Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уильям Итон (23 ақпан 1764 - 1 маусым 1811) – американдық әскери шенеунік және дипломат. Ол 1797–1803 жылдары Тунис консулы болды және АҚШ пен Триполи арасындағы Бірінші Барбария соғысында (1801–1805) маңызды дипломатиялық және әскери рөл атқарды. Итон Триполиге бағынышты Дерне қаласын басып алып, паша Хамет Карамеллиді билікке қайта орнатуға көмектесе отырып, Дерне шайқасында АҚШ-тың алғашқы шетелдік әскери жеңісіне қол жеткізді. Ол сонымен қатар бұрынғы вице-президент Аарон Беррдің мемлекетке қарсы қылмыс ісі бойынша сотта куәлік берді. Итон Массачусетс штатының Бас сотында бір мерзім қызмет етті, ол колониялық дәуірде де, одан кейін де штаттың заң шығару органы болып табылды. Итон 1811 жылдың 1 маусымында 47 жасында қайтыс болды.
American military officer and diplomat
William Eaton (23 February 1764 – 1 June 1811) was a United States Army officer and the diplomatic officer Consul General to Tunis (1797–1803). He played an important diplomatic and military role in the First Barbary War between the United States and Tripoli (1801–1805). He led the first foreign United States military victory at the Battle of Derne by capturing the Tripoli subject city of Derne in support of the restoration of the pasha (local monarch), Hamet Caramelli. He also gave testimony at the treason trial of former Vice President Aaron Burr. Eaton served one term in the General Court of Massachusetts, which is the state legislature both during and after the colonial era. Eaton died on June 1, 1811, at the age of 47.
Ерте өмір
Уильям Итон Коннектикут штатының Вудсток қаласында дүниеге келді. Ол Натаниел мен Сараның (құрметті әкесі Джонсон) он үш баласының бірі еді. Оның әкесі орта тапқа жататын шаруа болған, қыс айларында мектеп мұғалімі болып жұмыс істеген, "шаруаға қарағанда осы қызметке оның қабілеті жоғары болғандығы айтылады". Уильям он жасқа келгенде оның отбасы Коннектикут штатының Мансфилд қаласына көшіп кетті.
William Eaton was born in Woodstock, Connecticut. He was one of thirteen children of Nathaniel and Sarah (née Johnson) Eaton. His father was a middle class farmer, who worked as a school teacher in the winter, "an employment for which he is represented as having been well qualified by more than ordinary means for a farmer". When he was ten years old, William's family moved to Mansfield, Connecticut.
Әскери мансап
Итон он алты жасында әскерге қатысу үшін үйден қашып кетті. 1780 жылы Континенттік армияға қосылып, 1783 жылға дейін қызмет етті, 19 жасында сержант шеніне жетті. 1792 жылы Итон Америка Құрама Штаттары Легионында капитандық лауазымды қабылдады және Легионвиллде (Баден, Пенсильвания) жаттығуды бастады. Ол сондай-ақ генерал Тимоти Дэниелсонның жесірі Элизаға үйленді. 1795 жылы Итон өзі мен подполковник Генри Гейтер арасындағы "түсініспеушілікке" себеп болған айыптамалар бойынша әскери сотқа тартылды. Айыптамалардың ішінде жемқорлық және кісі өлтіру күдіктісін "тұтқындықтан босату" сияқты қылмыстар болды. Сот шешімімен, Итон екі айға шартты түрде лауазымынан шеттетілді. Сотталғанына қарамастан, Итон 1797 жылдың 11 шілдесіне дейін, Тунисте АҚШ консулы болып тағайындалғанға дейін лауазымын сақтап қалды. 1801 жылы Триполимен соғыс басталғанға дейін бұл қызметте болды.
Eaton ran away at the age of sixteen to enlist in the army. He joined the Continental Army in 1780 and served until 1783, attaining the rank of sergeant at the age of 19. In 1792, Eaton accepted a captain's commission in the Legion of the United States and began training at Legionville (Baden, Pennsylvania). He also married Eliza, the widow of General Timothy Danielson. In 1795, Eaton faced court martial for charges resulting in a "misunderstanding" between himself and Lieutenant Colonel Henry Gaither. For the charges, which included those of profiteering and "liberating from confinement" a murder suspect, Eaton was sentenced to two months' suspended commission. Despite the conviction, Eaton held his commission until July 11, 1797, when he was appointed U. S. Consul at Tunis. He served at that post until war with Tripoli broke out in 1801.
Тунис (17991803)
Тунистегі Этонның басты міндеті беймен (губернатормен) бейбітшілік және сауда келісімдерін келісу болды. 1796 жылы АҚШ Алжирдің дейына төлемдерді кешіктірді. 1797 жылы АҚШ-тың Алжирдегі консулы Джоэл Барлоу деймен келіссөздер жүргізді және оған шамамен бір миллион доллар құнға фрегат беруге уәде берді. Ол француз саудагері Жозеф Стефан Фаминді Тунис бейімен келіссөздер жүргізу үшін жіберді. Келісімге қол жеткізілді, бірақ Конгресс оны ратификацияламады. АҚШ президенті Джон Адамс Уильям Итонды Туниске келіссөз жүргізу үшін консул етіп тағайындады. Бұл тапсырманы орындауға екі жыл кетті. Сол уақытта Алжир мен Триполидің талаптары көбейген сайын, Итон аймақтағы сауданы қамтамасыз ету үшін әскери күш қолданудың тиімдірек екеніне сенді, себебі үнемі құрбандық төлеуден гөрі күш қолдану қажет. Ол Мемлекеттік хатшы Джеймс Мэдисонға құлшыныспен хат жазып, «Неғұрлым көп берсеңіз, түріктер соғұрлым көп сұрайды» деген пікірін білдірді. Осы кемелердің арасында капитан Уильям Бэйнбридждің басқаруымен 1803 жылдың қазан айында Триполиді блокадалауға жіберілген «Филадельфия» кемесі де болды. Фрегат Триполидің жағалауында қалды және 306 адамнан тұратын экипажымен бірге тұтқындалды. Бэйнбридж тұтқындалғанға дейін кемені батыра алмады, бірақ USS Intrepid командашысы Стивен Декатур, құпия миссияда, Триполидің оны пайдалануына жол бермеу үшін «Филадельфияны» өртеп жойды. Сондай-ақ, ол Уильям Итонды операцияны жүзеге асыруға жіберілген құрлық әскерлерінің «генералы және бас қолбасшысы» етіп тағайындады. Ал басқалары «Бурр ақтаушылары» осы көзқарасқа жауапты дейді.
Eaton's main task in Tunis was to negotiate peace and trade agreements with the bey (governor). By 1796, the United States was behind in payments to the dey of Algiers. In 1797, Joel Barlow, United States Consul to Algiers, negotiated with the dey and promised him a frigate, at the cost of nearly one million dollars. He then sent a French merchant, Joseph Stephen Famin, to negotiate with the bey of Tunis. An agreement was reached, but Congress would not ratify it. United States President John Adams appointed William Eaton as Consult to Tunis to negotiate more agreeable terms. It took two years to accomplish the task. In that time, as the demands of Algiers and Tripoli increased, Eaton had come to believe that it was better to use military force to secure trade in the region, than to continually pay tribute. He wrote an impassioned letter to the Secretary of State, James Madison, voicing the opinion that, "The more you give the more the Turks will ask for." Among the vessels that were sent was the USS Philadelphia which, in October, 1803, under the command of Captain William Bainbridge, was sent to blockade Tripoli. The frigate ran aground off the coast of Tripoli and was captured along with its crew of 306 men. Bainbridge had failed to scuttle the ship before being captured, but Stephen Decatur, commander of the USS Intrepid, in a covert mission, destroyed the Philadelphia by burning it, to prevent Tripoli from using it. It also designated William Eaton as "General and Commander in Chief" of the land forces that were to be used to carry out the operation. another counters that "Burr apologists" are responsible for that point of view.
Мұра
Уильям Итон – АҚШ-тың үш қаласының атымен аталуына себепкер болған тұлға: Итонтон (Джорджия штаты), Итон (Нью-Йорк штаты) және Итон (Огайо штаты). Сондай-ақ, ол USS Eaton Флетчер классының эсминеціне есім берген. Триполи ескерткіші, Дерне шайқасында шетелдегі алғашқы американдық әскери қаза болғандардың құрметіне 1806 жылы суретші Джованни Микали итальяндық мәрмәрінен жасады. Ол "Old Ironsides" ("Ескі темірбет") аталған USS Constitution фрегатымен АҚШ-қа жеткізіліп, 1808 жылы Вашингтон қаласындағы теңіз күштерінің базасында (Потомак өзенінің шығыс саласы, қазіргі Анакостия өзені) орналастырылды. АҚШ-тағы алғашқы соғыс ескерткіші саналатын бұл ескерткіш, 1812 жылғы соғыс кезінде 1814 жылдың тамызында британдықтардың Вашингтонға шабуыл жасап, қаланың қоғамдық ғимараттары мен нысандарын өртеп жіберуі салдарынан зардап шекті. 1831 жылы ол Ұлттық алаңға қарап тұратын АҚШ Капитолиясының батыс жағына көшірілді. 1860 жылы Мэриленд штатының Аннаполис қаласындағы АҚШ Әскери-теңіз академиясының кампусына орналастырылды. Ол келесі ондаған жылдарда бірнеше рет орын ауыстырса да, қазірге дейін сол жерде сақталып тұр. 2001 жылы ескерткіш жөндеуден өтіп, толыққанды қайта қалпына келтірілді.
William Eaton is the namesake of three U. S. towns, Eatonton, Georgia, Eaton, New York, and Eaton, Ohio. He was also the namesake of the Fletcher class destroyer USS Eaton. The Tripoli Monument, in memory of the first American military casualties overseas in the battle at Derne, was sculpted of Italian marble by artist Giovanni Micali in 1806, and transported to the United States by the frigate USS Constitution ("Old Ironsides") and placed at the new national capital of Washington, D. C. at the Washington Navy Yard on the East Branch (now the Anacostia River) of the Potomac River in 1808. Considered the first war monument in the United States, it was unfortunately vandalized by the British during the War of 1812 in August 1814, when they attacked and occupied Washington, burning the public buildings and facilities. Later in 1831, it was relocated to the west front of the United States Capitol, overlooking the National Mall. In 1860, it was relocated to the campus of the U. S. Naval Academy at Annapolis, Maryland, where although moved several more times over the decades, remains there today. In 2001, it underwent repairs and a physical restoration.
Танымал мәдениетте
Консул генерал Итонның Дернедегі әрекеттері, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің басқа қызметкерлерімен және грек жалдамалыларымен бірге, 1950 жылғы «Триполи» тарихи фильмінде Джон Пейн, Морин О’Хара және Говард да Силваның қатысуымен шамалы дәлдікпен көрсетілген.
Consul General Eaton and his actions at Derne with other U. S. Navy personnel along with Greek mercenaries, were loosely portrayed in the 1950 historical feature film Tripoli, starring John Payne, Maureen O'Hara, and Howard da Silva.