Кіріспе

Dungeons & Dragons ойыншыларының ереже кітабының сериясы. Ойыншының нұсқаулығы (Dungeons & Dragons (AD&D) бірінші басылымында «Ойыншылар нұсқаулығы» деп жазылған) – Dungeons & Dragons (D&D) фантастикалық роликтік ойынының әр басылымындағы негізгі ереже кітаптарының бірі. Ол ойынның толық ережелерін қамтымайды және тек ойыншыларға арналған ережелерді ғана қамтиды. Ойынды басқаратын Dungeon Masters (DM) үшін қосымша ережелерді Dungeon Master's Guide кітабынан табуға болады. Өте жоғары деңгейдегі ойыншыларды басқару сияқты көптеген қосымша ережелер мен кейбір сирек кездесетін сиқырлар басқа көздерде кездеседі. Бірінші басылымнан бері Dungeon Master's Guide және Ойыншының нұсқаулығы әртүрлі ойын стиліне қатысты кеңестер мен ұсыныстар береді. D&D-нің көптеген басылымдарында Ойыншының нұсқаулығы, Dungeon Master's Guide және Монстрлар нұсқаулығы негізгі ереже кітаптарын құрайды.

Жоғары деңгейдегі Dungeons & Dragons

Бірінші ойыншылар нұсқаулығы 1978 жылғы маусымда 128 беттік қатты мұқабамен жарық көрді. Оны Гари Джигакс жазды, ал Майк Карр редакциялады, сонымен қатар алғы сөзді де ол жазды. Бастапқы мұқаба суретін Д. А. Трампиер салған. Осы басылымда ойын ережелері «Ойыншылар нұсқаулығы» мен кейін басылған «Dungeon Masters Guide» арасында бөлінді. «Ойыншылар нұсқаулығында» стандартты кейіпкерлер кластарында ойнау үшін ойыншыларға қажетті ақпараттар бар: дін қызметкері, друид, жауынгер, рейнджер, паладин, сиқыршы, иллюзионист, ұры, саскін және монах. 1983 жылы TSR «Ойыншылар нұсқаулығының» мұқабасын өзгертті, бірақ ішкі мазмұны өзгеріссіз қалды. «Ойыншылар нұсқаулығының» көптеген шетелдік басылымдары жарық көрді, оның ішінде Ұлыбритания, Австралия, Франция және Германия нұсқалары да болды. Games Workshop (Ұлыбритания) 1978 жылы жұмсақ мұқабамен шығарды. 2012 жылы Wizards of the Coast түпнұсқа кітаптың жаңа басылымын шығарды, ол «1st Edition Premium Player's Handbook» деп аталды, бұл түпнұсқа 1st Edition негізгі ереже кітаптарының шектеулі басылымдарының бір бөлігі болды: «Monster Manual», «Player's Handbook» және «Dungeon Master's Guide». Бұл бастапқы AD&D ережелерінің премиум нұсқалары түпнұсқа суреттері мен мазмұнымен қайта басылды, бірақ жаңа мұқаба дизайнымен. Қайта басылған «Ойыншылар нұсқаулығын» сатып алу Гари Джигакс есімін мәңгі есте қалдыру үшін Висконсин штатының Женева көлінде ескерткіш орнатуға арналған Гейгакс еске алу қорына көмектесті. 2014 жылы Black Gate журналындағы Скотт Тейлор Дэвид Трампиер салған AD&D «Ойыншылар нұсқаулығының» бірінші басылымын «Бар заманғы 10 үздік TSR мұқаба суреті» тізімінде бірінші орынға қойды. Black Gate-тің Скотт Тейлоры «Ойыншылар нұсқаулығын» Джефф Эслидің «10 үздік ‘Қызғылт спиналы’ AD&D қатты мұқабасы» тізімінде 5-орынға қойды, ол былай деді: «Трампиердің нұсқасынан жақсырақ нәрсе табу қиын, бірақ, 1980 жылдары D&D ойынын бастамаған көптеген ойыншылар үшін, осы – олардың «Ойыншылар нұсқаулығы», және біздің көптегеніміз ойын үстелінің айналасында отырып, осы керемет шайқасты көзге елестететінбіз».

Advanced Dungeons & Dragons 2nd edition (Қорқытқыштар мен айдаһарлар 2nd edition)

Advanced Dungeons & Dragons 2nd edition Player's Handbook – Дэвид "Зеб" Кук жазған және 1989 жылы жарық көрген 256 беттік қатты мұқабалы кітап. Алғашқы мұқабасы Джефф Ислиге тиесілі, кітапта сегіз толық беттік түрлі-түсті иллюстрациялар бар, бірақ олардың кейбіреулері, мысалы, The Complete Book of Humanoids сияқты қосымша материалдарда ойынға қайта енгізілді. Ойыншыларға арналған опциялық сиқыр және магия кітабының екінші басылымында алхимик алғаш рет сиқыр қолданушылар үшін арнайы мамандық ретінде ұсынылды. Дағдыларды бейнелеу үшін қосымша ережелер жинағы қосылды, сондай-ақ рөлдік ойын, шайқас, магия, уақыт және қозғалыс, жабдықтар мен сиқыр сипаттамаларын егжей-тегжейлі сипаттайтын бөлімдер түпнұсқа кітаптан кеңейтілді, бұл көбінесе макеттағы өзгерістер мен жаңа суреттердің арқасында болды. Осы басылымның жаңа алғы сөзінде бұл кітап Advanced Dungeons & Dragons 3rd edition емес екені нақты айтылды.

Dungeons & Dragons 3-шы басылымы

2000 жылдың 10 тамызында жарық көрген үшінші басылым (сол жылы Gen Con-да «Player’s Handbook» дебютімен) ойынды күрделі жөндеуден өткізді, соның ішінде d20 жүйесін қабылдады. Үшінші басылымда тақырыптан «Advanced» деген сөз алынып тасталды, себебі баспагер ойынның базалық және кеңейтілген нұсқаларын шығарудың орнына, тек бір нұсқасын жариялауға шешім қабылдады. Монте Кук, Джонатан Твит және Скип Уильямс «Ойыншының нұсқаулығына», «Тұңғыш шебердің нұсқаулығына» және «Монстрлар нұсқаулығына» үлес қосты, содан кейін әр дизайнер осы үлестерге негізделген кітаптардың біреуін жазды. Твит кітаптың дизайнымен айналысты. Мұқаба суреті Генри Хиггинботамға, ал ішкі суреттері Ларс Грант Уэст, Скотт Фишер, Джон Фостер, Тодд Локвуд, Дэвид Мартин, Арни Свекел және Сэм Вудқа тиесілі. «Ойыншының нұсқаулығының» үшінші басылымында жартылай орктар мен монахтардың негізгі ережелер жинағына қайта оралуы байқалды. Тағы бір рецензент алғашқы рецензияға жауап берді. Үшінші рецензент дизайн тобы «Advanced Dungeons & Dragons 2nd Edition-ның өткір жиектерін тегістеп, D&D 3rd Edition-ді сіз ала алатын ең жақсы жарысқа бағытталған RPG-ге айналдыру үшін көптеген жаңа мүмкіндіктерді қосты» деп мәлімдеді. 2003 жылдың шілдесінде ережелер екі жылдық ойыншылардың пікірлеріне негізделген 3.5 нұсқасына қайта қарастырылды. «Ойыншының нұсқаулығына» енгізілген өзгерістерде сыныптардың бір-бірімен теңгерімді болуы қамтамасыз етілді. Энди Коллинз «Ойыншының нұсқаулығының» 3.5 нұсқасын жаңартумен айналысты. Мұқаба суреті Генри Хиггинботамға, ал ішкі суреттері Ларс Грант Уэст, Скотт Фишер, Джон Фостер, Джереми Джарвис, Тодд Локвуд, Дэвид Мартин, Уэйн Рейнольдс, Арни Свекел және Сэм Вудқа тиесілі. 2006 жылдың мамырында стандартты «Ойыншының нұсқаулығын» толықтыру мақсатымен «Player’s Handbook II» жарық көрді. Бұл кітапты Дэвид Нунан жасады. Онда төрт жаңа сынып, жаңа сиқырлар, қабілеттер және жаңа рөлдік ойын опциялары бар. Оның мұқабасы «Ойыншының нұсқаулығының» бірінші басылымына құрмет көрсетеді.

Dungeons & Dragons 4-шы басылымы

2008 жылдың 6 маусымында «Arcane, Divine and Martial Heroes» атты төртінші нұсқасы жарық көрді. Бастапқыда 4-ші басылымның үш негізгі ереже кітабы үш ай ішінде шығарылатыны хабарланды, бірақ D&D клиенттерінің көпшілігі үш кітапты бір айда шығаруды қалағандарын білдіргеннен кейін мерзім өзгерді. Төртінші нұсқадағы Ойыншы нұсқаулығын Роб Хайнсу, Энди Коллинз және Джеймс Уайт жасады. Алдыңғы мұқабаның суретін Уэйн Рейнольдс, ал артқы мұқабаның суретін Дэн Скотт, ал ішкі суреттерді Золтан Борос пен Габор Сикзай, Мэтт Кавотта, Эрик Дешамп, Уэйн Англия, Дэвид Гриффит, Ральф Хорсли, Говард Лион, Рейвен Мимура, Ли Мойер, Уильям О'Коннор, Стив Прескотт, Дэн Скотт, Энн Стокс, Франц Воувинкель және Ева Видерман жасады. Бірінші Ойыншы нұсқаулығында сегіз класс бар: дін қызметкері, жауынгер, паладин, рейнджер, алаяқ, сиқыршы, соғыс басшысы және колдун, сондай-ақ сегіз нәсіл: айдаһар ұрпағы, эльф, елдин, адам, жартылай эльф, жартылай, гном және тайфлинг. Колдун және соғыс басшысы класс, айдаһар ұрпағы және тайфлинг нәсілдері негізгі ережелерге жаңа қосымшалар болды, ал кітап монах және бард класс, гном және жартылай орк нәсілдері сияқты бұрынғы негізгі элементтерді қалдырды. Wizards of the Coast бұл элементтердің келесі Ойыншы нұсқаулықтарында пайда болатынын және бірінші кітаптағыдай ойынның маңызды бөлігі болып саналатынын мәлімдеді. 4-ші басылымның «Player's Handbook 2» кітабы, «Arcane, Divine and Primal Heroes» атты кітапта сегіз класс бар: кек алушы, варвар, бард, друид, шақырушы, шаман, колдун және күзетші, сондай-ақ бес нәсіл: дева, гном, голиат, жартылай орк және өзгергіш. Кітап 2009 жылдың 26 наурызындағы аптада USA Today бестселлер тізімінде 28-орынды, ал бір аптадан кейін Wall Street Journal бестселлер тізімінде 14-орынды иеленді. Серияның үшінші кітабы, «Player's Handbook 3», «Psionic, Divine and Primal Heroes» атты кітап 2010 жылдың 16 наурызында жарық көрді. 2011 жылдың 20 ақпанында алынды. Кітаптың дизайнын Майк Мэрлс, Брюс Р. Корделл және Роберт Дж. Швальб жасады, ал мұқаба суретін Майкл Комарк, ал ішкі суреттерді Ральф Бейснер, Эрик Белисл, Керем Бейит, Уэйн Англия, Джейсон А. Энгл, Карл Франк, Рэнди Галлегос, Адам Гиллеспи, Ральф Хорсли, Роберто Маркези, Джейк Масбрух, Джим Нельсон, Уильям О'Коннор, Гектор Ортис, Шейн Ницше, Уэйн Рейнольдс, Крис Симан, Джон Станко, Матиас Тапия, Бет Тротт, Фрэнсис Цай, Ева Видерман, Сэм Вуд, Бен Вуттен және Киран Янер жасады. Онда алты класс бар: ынталы, шайқас саналы, монах, псион, руналық дін қызметкері және іздеуші, сонымен қатар төрт нәсіл: жабайы, минотавр, гитхзерай және шардмайнд. PHB3 гибридтік кейіпкерлер үшін жаңа көп класс ережелерін де қамтиды.

Dungeons & Dragons 5 басылымы

Ойыншы нұсқаулығының бесінші басылымы 2014 жылдың 19 тамызында жарық көрді. Ойыншы нұсқаулығы 5e жүйесінің негізгі қағидаларын, бастапқы сыныптар мен нәсілдерді, сондай-ақ кейіпкерді жасау мүмкіндіктерін қамтиды.

Қабылдау

Publishers Weekly басылымының "2014 жылдың 1 қыркүйегінде аяқталған ең көп сатылған кітаптар апталығында" Player's Handbook "Қатты мұқабалы беллетристика емес" санатында бірінші орын алды және 22,090 дана сатылды. Ол төрт апта бойы топ 25-тің ішінде қалды. Player's Handbook шығу күні Amazon-да ең көп сатылған кітап болды. Player's Handbook 5-ші басылымы 2015 жылғы Origins Award сыйлығын «Ең үздік рөлдік ойын» және «Жанкүйерлердің сүйікті рөлдік ойыны» номинациялары бойынша жеңіп алды. Кітап 2015 жылы үш алтын ENnie сыйлығын – «Ең үздік ойын», «Ең жақсы ережелер», «Жыл өнімі» және Джереми Кроуфорд, Джеймс Уайт, Роберт Дж. Швалб және Брюс Р. Корделлдің еңбегі үшін «Ең жақсы жазу» номинациясында күміс жүлде алды. mania.com сайтынан Чак Франсиско: «4e жүйеге оңай қол жеткізуге болатын болғанымен, менің ойын тобымда жылы сезім қалдырмады. Ойыншы кейіпкерлеріне қатысты тым жалпы және қызықты емес нәрселер жүйеге еніп кеткен, әсіресе 3.5e-ден кейін (кейбіреулер оның тым көп нұсқаларды ұсынғанын, осыдан оны түсіну қиын болғанын айтты). Осы процесте 4e кейіпкерлері ерекше сезімді жоғалтты, бірақ осы сыйлы үстел ойындары сериясының жаңа нұсқасында оны қайтаруға қол жеткізгенімізге қуаныштымын». Black Gate сайтынан Эндрю Циммерман Джонс 5-ші басылымдағы Player's Handbook туралы: «Олардың ережелерге жеңіл көзқарасы бұрынғы жанкүйерлерге жаңа ойыншыларды хоббиге тартуға қолайлы жүйе жасайды, бірақ тіпті осы бастапқы ұсыныста да ескі мектеп ойыншыларын онымен ойнауға қуанышты ететін жеткілікті бейімдеу опциялары бар».