіктері күшейтілді, нәтижесінде олар жиі жауынгерлік тапсырмаларда флагмандық кеме ретінде қолданылды. Төрт "Broadsword" кемесі 1990 жылдардың ортасында Бразилияға сатылды. 2000 жылдардың басында Румыния 2-ші партиядан екі кеме сатып алып, жаңғыртты, ал үшіншісін Чили сатып алды.

1- партия

Алғашқы төрт "Тип-22" кемелерінің ұзындығы Девонпорт кемежайындағы фрегаттарды жөндеу кешенінің өлшемдерімен анықталды. Кемелер COGOG (қосылған газ турбинасы немесе газ турбинасы) схемасындағы Olympus және Tyne газ турбиналарының комбинациясымен қамтамасыз етілді. Шахта ұзындығын азайту үшін машиналық бөлімдер мүмкіндігінше кеменің арт жағына орналастырылды. Артқы бөліктің конфигурациясы үлкен ангар мен кеңдігі бойынша толыққанды ұшу палубасының қажеттілігімен шартталды. Электр қуаты GEC генераторлары арқылы қамтамасыз етілді, олар төрт Paxman Ventura 16YJCAZ дизельді қозғалтқыштарымен жұмыс істеді, әрқайсысының қуаты 1 МВт құрады. Қару-жарақ жиынтығы негізгі ASW (су астына қарсы соғыс) міндеттерімен және жалпы мақсаттағы қабілеттілікке деген қажеттілікпен анықталды. ASW қару-жарағының басты жүйелері кеменің Westland Lynx тікұшағы және үш торпедалық түтік (STWS) болды, ал үлкен 2016 типті сонар сенсор жиынтығының маңызды бөлігі еді. Әуе қорғанысы "Seawolf" (GWS 25) нүктелік қорғаныс зымыран жүйесі үшін екі "алтылық" пулемет-жегіткішпен қамтамасыз етілді. Жер үстіндегі соғыс талаптары сол кездегі RN стандарты бойынша төрт Exocet зымыран шақыру құрылғысын орнату арқылы қанағаттандырылды. Бірінші партиядағы 40 мм L/60 Bofors зеңбірегі Индия мұхитындағы жазғы наурыз кезінде патрульдеу және "маңызсыз нысандарды жою" үшін орнатылды, бірақ Фолкленд соғысында ол кедергі келтірді, онда "Тип-22" кемелерінің капитандыры Сейвольфты орнатуға назар аударуға бөгдел болды. "Шапақ" дизайны Корольдік теңіз күштері үшін ерекше болды, себебі ол негізгі артиллериялық қару-жарағынан мүлдем айырылды. Леандер класындағы кейбір фрегаттар жаңарту кезінде негізгі қару-жарағын жоғалтса да, "Тип-22" үлкен калибрлі зеңбірек мұнарасысыз жобаланған алғашқы кеме болды. "Тип-22" кемелерін тапсырыс беру баяу жүрді, себебі кемелердің бірлік құны салыстырмалы түрде жоғары болды. Соңғы "Тип-12M" кемелерінің бірлік құны шамамен 10 млн фунт стерлинг болды; "Тип-21" кемелерінің әрқайсысы шамамен 20 млн фунт стерлинг тұрды; алғашқы "Тип-22" кемелерін тапсырыс берген кезде бірлік құны 30 млн фунт стерлинг деп бағаланды, бірақ 1979 жылы бірінші кеме ("Шапақ") пайдалануға берілген кезде инфляция осы көрсеткішті 68 млн фунт стерлингке дейін көтерді, бұл сол кездегі "Тип-42" кемелерінен (сонымен қатар 1979 жылы пайдалануға берілді, құны 40 млн фунт стерлинг) әлдеқайда жоғары болды.

The length of the first four Type 22s was dictated by the dimensions of the undercover Frigate Refit Complex at Devonport Dockyard. The ships would be powered by a combination of Olympus and Tyne gas turbines in a COGOG (combined gas turbine or gas turbine) arrangement. Machinery spaces were sited as far aft as possible to minimise shaft lengths. The after configuration was dictated by the requirement for a large hangar and a full width flight deck. Electrical power was provided by GEC generators powered by four Paxman Ventura 16YJCAZ diesel engines, each rated at 1MW. Weapons fit was determined by the primary ASW role combined with a perceived need for a general purpose capability. The principal ASW weapons systems were the ship's Westland Lynx helicopter and triple torpedo tubes (STWS), with the large Type 2016 sonar a key part of the sensor fit. Air defence was provided in the form of two 'six pack' launchers for the Seawolf (GWS 25) point defence missile system. Surface warfare requirements were met by the provision of four Exocet missile launchers, the standard RN fit at that time. A pair of 40 mm L/60 Bofors were fitted in the first batch for patrolling and "junk busting" on summer Indian Ocean deployments, but proved an impediment in the Falklands War where Type 22 captains considered they interfered with concentrating on the Seawolf setup. The Broadsword design was unique to the Royal Navy in lacking a main gun armament. Although some of the Leander class frigates had lost their main gun armament during upgrades, was the first to be designed from the beginning without a large calibre gun turret. Ordering of Type 22s proceeded slowly, in part because of the comparatively high unit cost of the ships. The unit cost of the last Type 12Ms had been about £10m; Type 21s cost around £20m each; when the first Type 22s were ordered, unit costs were estimated at £30m though, by the time that the first ship (Broadsword) commissioned in 1979, inflation had driven this figure up to £68m, which was far higher than the cost of the contemporary Type 42s (, also commissioned in 1979, cost £40m).

2-топ

Алғашқы төрт ("I топ") кемеден кейін конструкция "ұзартылды", фрегаттарды жөндеу кешені сәйкесінше кеңейтілді. Көрінетін жағынан, ұзындығының артуынан басқа, ең үлкен айырмашылық – тік бұрышпен қиылған мұрын бөлігі болды, ол әдетте кеме алдындағы сонардың болуын көрсетеді, бірақ II топтағы кемелердің ешқайсысы осындай жабдықпен жарақталмаған. II топқа маңызды қосымша – I топтағы кемелерге орнатылған CAAIS-ті алмастырған жаңа компьютерлік көмекпен басқару жүйесі (CACS 1) болды. Бұл жүйе 500-ге дейін нысананы қадағалай алады, соның ішінде кеменің жаңа 2031Z типті пассивті сүйретілетін антенналық массиві және ESM жүйесімен анықталған нысаналарды да. Осы алты 22 типті фрегат тобындағы ең маңызды өзгеріс – әлдеқайда күрделі электрондық соғыс жүйелері, әсіресе Кеңес теңіз және су асты коммуникацияларын ұстап алуға арналған "Classic Outboard" жүйесі. Осы өте күрделі және мамандандырылған 22 типті кемелер Премьер-министр Джеймс Каллаганмен арнайы бекітілді. Үлкен корпус кеменің теңіздегі тұрақтылығын жақсартты, бірақ дизель генераторларын дұрыс орнатпау салдарынан сүйретілетін антенналық массивтермен күтілген тыныштыққа қол жеткізілмеді. Бұл Гренландия, Исландия және Ұлыбритания арасындағы өңірде маңызды операциялар үшін маңызды болды, онда кемелердің суық соғыстың өте маңызды кезеңінде Кеңес теңіз күштерінің өтуін болдырмау және бақылауда маңызды рөл атқаруы күтілді. Өңделген механизмдер орнатымы қабылданды, Rolls Royce Spey турбиналары газ турбинасы немесе газ турбинасының (COGOG) комбинациясында бұрынғы Rolls Royce Olympus турбиналарын алмастырды. Келесі үш II топтағы кемелерде бұрынғы Olympus / Tyne COGOG комбинациясына қайта оралса да, III топтағы кемелерге арналған болашақ механизмдер орнатымы HMS Brave кемесінде орнатылған Spey / Tyne комбинациясын пайдалана отырып, газ турбинасы және газ турбинасының (COGAG) комбинациясы болады. HMS Brave кемесінен бастап жақсартуларға биік вертолет ангары кірді, бұл кемелерге екі Lynx орнына бір Westland Sea King немесе EH101 Merlin вертолетін тасымалдауға мүмкіндік берді. 1982 жылға қарай 22 типті кеменің бірлігінің құны 127 миллион фунт стерлингке жетті. "Broadsword" және "Brilliant" Фолкленд соғысына қатысты, ал Оңтүстік Атлантикада жоғалған кемелердің орнына барлығы 22 типті кемелер келді.

After the first four ("Batch I") ships, the design was "stretched", with the Frigate Refit Complex suitably enlarged. Visually, and in addition to the increase in length, the biggest difference was the sharply raked stem, usually indicative of bow sonar though none of the Batch II ships was thus fitted. An important addition to the Batch II group was a new computer assisted command system (CACS 1), replacing the CAAIS fitted to the Batch I ships. This could track up to 500 targets, including those detected by the ships' new Type 2031Z passive towed array sonar and ESM The most significant change in this group of six Type 22 frigates is much more sophisticated electronic warfare systems, particularly the Classic Outboard system for the intercept of Soviet naval and submarine communications. This very sophisticated and specialised versions of the Type 22 were specifically approved by the Prime Minister James Callaghan. The larger hull also improved sea keeping, but never achieved the expected quietness with towed arrays due to failure to raft mount the diesel generators. This would be important in operations in the Greenland Iceland UK gap where the ships were expected to play an important role in preventing and monitoring the passage of Soviet naval units at a critical stage of the Cold War. A revised machinery installation was adopted for , with Rolls Royce Spey turbines replacing the previous Rolls Royce Olympus in a Combination Of Gas turbine Or Gas turbine (COGOG) arrangement. Though this reverted to the previous Olympus / Tyne COGOG arrangement for the next three batch II ships, the future machinery arrangement adopted for the batch III vessels would be Combination of Gas turbine And Gas turbine (COGAG) utilising the Spey / Tyne arrangement as fitted in HMS Brave. Further improvements from HMS Brave onwards included a taller helicopter hangar, giving the ships the ability to carry a single Westland Sea King or EH101 Merlin instead of two Lynx. By 1982, the quoted unit cost of a Type 22 had risen to £127m. Broadsword and Brilliant participated in the Falklands War and replacements for the ships lost in the South Atlantic were all Type 22s.

3-топ

Төртінші топтағы кемелер – Корнуолл, Камберленд, Кемпбелтаун және Чатем – Фолкленд соғысынан алынған сабақтарды ескере отырып, жаңартылған жоба бойынша салынды. Қару-жарақ жиынтығы өзгертіліп, жалпы соғысқа қатысуға барынша бейімделді. Алдыңғы кемелермен ортақ негізгі қару жүйелері – екі жұп 6 ұялы "Seawolf" зымыран шақыру құрылғылары және торпеда түтікшелері болды. Кемелерге 4,5 дюймдік (113 мм) Mk.8 зеңбірегі орнатылды, негізінен жағалаудағы күштерге теңіз артиллериялық қолдау көрсету мақсатында. "Exocet" зымыраны, сегіз GWS 60 зымыран шақыру құрылғылары көпірдің арт жағына орналасқан, артықшылығы бар "Harpoon" зымыранымен алмастырылды, және әрбір кемеде кемеге қарсы зымырандардан соңғы қорғаныс үшін 30 мм "Goalkeeper" CIWS орнатылды. Төртінші топтағы кемелерде электр қуатын "Paxman Valenta 12RPA200" дизельдік қозғалтқыштары қамтамасыз етеді, бұл алдыңғы кемелерде қолданылған "Ventura" қозғалтқыштарының орнына қойылды. Соңғы түрінде "Type 22" фрегаттары Корольдік теңіз күштері үшін салынған ең ірі фрегаттар болды. Осыған байланысты, "Type 22" фрегаттары НАТО топтарының флагманы ретінде жиі қолданылды.

Сипаттамалар

Жеткізілім 1Жеткізілім 2Жеткізілім 3Суыру көлемі4 400 тонна4 800 тонна5 300 тоннаӨлшемдері ұзындығы ені суға бату тереңдігі ұзындығы ені суға бату тереңдігі ұзындығы ені суға бату тереңдігіҚару-жарақ4 × жалғыз MM38 Exocet ЗСҚ2 × алтылық GWS25 Seawolf ЗРЖ2 × екілік Oerlikon 30 мм/752 × жалғыз Oerlikon/BMARC 20 мм GAM B012 × үштік STWS Mk.2 торпедалық түтікшелер4 × жалғыз MM38 Exocet ЗСҚ2 × алтылық GWS25 Seawolf ЗРЖ2 × екілік Oerlikon 30 мм/75Oerlikon/BMARC 20 мм GAM B012 × үштік STWS Mk.2 торпедалық түтікшелер2 × төрттік RGM 84 Harpoon ЗСҚ2 × алтылық GWS25 Seawolf ЗРЖ1 × 30 мм Goalkeeper ЖЖҚ1 × жалғыз 4.5 дюйм/55 Mk.82 × үштік STWS Mk.2 торпедалық түтікшелерҚозғалтқыш2 × Rolls Royce Olympus TM3B2 × Rolls Royce Tyne RM1C2 × Rolls Royce Olympus TM3B2 × Rolls Royce Tyne RM1C2 × Rolls Royce Spey SM1A2 × Rolls Royce Tyne RM3CЖылдамдық30 теңіз шақырымы

Жүргізу шығындары

Күні Жұмыс шығындары Не қосылған 1981–82 ж. £11.0 млн. 1981–82 жылғы орташа бағалар бойынша 22 типті кемелердің орташа жылдық жұмыс шығындары, сондай-ақ олармен байланысты авиациялық шығындарды қамтиды, бірақ ірі жөндеу шығындары кірмейді. 1985–86 ж. £12 млн. 22 типті фрегатты бір жыл бойы пайдалану және күтіп ұстаудың орташа құны. 1987–88 ж. £4.8 млн. 1987–88 қаржы жылының бағасы бойынша 22 типті фрегаттың орташа жылдық операциялық шығындары. Бұл шығындарға персонал, отын, қосалқы бөлшектер және т.б., сондай-ақ әкімшілік қолдау көрсету қызметтері кіреді, бірақ жаңа құрылыс, күрделі жабдықтар және жөндеу жұмыстарына кеткен шығындар кірмейді. 2001–02 ж. £11.9 млн. Type 22 Batch 3 фрегаты, жылдық орташа операциялық шығындар, әрбір толық қаржы жылындағы тарихи шығындарға негізделген. Бұл көрсеткіштер жұмыс күші, техникалық қызмет көрсету, отын, материалдық-техникалық жарақтар және басқа да шығындарды (мысалы, порттық төлемдер) қамтиды, бірақ амортизация және капитал құнын кірмейді. 2002–03 ж. £13.1 млн. 2009–10 ж. £32.725 млн. "Type 22 класындағы кемелердің орташа жұмыс шығындары £130.9 млн құрайды. Бұл көрсеткіштер 2009–10 жылы Қорғаныс министрлігінің жұмсаған шығындарына негізделген, оларға техникалық қызмет көрсету, қауіпсіздік сертификаты, әскери жаңартулар, жұмыс күші, материалдық-техникалық жарақтар, спутниктік байланыс, отын шығындары және амортизация кіреді". 2010–11 ж. £16 млн. "HMS Cumberland кемесінің 2010–11 қаржы жылындағы жоспарланған операциялық шығындары, 2011 жылдың ақпан айына дейінгі нақты шығындар мен қаржы жылының қалған бөлігіне жасалған бағалау негізінде".

Қолжетімділік

1998 жылдың ақпан айында қарулы күштер жөніндегі мемлекеттік министр Майк Хэнкоктың парламенттегі жазбаша сұрағына жауап ретінде доктор Джон Рид былай деді: "22 типті фрегаттар соңғы бес жылдың әрқайсысында операциялық қызметке қолжетімділіктің орташа шамамен 82-86 пайызын көрсетті. Бұл жоспарлы техникалық қызмет көрсетуге кеткен уақытты ескермейді".