Кіріспе

Калифорния штатындағы Трансверс таулары, АҚШ. Санта-Сусана таулары – Оңтүстік Калифорниядағы, Лос-Анджелес қаласының солтүстігінде орналасқан тау тізбегі. Бұл тізбек шығыстан батысқа қарай созылып, оңтүстікте Сан-Фернандо және Сими аңғарларын, солтүстікте Санта-Клара өзенінің аңғарын және солтүстік-шығыста Санта-Кларита аңғарын бөліп жатыр. Окснард жазығы Санта-Сусана тауларының батысында жатыр.

География

Ньюхолл асуы Санта-Сусана тауларын Сан-Габриэль тауларынан шығысқа қарай бөліп тұрады. Ньюхолл асуы Сан-Фернандо және Санта-Кларита аңғарлары арасындағы маңызды солтүстік-оңтүстік байланыс болып табылады, ал Interstate 5 және теміржол желісі Ньюхолл асуымен бірге өтеді. Санта-Сусана асуы (SR 118 құрамында) Сими және Сан-Фернандо аңғарларын байланыстырады және Санта-Сусана тауларын оңтүстікке қарай Сими төбелерінен бөледі. Санта-Сусана асуының мемлекеттік тарихи паркі Сан-Фернандо аңғарының солтүстік-батыс шетінде, Санта-Сусана асуының оңтүстігінде, Сими төбелерінде орналасқан. Санта-Сусана таулары Сан-Габриэль тауларына қарағанда тік немесе биік емес. Таулардың батыс жартысы Вентура округінде, ал шығыс жартысы Лос-Анджелес округінде орналасқан. Санта-Сусана тауларының оңтүстік-шығыс беткейлері Лос-Анджелес қаласының бір бөлігі болып табылады, және Портер Ранчосы сияқты тұрғын үйлер тау жотасының төменгі беткейлерінде салынған. Сими-Вэлли қаласы оңтүстік-батыста орналасқан. Таудың солтүстігінде жылдам дамып келе жатқан Санта-Кларита қаласы және Лос-Анджелес округінің бірнеше ірі аудандары, соның ішінде Лайонс Ранч және Ньюхолл Ранч, құрылысқа мақұлданған. Саншайн Каньоны қоқыс полигоны таулардың шығыс жағында орналасқан, ал таудың солтүстік-батыс бөлігіндегі бірнеше шатқалдар қоқыс полигоны ретінде қарастырылуда. Санта-Сусана таулары оңтүстікке қарай 118-ші мемлекеттік тас жолымен және солтүстікке қарай 126-шы мемлекеттік тас жолымен қатар өтеді.

Климат

Тауларда қоңыржай климат басылады, жазда ыстық және құрғақ, ал қыста салқын және ылғалды болады (Жертеңіздік климат түрі). Қыста кейбір биік жерлерде, мысалы, Оат тауында қар жауады, бірақ тез еріп кетеді. Жылдық жауын-шашын мөлшері 18-25 дюйм аралығында өзгереді, бұл жаңбырлы желдерге қаншалықты ұшырағанына байланысты. Жаңбырдың көп бөлігі қараша мен наурыз айлары аралығында жауады. Жазғы құрғақшылықтың кесірінен, жауын-шашын басталғанға дейін, әсіресе ыстық, құрғақ "Санта-Ана" желдері кезінде (көбінесе қыркүйек соңынан қараша ортасына дейін) жазда және күзде орман өрттері кездеседі.

Бағаналар

Сағаттағы ең биік шыңдары: Оат тауы (1142 м; 3747 фут), Миссия нүктесі (845 м; 2771 фут), Рокки шыңы (827 м; 2714 фут) және Сэнд Рок шыңы (765 м; 2511 фут). Рокки шыңының ең жоғарғы нүктесі Вентура және Лос-Анджелес округтерін бөлетін шекараның үстінде орналасқан, осы нүктені құмтас тастың үстіне орнатылған, зақымдалған белгі көрсетіп тұрады.

Тарих

Калифорнияда мұнайдың алғашқы ашылуы таулардың солтүстік жағында, Пико каньонында болды. The California Star Oil Works, кейіннен Chevron компаниясы, Pico Well No. 4 құдығымен сәтті айналысты. Бұл құдық Калифорниядағы алғашқы құдық ретінде ғана емес, сонымен қатар әлемдегі ең ұзақ өндіріс көрсететін құдық ретінде танымал болды, ол 114 жыл қызмет еткеннен кейін 1990 жылдың қыркүйегінде жабылды. No. 4 құдығы Лос-Анджелес округіндегі алғашқы тарихи орын болып, 1966 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Айналасындағы Ментривилл қаласы Пико каньоны паркі ішінде мұнайшылардың "қиратқан қаласы" ретінде сақталатын Ментривилл тарихи паркі болып табылады. Аймақта Vintage Production, Freeport McMoRan және Southern California Gas Company сияқты ірі операторларды қоса алғанда, көптеген белсенді мұнай және газ кен орындары бар. SoCalGas компаниясының төрт жер асты табиғи газ сақтау нысанының ең ірісі Портер Ранчтың солтүстігіндегі Алисо Каньоны мұнай алаңында орналасқан. Таулар Санта-Моника тауларын сақтау қорының сатып алу аймағына кіреді, ол Санта-Кларита Вудлендс паркі, Рокки Пик паркі, Джоугин ашық кеңістігі, Бақытты лагерь каньоны аймақтық паркі және Санта-Сусана тауларындағы басқа да Санта-Сусана парктерін басқарады. Лос-Анджелес қаласы таулардың шығыс жағындағы О'Мелвени паркін күтіп ұстайды. Ескерту: Санта-Сусана зертханасы, бұрын Rocketdyne компаниясымен басқарылған және уытты заттар тазартылғанша оның меншігінде болған, шындығында Санта-Сусана тауларының оңтүстігіне жақын орналасқан Сими төбелерінде орналасқан.

Флора

Оңтүстік беткейлер көбінесе шапарал бұталы алқаптарымен, далалармен және емен саваннасымен жабылған. Солтүстікке қараған беткейлерде әсем емен ормандары мен қылқан жапырақты (шалғын) ормандар орналасқан, олардың кейбіреулері Санта-Кларита орманды жерлер паркінде және басқа да кең ауқымды табиғат қорғау аймақтарында қорғалған. Таулар Калифорния шапаралы мен ормандарының экожүйесінің бір бөлігі болып табылады. Емендер (Quercus spp.) – мәңгі жасыл жағажай емені (Quercus agrifolia), жапырақты аңғар емені (Quercus lobata) және жағажай бұталы емені (Quercus dumosa) осы аймақта кездеседі. Көктемгі жабайы гүлдердің ішінде қызыл түсті маймыл гүлі, Марипоза лилиясы және каньон күнбағысы бар. Улы емен – жергілікті өсімдіктердің тіршілік ортасының маңызды құрамы. Әртүрлі папоротниктер ылғалды және ағаштар көлеңкесінде кездеседі.

Фауна

Санта-Сусана тауларында көптеген құс түрлері гүлденеді. Осы аймақтағы бұталы, тасты жер үстінен көтеріліп ұшатын ең көп кездесетін жыртқыштар – түркия қарғалары, қызылқұйрықты бүркіттер және американдық кескіштер. Еменді ормандарда құсқарлардың бір тармақтан екінші тармаққа ұшып бара жатқанын көруге болады. Тығыз, жол бойындағы шапаралдың арасынан Калифорниялық тоқыл және түрлі-түсті дақты тоқылды көруге болады, бұл құстар көбінесе жердегі жапырақтарды қоздырып, өздерінің бар екенін білдіреді. Калифорниялық кескіш, үлкен жол жүгіруші және қарапайым қарға да осы аймақтың тұрғындары. Қараңғы түскеннен кейін қарақұстың есімді қалдыратын дауысын естіуге болады, ал өткір көздер үлкен мүйізді соулардың және қора соуларына ұқсас көлеңкелі соулардың үнсіз ұшуын байқауы мүмкін. Бұл жерде бірнеше қызықты қосмекенділер тіршілік етеді. Өзендер мен арналар Тынық мұхиты ағаш бақаларының популяциясын қолдайды, олардың ерекше хоры айналадағы жерге құпия және түсіндіруге келмейтін сұлулық сезімін қосады. Батыс жабайылары су мен жәндіктерді іздеп, түнекте қаңғып шығады, ал Калифорниялық жұқа саламандерлер көбінесе еменді ормандардың салқын жапырақтары мен шатырларының астында кездеседі. Санта-Сусана тауларында көптеген бауырымен жорғалаушылар гүлденеді. Кез келген күні байқалуы мүмкін кескіштерге батыс қоршау кескіші және одан да көп таралған бүйір дақты кескіш кіреді. Аз жиі байқалатын, бірақ бар оңтүстік аллигатор кескіші, батыс скинк, қамшық және сирек кездесетін жағалау мүйізді кескіші де бар. Оңтүстік Тынық мұхитының құйрықты жыланы мен қопарылғыш жыланы ең көп байқалатын жыландар, бірақ сәтті саяхатшылар жолақты жарыскер, Калифорния патша жыланы және сақиналы мойын жыланы сияқты басқа да түрлерге кездесуі мүмкін. Тауларда жиі байқалатын сүтқоректілерге Калифорниялық жер қаскыр және қылқаншақты қоян сияқты кіші жануарлар жатады. Аз жиі көрінетін кіші сүтқоректілерге қараңғы аяқты жыртқыш және епті кенгуру кіреді. Үлкен сүтқоректілерге келетін болсақ, өткір көз Калифорниялық қашанды немесе койотты байқай алады. Үлкен сүтқоректілер, олар әлдеқайда жасырын және сондықтан сиыр түлкі, бобкат, сақиналы мысық, американдық барс және тау арыстанын сирек кездестіруге болады. Америкалық қара аюлардың популяциясы арғы өңірдегі әртүрлі нишаларды мекендейді, бірнеше жылда бір рет таулардың астындағы елді мекендерде пайда болады. Таулар Оңтүстік Калифорнияның жағалауындағы жабайы табиғат дәлізінің бөлігі болып табылады, ол Лос-Падрес ұлттық орманын Санта-Моника тауларымен байланыстырады.