Кіріспе
Рольдік ойын ережелері кітабы. Dungeon Master's Guide (DMG немесе DM's Guide; кейбір басылымдарда Dungeon Masters Guide немесе Dungeon Master Guide) – Dungeons & Dragons ойынының ережелер жинағы. Dungeon Master's Guide ойынды төрелік ету және басқару қағидаларын қамтиды және ойынның Dungeon Master-і үшін жасалған. Dungeon Master's Guide және Player's Handbook екі кітабында да әртүрлі ойын стиліне қатысты кеңестер мен ұсыныстар берілген. Барлық ойыншылар, Dungeon Master-ді қоса, Player's Handbook-тың бір данасын міндетті түрде алуы керек, ал Dungeon Master ғана ойын барысында Dungeon Master's Guide немесе Monster Manual-ға жүгінуі тиіс.
The Dungeon Master's Guide (DMG or DM's Guide; in some printings, the Dungeon Masters Guide or Dungeon Master Guide) is a book of rules for the fantasy role playing game Dungeons & Dragons. The Dungeon Master's Guide contains rules concerning the arbitration and administration of a game, and is intended for use by the game's Dungeon Master. Both the Dungeon Master's Guide and the Player's Handbook give advice, tips, and suggestions for various styles of play. While all players, including the Dungeon Master, are expected to have at their disposal a copy of the Player's Handbook, only the Dungeon Master is expected to refer to the Dungeon Master's Guide or Monster Manual during gameplay.
Жоғары деңгейдегі Dungeons & Dragons
Түпнұсқа AD&D Dungeon Masters Guide (sic) 1979 жылы TSR баспасынан жарық көрді. Оны Гари Джигакс жазды және Дэвид С. Сазерленд III салған мұқабасымен 232 беттік қатты мұқабада шығарылды. Бұл кітап D&D ойын науқанын жүргізу үшін Dungeon Masters-ке қажетті барлық ақпаратты және ережелерді беру мақсатында жазылған. Dungeon Masters Guide бірінші басылымы 2012 жылдың 17 шілдесінде қайта басылды.
Қабылдау
Бастапқы Dungeon Masters Guide журналының 16-шы санында Дон Тернбулл қарастырды, «Ақ карлик» (желтоқсан 1979 / қаңтар 1980). Тернбулл көбінесе кітаптың көлемі туралы пікір білдірді: «Менің ойымша, ең қатал сыншы ғана ұсақ кемшіліктерді табуы мүмкін, тіпті маңызды кемшіліктерді айтуға келмейді». 2014 жылы «Black Gate» журналы үшін Скотт Тейлор 1-ші басылым AD&D DMG мұқабасын және Джефф Эслидің 2-ші басылымын «Бар заманғы ең үздік 10 TSR мұқабасы» тізімінде 10-шы орынға қойды. «Black Gate» журналынан Скотт Тейлор «Dungeon Master’s Guide» кітабын Джефф Эслидің «10 үздік «Қызыл омыртқалы» AD&D қатты мұқабасы» тізімінде 2-ші орынға қойды, былай деп айтты: «ДМ-нің барлық маңыздылығын ескере отырып және Джефф оны осылай жақсы бейнелегені үшін, көптеген адамдар «қызыл омыртқалы» туралы ойлағанда бірінші нөмірді еске алады деп сенемін, себебі аяғында бұл қайта басылым, ал адамдардың жартысы Сазерленд III басылымы туралы ойлайды». 2023 жылы жарық көрген «Monsters, Aliens, and Holes in the Ground» кітабында RPG тарихшысы Стю Хорват былай деп жазды: «Dungeon Master’s Guide – ерекше және өте есімділікке толы. Менің ойымша, бұл сонымен қатар шедевр. Гигакс осы кітапта бірегей көзқарасын білдіреді, оған басқа RPG кітаптарының көбі жетпейді. Бұл 1978 жылғы адам миының кездейсоқ суреті».
Advanced Dungeons & Dragons 2nd edition (Қорқытқыштар мен айдаһарлар 2nd edition)
AD&D 2-ші басылымының Dungeon Master Guide нұсқасы 1989 жылы жарық көрді.
Dungeons & Dragons 3-шы басылымы
D&D Dungeon Master's Guide 3-ші басылымы 2000 жылдың қыркүйек айында жарық көрді. Монте Кук, Джонатан Твит және Скип Уильямс ойыншы нұсқаулығының, Dungeon Master's Guide-тың және монстрлар нұсқаулығының 3-ші басылымына үлес қосты, содан кейін әр дизайнер осы үлес негізінде кітаптардың біреуін жазды. Кук кітаптың дизайнымен танымал. Мұқаба суреті Генри Хиггинботамның, ал ішкі суреттері Ларс Грант Уэст, Скотт Фишер, Джон Фостер, Тодд Локвуд, Дэвид Мартин, Арни Свекел, Кевин Уокер, Сэм Вуд және Уэйн Рейнольдсқа тиесілі. Dungeon Master's Guide 2001 жылы алғашқы басылымдағы бірнеше қателерді түзетіп, сәл қайта қаралып басылды. 2003 жылы Dungeon Master's Guide 3.5 басылымы үшін қайта жаңартылды. Дэвид Нунан мен Рич Редман Dungeon Master's Guide 3.5 нұсқасын жаңартуға жауапты. Мұқаба суреті Генри Хиггинботамның, ал ішкі суреттері Мэтт Кавотта, Эд Кокс, Ларс Грант Уэст, Скотт Фишер, Джон Фостер, Джереми Джарвис, Джон және Лора Лейки, Тодд Локвуд, Дэвид Мартин, Рейвен Мимура, Уэйн Рейнольдс, Скотт Ролер, Брайан Снодди, Арни Свекел және Сэм Вудқа тиесілі. Бұрынғы Dungeon Master's Guide-дан жасалған өзгерістер туралы сұрағанда, Рич Редман былай деді: Менің ойымша, ең бірден-бір, айқын және күрт өзгеріс – қайта ұйымдастыру. 3-ші басылым кітаптары шыққанда, ойын-сауық ойыны D&D (ойын және Dungeon Master болуды қоса алғанда) туралы сіздерге үйретуі керек еді, ал оқиғалық модульдер Dungeon Master болу туралы көбірек білуге көмектесуі керек еді. Бұл DMG ережелер туралы ақпараттың каталогы немесе энциклопедиясы, Dungeon Master-ларға арналған анықтамалық кітап бола алатынын білдірді. Ойын-сауық ойынының тоқтатылуымен (біз 3.5 басылымын бастамас бұрын басылымдар тоқтаған еді), біз 3.5 кітаптарын ойыншыларға ойынды таныстыруға көбірек назар аударуымыз керек болды. Бұл, әсіресе, DMG-ні қайта ұйымдастыруды білдірді. DMG-дегі беттер мен тарауларға сілтеме жасайтын бірнеше жылдық кітаптар бізді көп нәрсені қайта ұйымдастыруға мүмкіндік бермеді, бірақ мен көрген нұсқалар мен ұйымдастырған жолға өте жақын болды. D&D Dungeon Master's Guide (v.3.5) 2012 жылдың 18 қыркүйегінде қайта басылды.
Dungeons & Dragons 4-шы басылымы
D&D Dungeon Master's Guide 4-ші басылымы 2008 жылдың 6 маусымында, оның қосымша томдарымен бірге жарық көрді. Бұл кітапты Джеймс Уайт жазған, көлемі 224 бет. Алдыңғы мұқабаның суретін Уэйн Рейнольдс, ал артқы мұқабаның суретін Брайан Хаган салған. Ішкі суреттерді Роб Александр, Стив Аргайл, Уэйн Англия, Джейсон Энгл, Дэвид Гриффит, Эспен Грундетерн, Брайан Хаган, Ральф Хорсли, Говард Лион, Ли Мойер, Уильям О'Коннор, Уэйн Рейнольдс, Дэн Скотт, Рон Спирс, Крис Стивенс, Энн Стокс және Ева Видерман жасаған. 4-ші басылымдағы кампанияны немесе оқиғаны қалай жүргізу керектігі туралы толыққанды ақпараттан өзге, кітапта кездесулерді құру, суда және ат үстіндегі шайқастар, дағдылық сынақтар, қауіпті тұзақтар, сыйлықтар, NPC-лерді жасау, артефакттар, монстрлерді жасау және оларға үлгі беру, сондай-ақ үлгілі қала мен қысқа оқиға келтірілген. Осының арқасында DM-дер өздерінің алғашқы 4-ші басылымдағы оқиғаларын бірден бастай алады. «Дизайнерлер және дракондар» авторы Шеннон Аппелклайн кітапта «оқиғалық кездесулердің жаңа стилі» және «дағдылық сынақ жүйесі» сияқты механикалық өзгерістер енгізілгенін атап өтті, бұл 4-ші басылымның негізгі дизайн философиясының бір бөлігі болды. Аппелклайн: «философиялар мен ережелерді жаңартудан өзге, D&D 4e ойынның стандартты әлемдік моделін және оның космологиясын да жаңартты» деді, сондай-ақ «Wizards сонымен қатар әлемнің шағын бөлігін ғана белгілесе де, ең танымал «Нентир Вейл» ретінде белгілі болған жаңа әлемді ұсынды». 2009 жылдың қыркүйегінде Dungeon Master's Guide 2 жарық көрді. Оны Джеймс Уайт, Билл Славичек, Майк Меарлс және Робин Д. Лоуз бірлесіп жазды. Аппелклайн: «алғашқы Dungeon Master's Guide батырлық оқиғаларды (1-10 деңгейлер) қамтыды, сондықтан Dungeon Master's Guide 2 парагондық оқиғаларды (11-20 деңгейлер) егжей-тегжейлі түсіндіреді. Алайда, кітапта әңгіме айту кеңестері, дағдылық сынақтар мен монстрларды жекелестіру, сондай-ақ D&D-нің ең сүйікті параметрлерінің біріне қайта оралу сияқты тағы көптеген нәрселер бар» деді. «Сигилдің жанкүйерлер сүйіп тұратын орны» соңғы рет 2-ші басылымдағы Planescape Campaign Setting (1994) кітабында жан-жақты қарастырылған. Жаңа ойыншылар үшін оңай кіру мүмкіндігін қамтамасыз ету мақсатында жасалған Essentials өнімдерінің бір бөлігі ретінде Wizards of the Coast 2010 жылы Dungeon Master's Kit жинағын шығарды. Бұл жинаққа Dungeon Master үшін 4-ші басылымдағы Dungeon Master's Guide сияқты материалдарды қамтитын кітап, екі бөлімнен тұратын оқиға модулі және монстрлардың картоптан жасалған жетондары кірді.
Dungeons & Dragons 5 басылымы
Dungeons & Dragons Dungeon Master's Guide 5-ші басылымы 2014 жылы жаңа басылымның үш негізгі ереже кітабының соңғысы ретінде жарық көрді. Жереми Кроуфорд басылымды кезең-кезеңмен шығару туралы: "Біздің шағын командамыз кітаптарды бір уақытта аяқтап, олардың жоғары сапасын қамтамасыз ете алмады. [ ] Біз оларды кезең-кезеңмен шығара аламыз, немесе үшеуі де аяқталғанша күте аламыз". Кроуфорд пен Майк Меарлс Dungeons & Dragons-тың бесінші басылымын бірлесіп жобалады. Polygon басылымы бұл кітаптың "қазірге дейін жарық көрген ереже кітаптарының ішіндегі ең толықтырылғаны, бірақ АҚШ-тағы бағасы – 50 доллар" екенін хабарлады. Негізгі D&D фантазияның мәніне толыққандай сәйкес келеді, ол стереотиптік фантастикалық оқиғаларға толы. Егер сіз ойын жетекшісі болсаңыз және қандай да бір ерекше нәрсе жасағыңыз келсе, мысалы, "Мен ойынға технология қосуды қалаймын" немесе "Мен қорқынышты ойын үшін егжей-тегжейлі ережелерді жасағым келеді" дейсіз. Міне, осы кезде DMG қолға ұсталады, ол сіздің кампанияңызды нақтырақ баптауға және стандартты фантастикалық кампаниядан өзгеше тәжірибе құруға арналған. Ол ойынның көлемін кеңейтуге де мүмкіндік береді. [ ] DMG-де сонымен қатар көптеген пайдалы құралдар бар, мысалы, зындан құру, оқиға жасау, монстрлар мен сиқырларды құру, тіпті кейіпкер класын жасауға да болады. [ ] Демек, ол жүйенің қалай жұмыс істейтінін түсініп, кампанияңызды құруға көмектеседі.
Қабылдау
Кітап 2015 жылы ENnie "Үздік қосымша" алтын сыйлығын және 2015 Origins "Үздік рөлдік ойын қосымшасы" мен "Жақтастардың сүйіктісі" сыйлықтарын жеңіп алды. Генри Гласшин SLUG Magazine журналында: «Менің ойымша, бесінші басылым D20 негізіндегі үстелдік RPG-лер үшін жаңа алтын стандарт. Ол жүйелер мен статистиканың көңілсіздігін жойып, оларды рөлдік ойынның нағыз мәнімен – терең, құштарлық тудыратын оқиғалармен алмастырады. Мен жиі байқадым, Dungeon Master's Guide барлық D&D нұсқаулықтарының ең қажетсіз болғанын, бірақ бесінші басылым бұл бұрынғы үшінші дәрежелі кітапты әлдеқайда маңызды және пайдалырақ ете білді». Джонатан Болдинг Escapist Magazine үшін жазғанда: «Дегенмен, кітапты оқып бітіргеннен кейін, көптеген сыншылар, мен де солардың қатарындамын, осы жүйенің DMG-ге байланысты болатынын ойлағандықтарымыз анық болды. Бірақ DMG біз білетін D&D 5-ші басылымын ғана растады. Бұл D&D-нің тірі тарихы, ойынның бүгінгі күнге дейінгі жиынтығы. Жаңару емес, кемелдік. Нұсқау емес, мүмкіндіктер». Chuck Francisco mania.com сайтында: «Мыңдаған көмекші кестелер кездейсоқ оқиғалардың бай кестелерін тойға қатыстырып, олар оңай сессия құрудың барлық сұлулығында жарқырайды. Бұл томның жан-жақтылығы ең дәмді жақтау панельдерінде жақсы көрінеді, олар негізгі ортаның төменгі сиқыр деңгейін егжей-тегжейлі сипаттайды, содан кейін DM-нің өзінің әлемін жандандырудағы барлық өзгермелі опцияларын түсіндіреді». Black Gate журналында Dungeon Master's Guide туралы жазған Скотт Тейлор: «5E DMG алғашқы 127 бетін осы жүйеде Dungeon Master болуға жаңадан келген ойыншыны үйретуге арнайды. Gygax болжамды, DM болуға ниеттенген адам ойыншы ретінде үстелге отырып, жүйені басқадан үйренуі керек, шабыттанғаннан кейін, өзі үйренген нәрсені дамытуы керек. Ал Wizards of the Coast компаниясының өкілдері керісінше, осы кітапты сатып алған әркімнің бұрын D&D ойнамағанын және ойынды DM ретінде қалай жүргізу керегін білуі керек деп санайды».