Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1919 жылы жазылған В. Сомерсет Моэмнің романы.
1919 novel by W Somerset Maugham
the novel
"Ай мен алты пенс" – В. Сомерсет Моэмнің 1919 жылғы 15 сәуірде алғаш рет жарық көрген романы. Роман бірінші тұлғадан баяндаушы арқылы эпизодтар түрінде айтылады, ол орта жастағы ағылшын қор брокері Чарльз Стриклендтің ой-санасы мен жан дүниесіне бірнеше көріністер ұсынады. Ол әйелі мен балаларын күрт тастап, суретші болу арманының қуып жетеді. Романның бір бөлігі суретші Поль Гогеннің өміріне негізделген.
The Moon and Sixpence is a novel by W. Somerset Maugham, first published on 15 April 1919. It is told in episodic form by a first person narrator providing a series of glimpses into the mind and soul of the central character, Charles Strickland, a middle aged English stockbroker, who abandons his wife and children abruptly to pursue his desire to become an artist. The story is, in part, based on the life of the painter Paul Gauguin.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Кітап негізінен Лондондағы жас, болашақ жазушы және драматург – баяндаушының көзқарасынан жазылған. Кейбір тараулар толығымен басқа кейіпкерлердің әңгімелерінен тұрады, оларды баяндаушы есте сақтау арқылы еске түсіреді, диалогтың кейбір тұстарын таңдап өңдеп немесе кеңейтеді, әсіресе Стриклендтің сөздерін, себебі баяндаушы Стриклендтің өзін сөзбен жеткізу қабілетінің өте нашар екенін айтады. Баяндаушы Стриклендтің әйелімен әдеби кештерде танысады, кейіннен Стриклендпен өзі танысады, ол әйелінің әдеби немесе көркемдік талғамдарына қызығушылық танытпайтын қарапайым бизнесмен болып көрінеді. Стрикленд – 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Лондондағы орта тапқа жататын қор брокері. Романның басында ол әйелі мен балаларын тастап, Парижге кетеді. Баяндаушы оқиғаға осы кезде тікелей араласады, оны миссис Стрикленд Парижге барып, күйеуімен сөйлесуді сұрайды. Ол мұқтаж жағдайда өмір сүреді, бірақ суретші ретінде қанағаттануға тырысады, құлаған қонақүйлерде тұрып, ауру мен аштыққа ұшырайды. Стрикленд өнері арқылы өзін үнемі иеленген және ішкі дүниесін қоздырған нәрсені жеткізуге тырысып, физикалық қиындықтарға мән бермейді және айналасындағы ортаға бейжай қарайды. Оған коммерциялық тұрғыдан табысты, бірақ ескірген голланд суретшісі Дирк Строев көмектеседі, ол да баяндаушының ескі досы, және Стриклендтің суретші ретіндегі дарынын мойындайды. Стриклендті өмірге қауіпті аурудан құтқарудың орнына Строевтің әйелі Бланш Стрикленд үшін оны тастап кетеді. Стрикленд кейіннен Бланштан бас тартады, себебі ол Бланштан тек сурет салу үшін модель іздеген, маңызды серіктестік емес. Романда ол оған осыны аңғартқан, бірақ ол тәуекелге барады. Содан кейін Бланш өз-өзіне қол жұмсайды. Ол Стриклендтің өнер мен сұлулыққа деген бірбеткей ұмтылысындағы тағы бір адамдық құрбандық, алғашқы құрбандары – өзінің орналасқан өмірі, сондай-ақ әйелі мен балаларының өмірі. Париж оқиғасынан кейін оқиға Таитиде жалғасады. Стрикленд қайтыс болған, ал баяндаушы басқалардың естеліктерінен оның өмірін қайта құруға тырысады. Ол Стриклендтің жергілікті әйелмен қарым-қатынас жасап, екі баласы болғанын (олардың бірі қайтыс болды) және сурет салуды бастағанын біледі. Стрикленд француздық Марсель портына қоныстанғаннан кейін Таитиге сапар шеккен, онда бірнеше жыл тұрып, содан кейін жалбырға (проказаға) шалдығып қайтыс болған. Стрикленд көптеген суреттер қалдырған, бірақ оның шедевр туындысы, ол көзі жойылғанға дейін үйінің қабырғаларына салған, әйелі оның өлім алдындағы өсиетімен қайтыс болғаннан кейін өртеп жіберген.
The book is written largely from the point of view of the narrator, a young, aspiring writer and playwright in London. Certain chapters entirely comprise accounts of events by other characters, which the narrator recalls from memory, selectively editing or elaborating on certain aspects of dialogue, particularly Strickland's, because Strickland is said by the narrator to have a very poor ability to express himself in words. The narrator first develops an acquaintance with Strickland's wife at literary parties and later meets Strickland himself, who appears to be an unremarkable businessman with no interest in his wife's literary or artistic tastes. Strickland is a well off, middle class stockbroker in London, sometime in the late 19th or early 20th century. Early in the novel, he leaves his wife and children and goes to Paris. The narrator enters directly into the story at that point, when he is asked by Mrs Strickland to go to Paris and talk with her husband. He lives a destitute but defiantly content life there as a painter, lodging in run down hotels and falling prey to both illness and hunger. Strickland, in his drive to express through his art what appears to continually possess and compel him on the inside, cares nothing for physical discomfort and is indifferent to his surroundings. He is helped and supported by a commercially successful but hackneyed Dutch painter, Dirk Stroeve, coincidentally, also an old friend of the narrator, who recognises Strickland's genius as a painter. After helping Strickland recover from a life threatening illness, Stroeve is repaid by having his wife, Blanche, abandon him for Strickland. Strickland later discards the wife, because all he really wanted from Blanche was to be a model to paint, not serious companionship. It is hinted in the novel that he indicated that to her, but she took the risk anyway. Blanche then dies by suicide. She is another human casualty in Strickland's single minded pursuit of art and beauty, the first casualties being his own established life, and those of his wife and children. After the Paris episode, the story continues in Tahiti. Strickland has already died, and the narrator attempts to piece together his life there from recollections of others. He finds that Strickland had taken up with a native woman, had two children by her (one of whom died), and started painting prolifically. We learn that Strickland had settled for a short while in the French port of Marseilles before traveling to Tahiti, where he lived for a few years before dying of leprosy. Strickland left behind numerous paintings, but his magnum opus, which he painted on the walls of his hut before losing his sight to leprosy, was burnt by his wife after his death, as per his dying orders.
Шабыт
Француз суретшісі Поль Гогеннің өмірі оқиғаға шабыт берді, бірақ Стриклендтің жалғыз, қоғамнан шеттеген, құрылысшыл данышпан бейнесі Гогеннің өмірінің нақты барысынан гөрі, оның өзі жасап, таратқан өмірінің мифологиялық нұсқасына көбірек жақын. Шын Гоген 1880 жылдары Франциядағы көркемдік дамуға қатысып, импрессионистермен бірге туындыларын үнемі көрмеге қойған, көптеген суретшілермен достық және әріптестік қарым-қатынаста болған. Гоген биржа брокері болып жұмыс істеді, әйелі мен отбасын тастап өнеріне берілді және мансабын іздеу үшін Еуропадан Таитиге кетті. Дегенмен, бұл оқиғалардың ешқайсысы романдағы кейіпкердің көрсеткендей қатыгездікпен өрбімеді. Моэм Гоген туралы сол кезде жарық көрген жазбалардан, сондай-ақ 1904 жылы Париждегі суретшілер қауымында өткізген жеке тәжірибесінен және 1914 жылы Таитиге жасаған сапарынан шабыттанды.
The life of the French artist Paul Gauguin is the inspiration for the story, but the character of Strickland as a solitary, sociopathic, and destructive genius is more related to a mythological version of Gauguin's life, which the artist himself developed and promoted, than the actual course of his life. The real Gauguin was a participant in the artistic developments in France in the 1880s, exhibiting his work regularly with the Impressionists, and being a friend and collaborator with many artists. Gauguin did work as a stockbroker, did leave his wife and family to devote his life to art, and did leave Europe for Tahiti to pursue his career. However, none of that happened in the brutal way of the novel's character. Maugham took inspiration from the published writings about Gauguin available at the time, as well as personal experience living among the artistic community in Paris in 1904, and a visit to Tahiti in 1914.
Атауы туралы
Кейбір деректерге сәйкес, кітабында мағынасы нақты ашылмаған атау, Маугамның "Адамдық құлдық" романына арналған The Times Literary Supplement журналындағы рецензиядан алынған. Рецензияда романның басты кейіпкері Филип Керри "айға құмарлықпен тырысып, аяғы астындағы алты пенні байқамай қалған" деп сипатталған. 1956 жылғы Маугамның хатында: "Егер сіз жерде алты пенні іздесеңіз, көкке қарамасыз, соның салдарынан айды көре алмайсыз". Маугамның атауы, оның замандасы, Гогеннің биографы Мейер Грейфенің (1908) Гогенді сипаттаған сөздерімен үйлеседі: "Оны [Гогенді] әрқашан басқа нәрсені қалаған деп айыптауға болады". С. Ли Погостин оны 1959 жылы американдық теледидарға бейімдеді. "Ай және алты пенні" (1959) атты сол туындыда Лоуренс Оливье түсті, ал Хьюм Кронин мен Джессика Тэнди қосалқы рөлдерде ойнады.
According to some sources, the title, the meaning of which is not explicitly revealed in the book, was taken from a review in The Times Literary Supplement of Maugham's novel Of Human Bondage, in which the novel's protagonist, Philip Carey, is described as being "so busy yearning for the moon that he never saw the sixpence at his feet." According to a 1956 letter from Maugham, "If you look on the ground in search of a sixpence, you don't look up, and so miss the moon." Maugham's title echoes the description of Gauguin by his contemporary biographer, Meier Graefe (1908): "He [Gauguin] may be charged with having always wanted something else." S Lee Pogostin adapted it for American TV in 1959. That production, The Moon and Sixpence (1959), starred Laurence Olivier, with Hume Cronyn and Jessica Tandy in supporting roles.
Танымал мәдениетте
Ал Боули орындаған Рэй Ноблдің би тобының "Бізде Ай мен алты пенс бар" (1932) әні кітаптан алынған. "Ай мен алты пенс" Говард Пиздің "Экипажы жоқ кеме" (1934) романындағы құпияны шешу үшін басты кейіпкер үшін орталық рөлде. Кітап Агата Кристидің "Бес кішкентай шошқа" (1942) романында еске алынады, онда Пуаро күдіктілердің бірінен (Анжела Уоррен) қылмыс болған кезде кітапты оқыған-оқымағанын сұрайды. Оқиғаның құрбаны – жас әйелге ғашық, оны суреттеуге құштар, әйелін тастауға дайын болуы мүмкін күйеулі суретші. Бұл кітап Джеймс Джонстың "Осы жерден мәңгілікке" (1951) романында Сержант Уорден мен Капрал Мацциоли арасындағы әңгімеде айтылады. Джек Керуак кітапты "Жер асты тұрғындары" (1958) повесінде еске алады. Франсуа Труфоның Рей Брэдберидің 1953 жылғы осы аттас романы бойынша қойылған "Фаренгейт 451" (1966) фильмінің бастапқы көрінісінде бірнеше өрт сөндірушілер кітаптарды өртеуге дайындап жатыр. Көрермендердің арасында кітаптардың біреуін алып, парақтап, содан кейін әкесі оны алып, қалғандарымен бірге үймеге лақтыратын кішкентай ұл бар. Сол кітап – "Ай мен алты пенс". Бұл кітап Стивен Кингтің екі романында да жиі еске алынады: "Сүйектер қапшығы" (1998); және, сондай-ақ, "Табылғыштар сақшылары" (2015).
Ray Noble's dance band hit "We've Got the Moon and Sixpence" (1932), sung by Al Bowlly, takes its name from the book. The Moon and Sixpence is central to the protagonist's solving the mystery in the Howard Pease novel The Ship Without a Crew (1934). The book was mentioned in Agatha Christie's mystery (Hercule Poirot series) novel Five Little Pigs (1942), when Poirot asks one of the suspects (Angela Warren) if she read the book at the time the crime was committed. The victim in the case is a married artist infatuated with a younger woman he yearns to paint, and for whom he may or may not be about to abandon his wife. It was mentioned in the James Jones novel From Here to Eternity (1951), in a conversation between Sergeant Warden and Corporal Mazzioli. Jack Kerouac mentions the book in his novella The Subterraneans (1958). In the opening scene of François Truffaut's film Fahrenheit 451 (1966), an adaptation of Ray Bradbury's 1953 novel of the same name, several firemen are preparing books for burning. In the crowd of onlookers is a little boy who picks up one of the books and thumbs through it before his father takes it from him and throws it on the pile with the rest. That book is The Moon and Sixpence. It is also mentioned frequently in two Stephen King novels: Bag of Bones (1998); and, in passing, Finders Keepers (2015).