Кіріспе
Британ армиясының ерікті резервтік құрамы – Территориялық күш. 1908 жылы британдық құрлық әскерлерін әскери шақыруға жүгінбей күшейту үшін құрылған Британ армиясының жартылай штаттық құрамы болды. Жаңа ұйым 19 ғасырдағы еріктілер күшін және милицияны біріктірілген қосымша күшке біріктірді, оған Соғыс министрлігі басшылық етті және жергілікті округтік аумақтық қауымдастықтары басқарды. Территориялық күш тұрақты армияны шетелдегі әскери операцияларда нығайту үшін жоспарланған, бірақ саяси қарсылықтар салдарынан ішкі қорғанысқа бағындырылды. Оның мүшелері Ұлыбританияның кез келген жерінде қызмет етуге міндетті болды және оларды шетелде қызмет етуге мәжбүрлеуге болмайды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы екі айында аумақтықтар көптеп шетелдік қызметке ерікті түрде келіп, аумақтық бөлімдердің шетелге жөнелтілуіне мүмкіндік берді. Олар 1914 жылғы неміс шабуылының бастапқы кезеңінде Батыс майданында алғашқы шайқастарын өткізді. 1915 жылы аумақтық бөлімдер Галлиполиге жөнелтілді және сол операция сәтсіз аяқталғаннан кейін Синай және Палестина операцияларында одақтас күштерге британдық үлес енгізді. Соғыс аяқталғанға дейін Территориялық күш шетелде 23 жаяу әскер дивизиясы мен 2 кавалерия дивизиясын орналастырды. Соғыстан кейін демобилизацияланып, 1921 жылы Территориялық армия ретінде қайта құрылды. Бұл күш өмір бойында түрлі қиындықтарға тап болды. Құрылған кезде бұрынғы қосымша мекемелердегі адамдардың 40 пайызынан азы ғана оған ауысты, ал Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін ол үнемі жетіспейтін. Тұрақты армия оны тиімді әскери күш деп санамады және әскери шақыруды жақтаушылар оны сынады. Лорд Киченер Территориялық күшті ішкі қорғанысқа шоғырландыруды және Франциядағы Британ экспедициялық күшін (БЭК) нығайту үшін Жаңа армияны құруды жөн көрді, бұл аумақтықтарды көңілсіздікке ұшыратты. Жаңа армия дайын болғанға дейін БЭК-тің ауыр шығындарын толықтыру қажеттілігі Киченерді аумақтық бөлімдерді шетелге жөнелтуге мәжбүр етті, бұл күштің отанын қорғау қабілетін шектеді. Шетелдік қызметтегі бөлімдерді ауыстыру үшін Территориялық күш екі есеге ұлғайтылды, ал екінші құрамдар түпнұсқа бөлімдердің ұйымдасқан құрылымын қайталады. Екінші құрамдар ішкі қорғанысқа жауапкершілікті өз мойнына алды және бірінші құрамға жұмылдыру үшін қосымша күштер берді. Екінші құрам Жаңа армиямен шектеулі ресурстар үшін бәсекелесіп, нашар жабдықталған және қаруланған. Бірінші құрамға жұмылдырушыларды беру екінші құрамның ішкі қорғаныс қабілетін әлсіретті, сондықтан үшінші құрам аумақтық жұмылдыру мен оқытуға жауапкершілікті өз мойнына алды. Екінші құрамның міндеттерін одан әрі күрделендіргені – олардың да шетелге жөнелтілетіні туралы күтілім, ол кейін расталды. Территориялық бөлімдер бастапқыда жауынгерлік емес міндеттерден тұрақты бөлімдерді босату үшін шетелге жөнелтілді. Батыс майданында жеке батальондар тұрақты армия құралымдарына қосылып, шайқасқа қатысты, ал аумақтықтар неміс шабуылын тоқтатуда маңызды рөл атқарды. 1915 жылдың наурыз айында Францияға алғашқы толық аумақтық дивизия келді. Территориялық дивизиялар 1915 жылдың маусымынан бастап Батыс майданында, ал сол жылдың соңында Галлиполиде шабуылға қатыса бастады. Құрылысы мен жұмылдыру ерекшеліктеріне байланысты Территориялық күш тұрақты армия мен Жаңа армиядан ерекшеленетін өзіндік ерекшелікке ие болды. 1916 жылдың басында міндетті әскери қызмет енгізілгеннен кейін ауыр шығындарды ауыстырған жұмылдырылған сарбаздармен бұл ерекшелік азайды. Округтік аумақтық қауымдастықтар әкімшілік жауапкершіліктен босатылған кезде Территориялық күш жеке институт ретінде одан әрі ыдырады. Соғыс аяқталған кезде тұрақты, аумақтық және Жаңа армия құралымдарын ажырату қиын болды.
The Territorial Force was a part time volunteer component of the British Army, created in 1908 to augment British land forces without resorting to conscription. The new organisation consolidated the 19th century Volunteer Force and yeomanry into a unified auxiliary, commanded by the War Office and administered by local county territorial associations. The Territorial Force was designed to reinforce the regular army in expeditionary operations abroad, but because of political opposition it was assigned to home defence. Members were liable for service anywhere in the UK and could not be compelled to serve overseas. In the first two months of the First World War, territorials volunteered for foreign service in significant numbers, allowing territorial units to be deployed abroad. They saw their first action on the Western Front during the initial German offensive of 1914, and the force filled the gap between the near destruction of the regular army that year and the arrival of the New Army in 1915. Territorial units were deployed to Gallipoli in 1915 and, following the failure of that campaign, provided the bulk of the British contribution to allied forces in the Sinai and Palestine Campaign. By the war's end, the Territorial Force had fielded twenty three infantry divisions and two mounted divisions on foreign soil. It was demobilised after the war and reconstituted in 1921 as the Territorial Army. The force experienced problems throughout its existence. On establishment, fewer than 40 per cent of the men in the previous auxiliary institutions transferred into it, and it was consistently under strength until the outbreak of the First World War. It was not considered to be an effective military force by the regular army and was denigrated by the proponents of conscription. Lord Kitchener chose to concentrate the Territorial Force on home defence and raise the New Army to reinforce the British Expeditionary Force (BEF) in France, a decision which disappointed the territorials. The need to replace heavy losses suffered by the BEF before the New Army was ready forced Kitchener to deploy territorial units overseas, compromising the force's ability to defend the homeland. To replace foreign service units, the Territorial Force was doubled in size by creating a second line which mirrored the organisation of the original, first line units. Second line units assumed responsibility for home defence and provided replacement drafts to the first line. The second line competed with the New Army for limited resources and was poorly equipped and armed. The provision of replacements to the first line compromised the second line's home defence capabilities until a third line was raised to take over responsibility for territorial recruitment and training. The second line's duties were further complicated by the expectation, later confirmed, that it too would be deployed overseas. Territorial units were initially deployed overseas to free up regular units from non combat duties. On the Western Front, individual battalions were attached to regular army formations and sent into action, and the territorials were credited with playing a key role in stopping the German offensive. The first complete territorial division to be deployed to a combat zone arrived in France in March 1915. Territorial divisions began participating in offensive operations on the Western Front from June 1915 and at Gallipoli later that year. Because of the way it was constituted and recruited, the Territorial Force possessed an identity that was distinct from the regular army and the New Army. This became increasingly diluted as heavy casualties were replaced with conscripted recruits following the introduction of compulsory service in early 1916. The Territorial Force was further eroded as a separate institution when county territorial associations were relieved of most of their administrative responsibilities. By the war's end, there was little to distinguish between regular, territorial and New Army formations.
Өмірбаян
19-ғасырдың соңындағы британдық армия империяны гарнизонмен қамтамасыз ету және ішкі тәртіпті сақтауға бағытталған шағын, кәсіби ұйым болды, ол ірі соғыста экспедициялық күштерді ұйымдастыруға қабілетсіз еді. Оның ішкі міндеттерін үш жартылай штаттық ерікті ұйым – милиция, еріктілер күші және йеомендер күшейте түсті. Милиция және еріктілер күшінің батальондары 1872 жылдан бері тұрақты армия полктерімен байланысты болды, ал милиция көбінесе тұрақты армияға жұмысқа орналасудың көзі ретінде пайдаланылды. Бұл үш қосымша күштің барлығының қызмет мерзімі шетелдегі қызметті ерікті негізде талап етті. Екінші Бур соғысы тұрақты армияның партизандық соғысқа қарсы тұру қабілетіндегі кемшіліктерін көрсетті, оны жеңу үшін қосымша әскери күштер қажет болды. Бар болған жалғыз күшейту – қосымша күштер болды: Оңтүстік Африкада 46 000-ға жуық милиционерлер қызмет етті, ал тағы 74 000-ы тұрақты армияға қабылданды; Оңтүстік Африкада активті қызметке 20 000-ға жуық ерікті күші ерікті болып тіркелді; ал йеомендер күші 34 000-нан астам еріктілерден құралған жекелеген Императорлық йеомендер күшінің ядросын құрады. Соғыс тұрақты күштерге елеулі салмақ түсірді. Прессадағы басып кіру қаупінің аясында, 1900 жылдың ақпан айында парламентте Соғыс жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары Джордж Уиндхэм британдық жағалауды тұрақты армияның қорғанысын күшейтудің орнына қосымша күштердің негізгі қорғаныс екенін мойындады. Екінші Бур соғысының бір кезеңінде Отанды қорғауға қолданылатын тұрақты күштер тоғыз кавалериялық полк пен алты жаяу әскер және үш гвардиялық батальоннан тұрды. Соғыс сонымен қатар дағдарыс кезінде тұрақты армияны күшейту үшін сенуге болмайтын, шетелде қызмет етуге міндетті емес қосымша күштерге тәуелділіктің қиындығын көрсетті. 1903 жылы Бас штабтың мобилизация және әскери барлау директоры шетелдегі әскери науқандарда армияны кеңейтуге сенімсіз болатын ішкі қорғаныс күштерінің артық екенін хабарлады. Мұндай күштердің тиімділігі британдық әскери жоспарлаумен күмәндандырылды: Корольдік теңіз күштері басып кіруге қарсы негізгі қорғаныс құрамын құрады, ал 1903 және 1908 жылдарғы зерттеулер халықтың кері пікірлеріне қарамастан, басып кіру қаупінің жоқ екенін көрсетті.
Реформаға бағытталған шаралар
Бірінші реформалық әрекеттерді 1901 жылы Соғыс министрі Уильям Сент-Джон Бродрик бастады. Олардың мақсаты – қосымша күштердің дайындығын жақсарту және иоманриді атты әскерден жаяу әскерге айналдыру еді. Бродриктің әрекеттері үкіметтегі қосымша күштердің мүдделерінен қарсылыққа ұшырады, әсіресе иоманри өзгеріске кедергі келтірді. 1904 жылы қосымша күштер жөніндегі корольдік комиссия еріктілер ұйымдарының елді өздерінен-өздері қорғауға жарамсыз екенін және жалғыз тиімді шешім – әскери міндетті енгізу екенін анықтады. Бұл ұсыныс барлық партиялар тарапынан саяси қатер деп есептелді және дереу қабылданбады. Бродриктің орнын бастан Х.О. Арнольд Форстер де реформаға қарсылықты жеңе алмады. 1905 жылдың желтоқсанында Либералдық үкімет билікке келіп, Ричард Холдейнді Соғыс министрі етіп тағайындады. Оның көрегендігі – соғысқа жұмылдыру үшін әскери міндеттілікке жүгінбестен, «халық құратын нағыз ұлттық армия» құру еді. Оның шешімі – Соғыс министрлігі қаржыландыратын, оқытатын және басқаратын, ал жергілікті округтік аумақтық бірлестіктер құратын, жабдықтайтын және басқаратын Аумақтық күш болды. Холдейн қарсылықты жеңіп, 1907 жылғы Аумақтық және резервтік күштер заңын қабылдады, ол күшті құрды, бірақ толық келісімге келу мүмкін болмады. Оның округтік аумақтық бірлестіктерді басқаруға азаматтық, бизнес және кәсіподақ лидерлеріне маңызды рөл беру жоспары әскери істерге азаматтық араласуға қарсылық тудырғандықтан айтарлықтай қысқартылды. Оның орнына, қауымдастықтардың төрағасы Лорд-лейтенанттар болды және оларды дәстүрлі округтік әскери элиталар басқарды. Милиция өкілдері Холдейннің милицияның бір бөлігін тұрақты армияға резерв ретінде бөлу және қалғанын Аумақтық күшке қосу жоспарларын қабылдаудан бас тартты. Оларды үш рет көндіруге тырысқаннан кейін Холдейн милицияны таратып, Арнайы резерв құрды. Ең маңыздысы, Холдейннің әрекеттері ішкі қорғаныс теңіз күшіне жүктелгендігі және армия реформасының мақсаты – экспедициялық мүмкіндіктерді қамтамасыз ету екендігіне негізделген. Оның тұрақты армияны қайта ұйымдастыруы алты дивизиялық экспедициялық күшті құрды, ал оның жоспары – жұмылдырудан кейін алты айлық оқудан кейін Аумақтық күшпен нығайту еді. Қазіргі уақыттағы қосымша күштердің өкілдері және Либералдық партияның кейбір мүшелері шетелдегі қызмет міндеттемесіне қарсы болды. Олардың қолдауын қамтамасыз ету үшін Холдейн парламентте реформаларын ұсынғанда Аумақтық күштің мақсаты – ішкі қорғаныс екенін мәлімдеді, бұл сегіз күн бұрын шетелдегі рөлін баса көрсеткеніне қарамастан жасалды. Соңғы минуттағы бұл өзгеріс күштің өмір бойында қиындықтарға тап болуына себеп болды.
Құрылу
Территориялық күш 1908 жылғы 1 сәуірде еріктілер күші мен жаяу әскерінің бірігуі арқылы құрылды. Еріктілер күшінің батальондары Территориялық күштің жаяу әскер бөлігіне айналды және бұрын байланысты болған тұрақты армия полктеріне жақын интеграцияланды; мысалы, тұрақты армияның Глостершир полкінің 1-ші, 2-ші және 3-ші еріктілер батальондары полктің 4-ші, 5-ші және 6-шы батальондарына (Территориялық күш) айналды. Жаяу әскер 14 территориялық дивизияға бөлінді, әрқайсысы үш бригададан тұрды. Жаяу әскері полктері 14 атты бригадаға бөлінген Территориялық күштің атты бөлігіне айналды. Бригадалар мен дивизиялар тұрақты армия үлгісінде, артиллерияның территориялық бөлімдерін (182 атты және далалық батареяны), инженерлік және байланыс бөлімдерін, сондай-ақ материалдық-техникалық, медициналық және ветеринариялық қызметтерді қамтитын, ендірілген қолдау қаруларымен жабдықталды. Әр территориялық бөлімге жағалау қорғанысындағы белгілі бір рөл немесе жылжымалы Орталық күштің бір бөлігі ретінде, 81 территориялық ротасымен тұрақты қорғанысты күшейтетін рөл берілді. Территориялық күшке 17 мен 35 жас аралығындағы жауынгерлер қабылданатын. Олар төрт жылдық мерзімге тіркелді, оны дағдарыс кезінде міндетті түрде бір жылға ұзартуға болатын. Мүшелер үш айлық хабарлама және айып төлеу арқылы тіркелуді тоқтатуға құқылы болды. Жаңадан келгендер алғашқы жылы кемінде 40 оқудан өтуге, ал одан кейін жылына 20 оқудан өтуге міндетті болды. Барлық мүшелер жыл сайынғы лагерьке сегізден он бес күнге қатысуға міндетті болды. Күштің Ұлыбританияның кез келген жерінде қызмет етуге құқығы болды. Мүшелер шетелде қызмет етуге міндетті емес еді, бірақ осыған ерікті болатын. Халдейн, күштің басты міндеті экспедициялық күшті кеңейту екенін ескере отырып, барлық территориялықтардың төрттен бірі жұмылдыру кезінде ерікті болады деп үміттенді. 1910 жылы территориялықтарға ерікті түрде қатысуға мүмкіндік беру үшін Императорлық міндеттеме енгізілді. Территориялық бөлімдерді біріктіру немесе тарату, сондай-ақ мүшелерді бір бөлімнен екіншісіне ауыстыру заңсыз болды.
Қабылдау
Реформалар көмекші күштер тарапынан жақсы қабылдамады. Милицияны алып тастау Холдейннің Аумақтық күш үшін 314 000 офицер мен сарбаздық құрамнан тұратын мақсатына жеткізбеді. Жаңа қызмет шарттары мүшелерге бұрынғы көмекші ұйымдарға қарағанда үлкен міндеттемелер жүктеді. 1908 жылдың 1 маусымына қарай күшке 145 000-нан кем адам қабылданды. Жаңа ұйымды бұрынғы көмекші ұйымдарға таныстыруға көп күш жұмсағанына қарамастан, барлық қолданыстағы көмекшілердің 40 пайызы ғана оған өтті. Округтік аумақтық қауымдастықтары жаңа мүшелерді тартуға тырысқанда жергілікті аумақтық ерекшеліктермен мақтанды және жауынгерлік қимылдарға шақыруды ынталандыру үшін шабуылға ұшыраған жергілікті жерлердің суреттерін пайдаланды. Жалпы, күшке жұмысшы табынан сарбаздар тартылды, бірақ олар негізінен шеберлер еді, тұрақты армия қатарын толтырған білікті емес жұмысшылар емес. Кейбір бөлімшелерде орта және жұмысшы табы бірге қызмет етті. Жоғары дамыған қалалық орталықтардан сарбаздыққа алынған бөлімшелерде жақсы білімді кеңсе қызметкерлері көп болды. Аумақтық офицерлер көбінесе орта таптан шыққан, сондықтан кейбір бөлімшелерде офицерлерді әлеуметтік жағдай бойынша басқа саптан ажырату қиын болды. Тұрақты армияның офицерлік құрамы аумақтық офицерлерді әлеуметтік жағынан төмен санады. Аумақтықтардың салыстырмалы түрде тар әлеуметтік құрамы тұрақты армияның қатаң, иерархиялық тәртібіне қарағанда өзін-өзі тәртіптеудің нашар жүйесіне әкелді, бұл әуесқой көмекшіге қарсы кәсіби көзқарасты күшейтті. Тұрақты армия бұрынғы күштерге қарағанда аумақтық күштердің қабілеттеріне сенімсіздікпен қарады. Аумақтық оқу мен мылтық дағдылары күмәнді болды, ал аумақтық артиллерияның беделі соншалықты нашар болды, оны тарату туралы сұрақтар туды. Мансаптық болашағынан қорқып, тұрақты офицерлер көбінесе аумақтық адъютанттар лауазымына орналасуға қарсылық көрсетті. Армия кеңесі күш алты айлық қарқынды оқудан кейін жоспарланғандай екі аумақтық дивизияны бір тұрақты дивизиямен теңестіре алмайды деп болжады. 1908 және 1914 жылдары армияның алты экспедициялық дивизиясының екеуін Ұлыбританияда ішкі қорғаныс үшін сақтау туралы шешім қабылданды, себебі Аумақтық күш өзіне тағайындалған рөлде тиімді емес деп есептелді. Оның пікірінше, Аумақтық күш еріктілер дәстүрінің соңғы мүмкіндігі еді және оның сәтсіздігі әскери міндеттілікке жол ашады. Міндетті әскери қызметті жақтауды Ұлттық қызмет лигасы (NSL) басқарды, ол теңіз қорғанысына сенуді жайбажайлық деп санады және күшті ішкі армияның болуын қажет деп есептеді. 1909 жылы NSL ұсынған заң жобасы Аумақтық күшті әскери міндеттілікке шақырылған үй армиясының негізі ретінде пайдалануды ұсынды. Бұл сәтсіз аяқталғаннан кейін лига көмекші күшке қарсы күшті ұстанымға келді. Күш өте жас, тиімсіз және тұрақты түрде аз санды болғаны үшін сынға алынды және халықтық баспасөзде "Аумақтық Фарс" деп қысымға ұшырады. NSL президенті – бұрынғы Армия Бас қолбасшысы лорд Робертс – оған қарсы науқанға әрекеттегі офицерлердің қолдауын алды, ал 1913 жылы Армия кеңесі әскери міндеттілікті қолдайтынын мәлімдеді. Күштің өкілдерінің көпшілігі де міндетті қызметті жақтады, ал 1913 жылдың сәуірінде он округтік аумақтық қауымдастық оған қолдау білдірді. Мысалы, тиісті жабдықтармен қамтамасыз етуге жасалған күш-жігер Соғыс министрлігінен кешіккен жауаптармен тоқтап қалды, ал жауап келгеннен кейін қауымдастықтардың жоспарларын бірден қабылдамады немесе сұралған қаржыландырудың барлығын бөлуден бас тартты. 1909 жылы Глостершир қауымдастығы "біздің қауымдастығымыздың көпшілігі бизнесмендер және жауап алуға он аптадан астам уақыт қажеттілігін түсінбейді" деп шағымданды. Сомерсет жаңа жаттығу залы үшін үш жерді жоғалтты, өйткені Соғыс кеңсесі жоспарларды бекітуге көп уақыт жұмсады, ал Эссекс жаңа оқ ату полигондарын салуға рұқсат алу үшін бес жыл күтуге мәжбүр болды. Қауымдастықтар тиімділік, бөлімшелік рух және жұмысқа алу үшін жақсы жағдайлардың маңызды екенін есептеді, ал биліктің сарқындығы мен кедергісі осыларға зиян келтіреді деп саналды. Күш алғашқы әскери дайындық мерзімі аяқталғаннан кейін көптеген сарбаздарды ұстап қала алмады және ол белгіленген күшінен төмен болды. 1909 жылы 268 000 сарбаздан тұратын ең жоғары деңгейге жетті, бірақ 1913 жылы олардың саны 246 000-нан төмен болды, ал офицерлік құрамның 20 пайызынан астамы толықтырылмады. 1910 жылы күштің үштен бірі ең төменгі деңгейдегі мылтық дағдысын орындамады. 1912 жылы барлығы 155 000 аумақтық сарбаз 15 күндік жылдық лагерьке қатысты, ал шамамен 6 000 қатыспады. 1909 жылы сап сарбаздардың 37 пайызы 20 жасқа толмаған; Ішкі күштер инспекторының пікірінше, бұл көрсеткіш күшті тиімді ете алмайды. 1913 жылы шамамен 40 000 аумақтық сарбаз 19 жасқа толмаған, шетелдегі қызметке ерікті түрде қатысуға болатын ең төменгі жас. Күштің барлығының жетеу пайызы ғана Империялық қызмет міндеттемесін қабылдады, бұл экспедициялық күшке күш салу мүмкіндігіне қатысты. Әскери билік Аумақтық күшті әлсіз деп санады және шетелдегі қызметке жауапты емес көмекшіге ешқандай құндылық бермеді, сондықтан тұрақты армияға қаражат жұмсады, күшті ескірген қару-жарақпен қамтамасыз етті.
Жұмылдыру және оқыту
Шілде айының соңында аумақтық арнайы бөлімдер шығыс жағалауын патрульдеуге кірісті. Соғыс жариялануға бір күн қалғанда, 1-ші Лондон бригадасы Лондон мен Саутгемптон арасындағы теміржол желісін қорғау үшін взводтарға бөлінді. Аумақтық күштердің қалған бөлігі 1914 жылдың 4 тамызында кешке жұмылдырылды, ал жақын жерде базалары бар бөлімдер соғысқа дайындық позицияларын тез басып алды. Мысалы, 6 тамызға қарай Уэссекс дивизиясының бөлімдері Плимутте шоғырланды, ал Нортумбрия дивизиясы шығыс жағалау қорғанысында орналасты, ал келесі күні Уэльс дивизиясының бөлімдері Пемброк док аймағында жиналды. Кейбір құрамалар өз базаларына жақын жиналып, содан соң соғысқа дайындық позицияларына көшті; мысалы, Хайленд дивизиясы Эдинбургтің солтүстігіндегі әртүрлі жерлерде жиналып, Лондонның солтүстігіндегі Бедфордқа бет бұрды. Қорғаныс міндеттері кейбір дивизиялардың таралуына себеп болды; мысалы, Батыс Райдинг дивизиясының бригадасы шығыс жағалауын бақылауға жіберілді, ал дивизияның қалған бөлігі ішкі аймақтағы теміржолдар мен қару-жарақ фабрикаларын күзетті, ал Шығыс Англия дивизиясының бригадалары Шығыс Англияда шашырап орналасты. 1914 жылдың 13 тамызында Китченер ерлердің 80 пайызы (ай соңында 60 пайызға дейін) Императорлық қызмет міндеттемесін қабылдаған аумақтық бөлімдерді теңізден тысқары орналастыруға дайын екенін мәлімдеді. Соғысқа дейін еріктілердің саны аз болғанына қарамастан, қыркүйек айының соңына қарай олардың 72 пайызы шетелде қызмет етуге келісім берді. Шетелге жөнелтілген алғашқы толық аумақтық дивизиялар императорлық гарнизондарды босату үшін пайдаланылды. Шығыс Ланкашир дивизиясы қыркүйек айында Мысырға жіберілді, ал 1915 жылдың қаңтарына қарай Үндістанға үш аумақтық дивизия аттанды. Аумақтық батальондар Аден, Кипр, Гибралтар және Мальтадағы тұрақты әскерлерді босатты. Аумақтық бөлімдердің орналасуынан босатылған әскерлерден бес тұрақты армия дивизиясы құрылды. Аумақтықтардың міндетті қабылдауы батальондар арасында әртүрлі болды; кейбіреулері 90% немесе одан да көп қабылдауды тіркесе, ал енділері 50% -ден аз болды. Қиындықтар қатардағы әскерлермен ғана шектелмеді, көптеген батальондар шетелге жаңадан жоғарылатылған немесе үйде қалуды таңдаған офицерлермен бірге аттанды. Аумақтық бөлімдер операциялық деңгейге жету үшін жаттығулар өткізуде қиындықтарға тап болды. Кейбір артиллерия бөлімдері 1915 жылдың қаңтарына дейін тікелей оқ-дәрімен жаттығу жүргізу мүмкіндігіне ие болмады. Мылтықпен жаттығулар мылтықтардың, оқ-дәрілердің және оларды қолдануға арналған полигондардың жетіспеуіне байланысты қиындыққа тап болды. Көлік жеткіліксіз болғандықтан, арбалар, жеке көліктер мен жүк көліктерінің әртүрлі жиынтығы пайдалануға берілді. Моторсыз көлікті тартуға немесе атты әскерлерді мінгізуге арналған жануарлар тұқымы жартылай соқыр шахталық понилерден бастап көрмелік аттарға дейін ауытқып келді. Аумақтық күштер жаңа армиямен жауынгерлерді алуда бәсекелесті, ал Соғыс министрлігі соңғысына оқу мен жабдықтарды басымдық берді. Аумақтық бөлімдерге жіберілген тұрақты армия қызметкерлерінің көпшілігі өздерінің түпкі полкіне қайта шақырылды, ал әлі де қалған мамандар 1915 жылдың қаңтарында аумақтық резервтік бөлімдерге ауыстырылды. Қорғаныс міндеттерінің бір бөлігі ретінде кеңінен таратылған құрамалар үшін оқу қиын болды, ал барлығы үшін аумақтық батальондардың ескірген сегіз роталық құрылымын армияның стандартты төрт роталық батальонына қайта ұйымдастыру қажеттілігімен күрделіленді.
Екінші жол
15 тамызда округтік аумақтық бірлестіктер шетелдік қызметке жіберілетін әскерлерді алмастыру үшін екінші шептің бөлімшелерін құруға кірісті. Екінші шепке Императорлық қызмет міндеттемесін қабылдай алмаған немесе қабылдамаған аумақтық сарбаздар кірді. Қараша айында бірлестіктер үшінші шептің бөлімшелерін құруға кірісті, олар аумақтық жауынгерлік бөлімшелерге жұмысшыларды жіберу жауапкершілігін екінші шептен алуға тиіс болды. Аумақтық батальондар шептеріне сәйкес нөмірленді, мысалы, Глостершир полкінің 6-шы батальонының үш шебі 1/6-шы, 2/6-шы және 3/6-шы батальондар болып аталды. 1915 жылдың мамырында аумақтық дивизиялар теңізге шығу ретімен нөмірленді; мысалы, Шығыс Ланкашир дивизиясы 42-ші (Шығыс Ланкашир) дивизиясы болып өзгерді. Екінші шептің бөлімшелері үшінші шеп олардың елдегі міндеттерін өз мойнына алады деп есептеді, соның салдарынан екінші шептің дивизиялары шетелге жіберіледі деп күтті. Көптеген екінші шептің батальондары Императорлық қызмет міндеттемесін қабылдамаған жаңа сарбаздарды қабылдаудан бас тартты, бұл практика 1915 жылдың наурызына дейін ресми түрде бекітілмеді, сол кезде тек елде қызмет етуге ғана тіркелу мүмкіндігі жойылды. Екінші шептің бөлімшелерін шетелге жіберу 1915 жылдың ортасында ресми түрде мақұлданды. Үшінші шеп дайын болғанға дейін, жұмысшыларды жеткізу, отанын қорғау және жіберуге дайындық арасындағы қайшылық екінші шепке қиындықтар туғызды. 1915 жылдың мамырында Киченер Соғыс кабинетіне екінші шептің жеткілікті дайындықтан өткен әскерлерінің жетіспеуінен қауіпті екенін және оны елді қорғауға сенімді емес деп мәлімдеді. 1916 жылға дейін Соғыс министрлігі екінші шепке бірінші шепке жіберу үшін енді жұмысшы іздемейтініне уәде бере алмады. Осы уақытқа дейін екінші шептің батальондары 400 адамға дейін азайтылды, бұл толық құрамындағы жаяу әскер батальонындағы әскерлер санының жартысынан да аз болды. Екінші шептің құрамаларын белсенді қызметке дайындауға орташа есеппен 27 ай, ал бірінші шептің құрамаларын дайындауға сегіз ай уақыт кетті. Екінші шеп командирлерінің өздерінің дайындық деңгейін және тиімділігін сақтауға тырысуы бірінші шептегі әріптестерімен келіспеушіліктерге әкелді, олар екінші шептің ең жақсы әскерлерін ұстап алып, бірінші шепке нашар әскерлерді жіберді деп айыптады.
Батыс майдан
Регламенттік армия Франциядағы алғашқы шайқастарда ауыр шығынға ұшыраған кезде, Китченер шығынды толықтыру үшін қысымға ішін тығып алды. Жаңа армия әлі дайын болмағандықтан, ол аумақтық күштерге жүгінуге мәжбүр болды. Ішкі күштердің Бас қолбасшысы генерал Иан Гамильтон аумақтық күштерді Батыс майданына толық бригадалар мен дивизиялар түрінде орналастыруды қалағанмен, олар бөліп-бөліп орналастырылды. Әскерге шұғыл қажеттілік болғандықтан, жекелеген батальондар белгілі бір тиімділік деңгейіне жеткеннен кейін тұрақты бригадаларға қосылып жіберілді. Орналастырылған бөлімшелерді таңдауда қисын аз болды. Жақсы бағаланған кейбір бөлімшелер үйде қалды, ал нашар дайындалғандары, көбінесе жеткілікті жабдықсыз және асығыс түрде толықтырылғаннан кейін орналастырылды. BEF-ке әскерлерді беруге жасалған қысымның нәтижесінде, бөлімшелер тиімділік деңгейіне жеткендей сезілгенде жіберілді, бірақ бұл қалай анықталғаны белгісіз. Жекелеген байланыстар, Соғыс министрлігінің бағалаулары және Гамильтонның есептерінің бәрі де рөл атқарды. Китченер батальонның беделіне сүйене отырып, Лондондық шотландтықтарды таңдады, ал Оксфордшир гусарларының ерте орналасуы Черчилльмен жеке байланыстарының арқасында болды. Гамильтонның пікірі әрқашан ескерілмеді; ол аумақтық батальондарды тиімділік деңгейіне қарай бағалады, бірақ кейбір бөлімшелер одан жоғары бағаланғандарға дейін орналастырылды. 1914 жылдың қараша айында 1/9-шы батальон, Хайленд жеңіл жаяу әскері Францияға жіберілгенде, оның шамамен 40 пайызы соғыс жарияланғаннан бері үш ай ішінде ғана жұмысқа алынғандардан тұрды. Аумақтық батальондар бастапқыда үш аптаға дейін байланыс қызметтеріне бекітілді, содан кейін тұрақты армия бригадаларына жіберілді. 1915 жылдың ақпан айынан бастап елде 48 жаяу әскер батальоны болғандықтан, олар тікелей өздерінің қабылдау дивизияларына жіберілді. Алдыңғы қатарға келгеннен кейін, аумақтықтар бірнеше күн бойы желілердің артында қосымша оқудан өтті, содан кейін окоптарға бейімделу кезеңінен өтті. Батальон білікті деп танылғанда немесе тұрақты бөлімді алмастыру қажеттілігі күшейгенде, аумақтық бөлімшелерге майданның өз секторы берілді. Бригадаға келгеннен бастап окоптарды басып алуға дейінгі уақыт алты күннен бір айға дейін созылды.
Бос орынды толтыру
Аумақтық жасақтар теңізге қарай шабуылдау кезінде алғашқы неміс шабуылының қорғаныс шайқастарына тасталды. Бірінші болып қимылға кіріскендердің қатарында Лондондық шотландтар болды, олар 1914 жылдың 31 қазанында Мессин шайқасында 640 адамдық шығынға ұшырады. Олар қарашада Іппердің бірінші шайқасында қайтадан қатысты және Британдық экспедициялық корпусының (БЭК) қолбасшысы, фельдмаршал сэр Джон Френч аумақтық күштердің қалған бөлігі үшін «даңқты басшылық және үлгі» деп мақтады. Лондондық шотландтар Мессинде бұзық мылтықтармен, өздерінің пулеметтерінің қолдауысыз, соғысқан жер туралы білімі немесе бригадамен байланысы болмай соғысты. Олар тек қана өздерінің қанатындағы кәсіби әскерлер шегінгенде ғана шегінді және олармен үйлесімді желіні қайта орнатты. Монмутшир полкінің үш батальоны уақытша Лондон полкінің үш батальоны сияқты бір біріктірілген батальонға біріктірілді. Аумақтық жасақтар қорғаныс операцияларында өзін бағалы екенін дәлелдегеніне қарамастан, оларға бекітілген тұрақты әскерлердің командирлері олардың қабілеттеріне әлі де толық сенім білдірмеді. Тұрақты әскерлер аумақтық жасақтардың негізгі міндеті – шабуылдық операцияларға тұрақты батальондарды босату деп есептеді. Аумақтық жасақтар окоптарды салу және күтіп ұстау жұмыстарымен айналысты және әдетте 1915 жылдың басында Нев-Шапель және Оберс-Ридж шайқастарында тек қолдау шараларын ғана жүзеге асырды. Бір ерекшелік – 1/13-ші батальон (Кенсингтон), Лондон полкі. Оберс-Ридж шайқасы кезінде Кенсингтондықтар ірі шабуылдың бірінші толқынына орналастырылған алғашқы аумақтық батальон болды және сол күні өз мақсатына жеткен жалғыз батальон атанды. Бірақ Аумақтық күш 1914 жылғы неміс шабуылынан туындаған тұрақты армиядағы олқылықтарды толтырды, ал Френч олсыз неміс әскерінің ілгерілеуін тоқтату мүмкін емес екенін жазды.
Бірінші бөлімдік операциялар
51-ші (Highland) дивизиясы 1915 жылғы 15 маусымда Артуа шайқасының екінші кезеңінің бір бөлігі болған Живаншидегі екінші шайқасқа қатысты. Дивизия бастапқы батальондарының бірнешеуін бөліп орналастырғаннан кейін, Францияға келгенге бір ай қалғанда ғана толық күшке жетті, көбінесе 55-ші (Батыс Ланкашир) дивизиясының бригадасын қосып. Бұл дивизияның шабуылға жетекшілік еткен екі батальонының алғашқы шабуыл тәжірибесі болды. Олар неміс қорғанысының екінші шебіне жетті, бірақ оң жақтағы әскерлер жетпегендіктен, аумақтық дивизия ауыр шығынмен кері шегінуге мәжбүр болды. 25 қыркүйекте Лоостың шайқасында 47-ші (1/2 Лондон) дивизиясының кәсіби жоспарланған және орындалған шабуылы шамалы жетістіктердің бірі болды, бірақ 46-шы (Солтүстік Мидленд) дивизиясы 13 қазанда Хогенцоллерн бекінісіне жасаған сәтсіз шабуылда 3643 адамнан зардап шекті. Бірінші армияның қолбасшысы, генерал-лейтенант сэр Дуглас Хейгке 46-шы дивизияның сәтсіздігі «кейбір аумақтық бөлімдерге әлі де оқыту мен тәртіп қажет екенін» көрсетті. 1915 жылдың жазында Францияға алты толық аумақтық дивизия жөнелтілді. Көптеген 52 аумақтық бөлімдер тұрақты армия құрамында болды. Бұл кәсіби әскерлерге өз құрамаларынан қызмет шарттарына байланысты қиындық тудыратын элементтерді алып тастауға мүмкіндік берді. Тұрақты әскерлер аумақтықтардың қимылдары мен қалпына келуіне баяу екенін, сондай-ақ шабуылға қарағанда қорғаныста жақсы екенін анықтады. Дегенмен, қайта құру аумақтық күштердің әскери биліктің күтілгенінен асып түскенін көрсетті, ал аумақтықтардың тұрақты әскерлермен бірге өткізген уақыты көбінесе екеуі арасында мықты достық пен өзара құрметке әкелді. 1915 жылдың ақпанында Френч өзінің командирлерінің аумақтықтарды мақтағанын хабарлады, олар «егер олар оған жетпесе, тұрақты жаяу әскердің тиімділік деңгейіне жақындап келеді».
Сомма шайқасы
1916 жылдың 1 шілдесінде Сомма шайқасы басталғанда Батыс майданда сегіз бірінші саптық аумақтық дивизия болды. Олардың екеуі, 46-шы (Солтүстік Мидленд) және 56-шы (1/1-ші Лондон) дивизиялары, үшінші армияның Gommecourt Salient-ке жасаған шабуылында бірінші күні қиын жағдайға түсті. Тағы екі аумақтық дивизия, 48-ші (Оңтүстік Мидленд) және 49-шы (Батыс Ридинг), Сомма шабуылында төрт жарым ай бойы шайқастың ауыр жүгін көтерген Төртінші армияның алғашқы 25 дивизиясының құрамында болды. 49-шы дивизия бірінші күні Швабен редуты маңындағы шайқастарға бөлінді, ал 48-ші дивизияның екі батальоны 4-ші дивизияға қосылып, бірінші күнгі шайқастарға қатысты. 48-ші дивизия 16 шілдеде әрекетке кірісті, ал қыркүйек айының соңына қарай қалған төрт аумақтық дивизия – 47-ші (1/2-ші Лондон), 50-ші (Нортумбриан), 51-ші (Гайленд) және 55-ші (Батыс Ланкашир) – шаршаған бөлімшелерді алмастырып, шайқасқа кірісті. 46-шы дивизияның Гоммекорттағы нашар өнемі оның сәтсіздікке ұшыраған бөлім екенін көрсетті, ал 49-шы дивизияның жағдайы да жақсырақ болмады. Дегенмен, аумақтық бөлімдер Соммадан беделдерін арттырып шықты. Бұл пікірді 4-ші дивизияның бригадир генерал С. Б. Проуз да қолдады. Ол: «Бұрын аумақтықтарды қатты бағаламадым, бірақ Аллаға ант етеймін, олар жақсы соғыса алады» деді. Сомма шайқасы Территориялық күштердің тұрақты және Жаңа армия күштерінен ерекшеленетін айқын бірлік ретіндегі ең жоғары нүктесі болды. Шабуыл кезінде 84 000-ға жуық адам қаза тапты, ал олардың орнына әскерге шақырылғандардың қосылуы, емес, Территориялық күшке ерікті түрде келгендердің орнына, аумақтық бірліктің аяқталуының басталуын білдірді.
Екінші желіде іске қосу
Соғыс кезінде 14 екінші сапты дивизия құрылды, оның сегізін шетелге жіберді. Ірі шайқаста бірінші болып 61-ші (2-ші Оңтүстік Мидленд) дивизиясы шайқасқа түсті. Оның құрамына кіретін бөлімшелер 1914 жылдың қыркүйек және қазан айларында құрылды, ал олардың жаттығуы екінші саптың басынан кешкен қиындықтарды көрсетеді. Жаңа сарбаздар қазан айына дейін формасыз жүріп, дивизия 1915 жылдың қаңтарында жиналғанға дейін үйде тұрды. Жайау әскерге ескі жапондық Арисака мылтықтары, көне Максим пулеметтері және ағаштан жасалған Льюис пулеметтері берілді. Дивизиялық артиллерия бастапқыда арбаға орнатылған бұрғылармен жаттықты, содан кейін ескі француздық 90 мм-лік зеңбіректермен, одан кейін ескі 15 фунттық зеңбіректермен және бірінші саптан берілген 5 дюймдік гаубицалармен жабдықталды. Дивизия 1916 жылдың наурыз айында Францияға май айының соңында аттануға дайындық ретінде қарқынды жаттығуды бастағанға дейін заманауи қару-жарақпен қамтамасыз етілмеді. Жаттығу кезінде батальондардың құрамы өзгеріп отырды, өйткені сарбаздар бірінші саптық бөлімдерге жіберілді. 1916 жылдың шілдесінде Фромль шайқасында австралиялық 5-дивизиямен бірге шабуыл жасаған кезде дивизияның күші үштен екі бөлігін ғана құрады. Австралиялықтардың ауыр қаза табуына аумақтық бөлімдердің шабуыл жасаған батальондарының маңызды позицияны басып алмауы себеп деп айыпталды.
Галлиполи
1915 жылдың тамызына қарай төрт аумақтық жаяу әскер дивизиясы және атты дивизиясы, аттарынсыз жаяу әскер ретінде жұмылдырылып, Галлиполи науқанына қатысқан Британ империясы күштерін нығайтты. Олардың жағаға шығуы шатақ болды; мысалы, 125-ші (Ланкашир фюзельерлері) бригадасы 42-ші (Шығыс Ланкашир) дивизиясының қалған екі бригадасынан шамамен бір апта бұрын жағаға шықты. Жаяу әскерлер бейімделуге мүмкіндіксіз дереу шайқасқа жіберілді, ал 54-ші (Шығыс Англия) дивизиясы науқанның мәні туралы алғашқы төрт аптада ешқандай ресми нұсқау алмады. 53-ші (Уэльс) дивизиясының бірнеше батальондары екінші құрамдағы бөлімшелер болып, бірінші құрамдағы бөлімшелерге сарбаздарды толықтырып отырды, және дивизияға Галлиполиге аттану туралы екі апта бұрын хабарланды. 42-ші дивизия 4 маусымда Крития үшінші шайқасында өзінің рухымен кәсіби әскерлерді таң қалдырды. 52-ші (Төмендік) дивизиясының 155-ші (Оңтүстік Шотландия) бригадасы шілдеде соншалық шешімділікпен шабуыл жасады, мақсатын асырып өтіп, француз әріптестерінен отқа түсті. 156-шы (Шотландия жегілгендері) бригадасы 28 маусымда Гулли-Равин шайқасында 50 проценттен астам шығынға ұшырады, ал 54-ші дивизияның бір батальоны 12 тамызда шабуыл кезінде тым алға жылжып, қырғынға ұшырады. Науқан 1916 жылдың қаңтарында әскерлердің кері шегінуімен аяқталды. 1915 жылдың наурызында Жерорта теңізі экспедициялық күштеріне қолбасшы болып тағайындалған Гамильтон аумақтық әскерлердің батылдығын жоғары бағалағанмен, 53-ші және 54-ші дивизиялардың өнімділігін сынады. Оның пікірлерінде екі дивизияның Галлиполиге келгенге дейін басқа бөлімдерге ауыстырылған көптеген дайын әскерлерін жоғалтуымен байланысты қиындықтар ескерілмеді.
Мысыр, Синай және Палестина
Суэц каналын британдықтардың сәтті қорғауынан кейін, 1916 жылдың наурыз айында Мысыр экспедициялық корпусы (МЭК) құрылды және Синай мен Палестина кампаниясында неміс және Осман әскерлеріне қарсы шабуылға көшті. МЭК құрамына Ұлыбритания, Австралия, Жаңа Зеландия және Үндістан күштері кірді, ал британдық үлес көбінесе аумақтық болды. Жаяу әскердің көп бөлігі Галлиполиде шайқасқан төрт аумақтық дивизиядан құралды. 42-дивизия 1917 жылдың наурыз айында Францияға ауыстырылғаннан кейін, шілде айында екінші құрамдағы 60- (2/2 Лондон) дивизиясымен алмастырылды. Соңғысы Салоникадағы Дойран шайқасында қатысқаннан кейін, 9 желтоқсанда Иерусалимді басып алуда маңызды рөл атқарды. Жылқышылар 18 жаяу әскер полкімен қамтамасыз етілді, олар жаяу әскер ретінде соғысты және 1917 жылы 74- (Жылқышылар) дивизиясы болып құрылды. Бұл дивизия 1918 жылы 52- (Төмендік) дивизиясымен бірге Францияға жіберілді. Бес бригада жылқымен соғысты, ал 1917 жылы олардың үшеуі жылқышылар дивизиясына біріктірілді. Жылқышылар британдық күштер жасаған соңғы атты шабуылдардың кейбірін жасады; 1917 жылдың 8 қарашасында Уорвикширдің 1/1 жылқышылары мен Уорчестерширдің 1/1 королевалық гусарлары Худж шайқасында шабуыл жасады, ал бес күннен кейін Мугар қырқасы шайқасында 1/1 Корольдік Бакс гусарлары шабуыл жасады. МЭК Синай арқылы Палестина арқылы Сирияға қарай жылжыған науқанының соңында аумақтық қазалардың саны 32 000-нан асты – бұл британдық тұрақты, австралиялық, жаңа зеландиялық және үнділік күштерге қарағанда 3000-ға көп. Жеті сынақтан өтпеген екінші құрамдағы дивизиялар алғашқы әрекеттерін 1917 жылы көрді. Олар көбінесе, әділсіз түрде, нашар беделге ие болды, бірақ 58- (2/1 Лондон) және 62- (2-Батыс Атты) дивизиялары соғыстың соңында жақсы бағаланды. 51- (Гайленд) дивизиясының әскерлері баяу бастағаннан кейін өзін «сәтсіздер» деп атады, ал екі лондондық бірінші құрамдағы дивизия 1918 жылға қарай БЭК-тің ең жақсыларының бірі болды. Сенімділігімен танылған 48- (Оңтүстік Мидленд) дивизиясы 1918 жылдың наурыз айында Италияға 7-жаяу әскер дивизиясын ауыстыру үшін жіберілді. Бірнеше аумақтық дивизиялар алғашқы нашар әсерлерді жеңіп, соғыстың соңында тиімді, сенімді құрылымдарға айналды. Мысалы, Фромль шайқасындағы сәтсіздікке кінәланған 61- (2-Оңтүстік Мидленд) дивизиясы Бесінші армияның қолбасшысы генерал-лейтенант Губерт Гофтың 1918 жылдың наурыз айында неміс көктемгі шабуылының бастапқы шабуылындағы 11 алдыңғы дивизиясының ең жақсысы деп мақтады. Соғыс барысында Ұлыбритания адам күшінің жетіспеушілігімен күресе бастады, бұл аумақтықтарға әсер ететін өзгерістерге әкелді. 63- (2-Нортумбриан) және 65- (2-Лоуленд) дивизиялары 1916 жылдың шілдесінде және 1917 жылдың наурыз айында таратылды. Қалған төрт үйден құралған дивизиялар 1917/1918 жылдың қысында Оқу резервінің құрамына қайта құрылған кезде аумақтық байланыстарын жоғалтты. 1918 жылдың басында БЭК-тің әр бригадасы төрт батальоннан үшке дейін қысқартылды. Бұл қысқартулар екінші құрам мен Жаңа армия бөлімдерін мақсат етті және 44 аумақтық батальонды біріктіруге және тағы 21-ді таратуға әкелді. Шілдеде 50- (Нортумбриан) дивизиясы Көктемгі шабуыл кезінде ауыр зардап шеккеннен кейін қайта ұйымдастырылғанда бір аумақтық батальонмен қалды. Оның басқа аумақтық батальондары 1915 жылы Екінші Ипр шайқасынан бастап көптеген шайқастарда соғысқандықтан, кадрларға дейін қысқартылды немесе таратылды. 53- (Уэльс) дивизиясының әр бригадасындағы бір батальон және Палестинадағы 60- (2/2 Лондон) дивизиясы Францияға көшіріліп, 1916 жылы үнді батальондарымен алмастырылды. 75-дивизия 1917 жылдың наурыз айында Мысырда Үндістаннан ауыстырылған аумақтық бөлімдермен құрылды, бірақ ол да кейіннен «үндістандырылды». 42- (Шығыс Ланкашир), 46- (Солтүстік Мидленд) және 59- (2-Солтүстік Мидленд) дивизияларының бірнеше аумақтық батальондары оқу кадрларын құру үшін қысқартылды, соғыстың соңына жақын демобилизацияланды немесе таратылды. Аумақтық бөлімдердің айқын таратылуы Аумақтық күштердің әскери билік тарапынан өзіне жасалған қарым-қатынасқа наразылығын күшейтті. Жергіліктілік сезімі ортақ азаматтық ортамен нығайтылды – аумақтықтардың бір кеңседе, фабрикада немесе зауытта жұмыс істеуі сирек емес еді – және көптеген аумақтық естеліктер отбасылық немесе клубтық сезімді көрсетеді. Ұқсас сезім Жаңа армияның достар батальондарын құруда пайдаланылды, бірақ Аумақтық күште бұл Жаңа армия бөлімдерінде болмаған тұқым қуалыммен күшейтілді; аумақтық бөлімдердің көпшілігі 19 ғасырдың басында немесе ортасында жылқышылар немесе еріктілер бөлімдері арқылы жергілікті қоғамдар мен әлеуметтік өмірдің бір бөлігі болған тарихқа ие болды.
Ауыстыру
Соғыстың бірінші жартысында аумақтық шығындар көбінесе батальонның өзінің резервінен алынған қосымша әскерлермен толтырылды. Кейбір жағдайларда алмастырулар басқа аймақтардан немесе аумақтық емес бөлімдерден келгенімен, 1916 жылдың ортасына қарай аумақтық бөлімдердің қатарында жергілікті полкте аумақтық қызметке ерікті білдірген адамдар басым болды. Осыған қатысты заңдық кепілдіктер 1916 жылғы Әскери қызмет туралы заңдармен жойылды. Бұл заңдар бөлімдерді біріктіруге және таратуға, аумақтықтарды олардың арасында ауыстыруға, сондай-ақ міндетті әскери қызметті енгізуге және аумақтықтарды Императорлық қызмет міндеттемесін қабылдауға немесе әскерден шығып, міндетті әскери қызметке жауап беруге міндеттеді. Әскери қызмет туралы заңдар әскери билік үшін қиындық тудырған бірнеше аумақтық артықшылықтарды жойды. 1915 жылдың наурызына дейін аумақтықтарға тек ішкі қызметке ғана қатысуға рұқсат етілді, және 1915 жылдың сәуіріне дейін 68 ішкі қызмет батальонын толықтыруға жеткілікті адам жиналды. Заңнама сонымен қатар 159 000-нан астам аумақтықтардың әскери қызмет мерзімін ұзартты, олар 1914-1917 жылдар аралығында бес жылдық қызметін аяқтаған болар еді. 1916 жылдың қыркүйегінде Жаңа армия бөлімдерін даярлаудағы полк жүйесі Оқу резервіне біріктірілді. Аyrıқша, 194 аумақтық үшінші шеп бөлімдері 87 резервтік батальонға біріктірілді. Олар бірінші және екінші шеп бөлімдеріне қосымша әскерлерді жіберуді жалғастырды, бірақ мұндай мүмкіндік болмаған жағдайда, қосымша әскерлер Оқу резервінен жіберілді. Жүйе аймақтық принцип бойынша ұйымдастырылды, сондықтан батальон өзінің полкінен қосымша әскер алмаса да, олар көбінесе тиісті аймақтан алынды, бірақ бұл бөлімнің тұтастығына кепілдік бермеді. Сомма шабуылы кезінде ауыр шығындарға байланысты аумақтық сипаттың жоғалуы үдеді, себебі аумақтық байланысы жоқ қосымша әскерлер көптеп келді. Басқалары шабуылдың соңына қарай айтарлықтай жоғалуды бастан кешті; мысалы, 149-шы (Нортумберленд) бригадасы Шығыс Англиядан, Нортгемптонширден, Лондоннан және Мидлендтен көптеген қосымша әскерлер алды. 1917 жылдың наурызына қарай екінші шептегі 61-ші (2-ші Оңтүстік Мидленд) дивизиясының көп бөлігі Оңтүстік Мидлендтен тыс жерлерден келді, себебі Фроммель шайқасындағы шығындарды толықтыру қажет болды. Жыл соңына қарай осындай үрдіс бірінші шептегі 48-ші (Оңтүстік Мидленд) дивизиясында да байқалды. Шығындарды кездейсоқ түрде толықтыру Территориялық күштердің мәніне келтірілген зиян туралы өкінішті пікірлерге әкелді. Тарихшы К. Р. М. Ф. Краттвелл, 1/4 батальон, Корольдік Беркшир полкінде қызмет еткен, 1916 жылдың соңында батальон "соғыстың басында оның бірегей иелігі болған Беркширдің ерекше сипатын жоғалтты" деп қайғырды. Батыс Йоркшир полкінің 1/6 батальоны үшін Сомма шайқасындағы шығындар оның "аумақтық ықпалына" зақым келтірді. Жобалау жүйесіне сын айтылды, ал аумақтық өкілдер күштің бірегей сипаты жоғалып бара жатқанына алаңдаушылық білдірді. Әскери билік бөлімдерді сол полк немесе полк округінен келген қосымша әскерлермен толықтыруға ниетті екенін мәлімдеді, бірақ Әскери қызмет туралы заңдар мұндай міндеттілікті жойғанын және әскери тиімділік кейде мұны жасамауды талап ететінін атап өтті. Әскери жастағы адамдардың саны азайғандықтан, оларды кейбір сирек қоныстанған аймақтардан алу қиын болды. Көбінесе ауылдық жерлерден жиналған 48-ші (Оңтүстік Мидленд) және 54-ші (Шығыс Англия) дивизиялары соғыс барысында әлсіреп кетті, ал 42-ші (Шығыс Ланкашир) дивизиясының қалалық жерлердегі жинағы оған Ланкашир құрамын сақтап қалуға мүмкіндік берді. Соғыстың соңына қарай, соғыстың басында олармен бірге жүзіп кеткен адамдардың көп бөлігін сақтап қалған батальондар өте аз болды. 1917 және 1918 жылдары соғысқан аумақтық бөлімдер, британдық құрлық әскерлерінің қалған бөлігі сияқты, алмастырудың сол жүйесіне сәйкес, 1914 және 1915 жылдары жүзіп кеткендерге географиялық шығу тегінен басқа ұқсастық жоқ. 1918 жылға қарай тұрақты, аумақтық және Жаңа армия дивизияларын ажырату қиын болды. Аумақтық офицерлер мен дәрігерлер, ветеринариялық дәрігерлер, жүргізушілер, аспазшылар және диспетчерлер сияқты мамандар Жаңа армия мен тұрақты бөлімдердегі әріптестерінен төмен жалақы алды. Офицерлер өздерінің реттік әріптестерінен төмен саналды, бұл кейбіреулерді киімдерінің киімінен төмендік белгісі ретінде "Т" белгісін алып тастауға әкелді, ал екінші шеп бригадалары мен үшінші шеп батальондарының командирлері өздерінің реттік әріптестерінен бір шен төмен болды. Территориялықтардың ерте күш-жігеріне лайықты марапатталмады. Армия кеңесі Императорлық қызмет міндеттемесін соғысқа дейін қабылдағандарға арнайы марапаттар беруден бас тартты. Соғыстың алғашқы айларында шетелде қызмет етуге ерікті білдіргендерге берілген Территориялық соғыс медалі, тіпті олар армияның қалған бөлігін даярлауда бағалы қызмет көрсеткеніне қарамастан, бас тартты. Үндістанда қызмет еткендерге ешқандай науқан медалі берілмеді. 1914 жылы Үндістанға жіберілген үш аумақтық дивизия өздерінің ерте дайындығы үшін жазаланғанын сезінді. Адамдар төменгі, бейбіт уақыттағы жалақы ставкаларымен қамтылды; артиллериялықтар өздері сатып алуға тиіс болған жабдықты алуға тиіс болды; курстарға қатысқан офицерлерге қонақүй шығындары толық өтелмеді; ал келгеннен кейін тағайындалған сержанттар өздеріне тиіс жалақыны алу үшін наразылық білдіруге мәжбүр болды. Бөлімдер соғыстың соңында да онда болды, Киченер оларды бір жыл ішінде Францияға қайта орналастыруға уәде бергеніне қарамастан. Олардың бірінші болып демобилизацияланатыны туралы хабарлар жалған болды, Үшінші Ағылшын-Ауған соғысының басталуы үкіметті кейбір аумақтық бөлімдерді Үндістанда 1920 жылға дейін сақтап тұруға мәжбүр етті. Үндістандағы аумақтықтарға жасалған нашар қарым-қатынас соғыстан кейін Территориялық күш қайта құрылғанда Оңтүстік-Батыс Англия және үй округтерінде төмен демеушілікке әкелді.
Аудандық аумақтық бірлестіктер
Округтік аумақтық бірлестіктер соғыс барысында жауапкершіліктің үнемі азаюын бастан өткерді. Китченердің Аумақтық күшті елеуге алмауына көңілдері қалғанмен, қауымдастықтар өздерінің аумақтық бөлімшелерін құру және жарақтандыру жұмыстарын қатар алып жүріп, Жаңа армияға қосылуға да көмектесті. Мысалы, Кембриджшир, Денбигшир және Ист-Райдинг қауымдастықтары 1914 жылдың желтоқсанында бірлесіп 11 Жаңа армия бөлімін құрды. 1915 жылдың желтоқсанында Аумақтық күшке тікелей қабылдау тоқтатылды. Келесі жылы, екінші және үшінші эшелон бөлімдері мен Отандық қызмет батальондары сияқты бірнеше аумақтық қызметтердің басқаруы олардан алынып, қауымдастықтардың көп бөлігі мәнсізденді. 1917 жылдың наурыз айында Соғыс министрлігінің орталықтандыру саясатының нәтижесінде көптеген аумақтық қоймалар жабылды, ал сол жылдың соңында аумақтық тіркемелер кеңселері де жабылды. Округтік аумақтық бірлестіктер кеңесі қыркүйек айында жауапкершіліктің жоғалтылуы мен Аумақтық күштің күрт әлсіреуі тақырыбын талқылау үшін жиналды. Қазан айында Соғыс министрі Лорд Дербиге жіберілген делегация қауымдастықтарға тек Еріктілерді даярлау корпусымен (VTC) айналысу міндеті тапсырылды. Аумақтық күшке лайықсыз балама ретінде қарастырылған VTC, негізінен жасы бойынша әскери қызметке жарамсыз азаматтардан құрылды. Оларға үкімет бастапқыда тек "GR" (Georgius Rex) әріптері жазылған қолғаптарды ғана бергендіктен, бұл корпус "Аталар полкі" және "Джорджтың қирағандары" деп қынжылды түрде аталатын.
Соғыстан кейінгі
1914 жылдың тамызы мен 1915 жылдың желтоқсаны аралығында Территориялық күш 726 000-ға жуық сарбазды тартты, бұл сол кезеңде Жаңа армияға еріктілердің шамамен жартысы болды. Соғыс аяқталғанға дейін 692 батальон құрылды, бұл 267 тұрақты немесе резервтік батальонмен және 557 Жаңа армия батальонымен салыстырылады. Күш 318 батальонды шетелге жөнелтті, Жаңа армия 404 батальон жөнелткенмен салыстырғанда, сондай-ақ шетелде 23 жаяу әскер және екі атты дивизияны орналастырды, ал Жаңа армия 30 жаяу әскер дивизиясын орналастырды. Виктория кресімен – Ұлыбританияның батырлық үшін берілетін ең жоғары наградасымен – 71 сарбаз марапатталды, оның ішінде барлығы үш рет берілген награданың екеуі осы күшке тиесілі болды. 1914–1920 жылдар аралығында Территориялық күш 577 000-ға жуық қаза тапты. Бастапқы идеясы күмәнді және бейбіт уақытта сындарға ұшыраған Территориялық күш соғыстың алғашқы кезеңдеріндегі тұрақты армияның жойылуы мен 1915 жылы Жаңа армиялардың келуі арасындағы қалыпты жағдайды қамтамасыз етті. Күш соғыс кезінде көрсеткен қызметі мен оның саяси ықпалы оның сақталуын қамтамасыз етті, бірақ оның қандай рөл атқаруы керектігі туралы ұзақ пікірталас болды. Егер басқыншылық қаупі болмаса, ішкі қорғаныс үшін үлкен күшті сақтаудың қажеті болмады, ал жартылай штатты еріктілер корпусы империялық гарнизонға сіңіп кете алмады. Егер он жылдық ереже соғыстың болуын күмәнді деп есептесе, тұрақты армияны кеңейту құралы ретінде әскери міндеттілік енгізілгендіктен, осы рөл үшін еріктілерді сақтаудың қажеті де болмады. Әскери билік Территориялық күш үшін таба алған жалғыз мақсат – империя ішіндегі орташа масштабты қақтығыстарда армияны нығайту үшін сарбаздарды жіберу болды. Сәйкесінше, 1919 жылдың наурыз айында Соғыс министрлігі күшті шетелде қызмет етуге міндеттеуді және бөлімдердің тұтастығына кепілдік бермеуді ұсынды. Соғысты қайта құруға жауапты мемлекет хатшысы Уинстон Черчилль императорлық міндеттемені әділетсіз деп санады және оған қарсылық көрсетті. Территориялық өкілдер мұндай міндеттеменің қажеттілігін мойындады, бірақ күшті Холдейн жоспарлағандай, өз бригадалары мен дивизияларындағы екінші шеп ретінде емес, армия үшін жай ғана сарбаздық резерв ретінде пайдалануға қарсы болды. Императорлық міндеттемеге қолдау көрсету Черчилльді оны қабылдауға көндірді, ал бөлімдердің тұтастығы туралы алаңдаушылық Черчилльтің күшті толық бөлімдер ретінде орналастырып, өз құрамында соғысатынына берген уәдесімен – «Міндеттемемен» шешілді. Соңғы мәселе тұрақты армияны нығайту үшін сарбаздарды жіберу үшін милицияны қайта жандандыру арқылы шешілді. Тағы бір мәселе – соғыстан кейінгі өнеркәсіптік тәртіпсіздік кезінде азаматтық билікке әскери көмек көрсету болды. Аз қамтылған армия араласуға құлықсыз болды, сондықтан Черчилль Территориялық күшті пайдалануды ұсынды. Күш ереуілдерді тарату үшін жұмылдырылатыны туралы алаңдаушылық 1920 жылдың 1 ақпанында қайта басталған сарбаздыққа кері әсер етті, нәтижесінде күш мұндай мақсатта қолданылмауы туралы уәделер берілді. Дегенмен, үкімет 1921 жылдың сәуіріндегі шахтерлер ереуілі кезінде Қорғаныс күшін асығыс құру арқылы Территориялық күшті іс жүзінде қолданды. Жаңа ұйым аумақтық құрал-жабдықтар мен қызметкерлеріне көп сүйенді, ал оның бөлімшелеріне аумақтық атаулар берілді. Территориялық сарбаздарды әскери қызметке шақыруға арнайы шақырулар жасалды. Олар Территориялық күштен кетіп қалғанмен, Қорғаныс күшіндегі қызметі олардың аумақтық міндеттемелеріне есептелді және Қорғаныс күшіндегі қызметі аяқталғаннан кейін олар Территориялық күшке қайта қабылданды. Территориялық күш 1921 жылғы Территориялық армия және милиция заңымен ресми түрде қайта құрылды және қазан айында Территориялық армия деп қайта аталды. Тұрақты армиядан бөлек өзіндік ерекшелігін сақтаған көмекші күш соғыста тудырған қиындықтар қайта құрылған көмекші күште де сақталды. Олар 1939 жылдың қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде қабылданған Қарулы күштердің (қызмет шарттары) заңымен ақыры шешілді, ол Территориялық күштің қызмет мерзіміне және бөлімдер арасындағы ауысуға қатысты шектеулерді алып тастады және соғыс мерзіміне дейін Территориялық мәртебені тоқтатты. Келесі соғыс бастапқыда бір, біріктірілген армиямен жүргізіледі.