Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эдисон Васильевич Денисов (Эдисо́н Васи́льевич Дени́сов, 6 сәуір 1929 жыл - 24 қараша 1996 жыл) - кеңестік музыканың "жер асты", "балама" немесе "қалыптан тыс" деп аталатын ағымындағы ресейлік композитор.
Russian composer
Edison Vasilievich Denisov (Эдисо́н Васи́льевич Дени́сов, 6 April 1929 – 24 November 1996) was a Russian composer in the so called "Underground", "alternative" or "nonconformist" division of Soviet music.
Өмірбаян
Денисов Сібірдің Томск қаласында дүниеге келді. Композиторлықпен өмірін өткізуге шешім қабылдағанға дейін математиканы оқыды. Бұл шешімін Дмитрий Шостакович құптады және оған композиция сабақтарын берді. 1951–1956 жылдары Денисов Мәскеу консерваториясында Виссарион Шебалинмен композиция, Николай Раковпен оркестрлеу, Виктор Цукерманмен талдау және Владимир Беловпен фортепиано пәні бойынша білім алды. 1956–1959 жылдары ол орыс халық ертегілеріне негізделген үш актілі «Иван солдат» операсын жазды. Сол кезде КСРО-да қолға түсуі қиын болған партитураларды, Малер мен Дебюссиден Булез бен Стокгаузенге дейінгі композиторлардың музыкасын зерттей бастады. Ол қазіргі заманғы композициялық техниканың әртүрлі аспектілерін егжей-тегжейлі талдаған бірқатар мақалалар жазды, сонымен бірге композитор ретінде өз жолын табуға тырысып, белсенді тәжірибелер жасады. Мәскеу консерваториясын бітіргеннен кейін оркестрлеу, кейін композициядан сабақ берді. Оның шәкірттеріне Дмитрий Смирнов, Елена Фирсова, Дилором Саидаминова, Владимир Тарнопольский, Сергей Павленко, Иван Соколов, Юрий Каспаров кірді. Ол Дмитрий Капирин мен Александр Щетинскийді, шәкірті болмағандарына қарамастан, қолдады және жігерлендірді. 1979 жылы Кеңес композиторлары одағының VI съезінде Батыстағы бірқатар кеңес музыка фестивальдарына рұқсатсыз қатысқандығы үшін «Хренниковтің жетілігінің» бірі ретінде тізімге алынды. Денисов 1990 жылы Мәскеуде қайта құрылған Қазіргі заманғы музыка қауымдастығының жетекшісі болды. Кейін Францияға көшіп, 1996 жылы Saint Mandé ауруханасында қайтыс болды.
Denisov was born in Tomsk, Siberia. He studied mathematics before deciding to spend his life composing. This decision was enthusiastically supported by Dmitri Shostakovich, who gave him lessons in composition. In 1951–56 Denisov studied at the Moscow Conservatory: composition with Vissarion Shebalin, orchestration with Nikolai Rakov, analysis with Viktor Tsukkerman and piano with Vladimir Belov. In 1956–59 he composed the opera Ivan Soldat (Soldier Ivan) in three acts based on Russian folk fairy tales. He began his own study of scores that were difficult to obtain in the USSR at that time, including music by composers ranging from Mahler and Debussy to Boulez and Stockhausen. He wrote a series of articles giving a detailed analysis of different aspects of contemporary compositional techniques and at same time actively experimented as a composer, trying to find his own way. After graduating from the Moscow Conservatory, he taught orchestration and later composition there. His pupils included the composers Dmitri Smirnov, Elena Firsova, Dilorom Saidaminova, Vladimir Tarnopolsky, Sergey Pavlenko, Ivan Sokolov, Yuri Kasparov. He supported and encouraged Dmitri Capyrin and Alexander Shchetynsky who have never been his pupils. In 1979, at the Sixth Congress of the Union of Soviet Composers, he was blacklisted as one of "Khrennikov's Seven" for unapproved participation in a number of festivals of Soviet music in the West. Denisov became a leader of the Association for Contemporary Music reestablished in Moscow in 1990. Later he moved to France, where after an accident and long illness he died in a Saint Mandé hospital in 1996.
Музыка
Денисовтың сопрано және камералық ансамбль үшін жазған "Le soleil des Incas" (1964) циклы, Габриэла Мистральдің өлеңдеріне негізделген және Пьер Булеске арналған, Дармштадт пен Парижде (1965) шығарманың табысты орындалғаннан кейін оған халықаралық деңгейде танымалдық әкелді. Игорь Стравинский бұл туындыны ұнатып, композиторының "ерекше дарынын" байқады. Дегенмен, Кеңес композиторлар одағы оны "батыстық ықпал", "шығармашылықтың орнына білімділік" және "композитордың толыққанды еркіндігі" (Тихон Хренников) үшін қатаң сынады. Осыдан кейін оның шығармаларын Кеңес Одағында жиі тыйым салынды. Кейін ол Аурель Николет үшін флейта концерті, Гидон Кремер үшін скрипка концерті, гобойші Хайнц Холлигер, кларнетші Эдуард Бруннер үшін туындылар және Жан-Мари Лондекс үшін альт-саксофон мен фортепианоға соната жазды, бұл шығармалар саксофоншылар арасында кең танылды. Оның көңілді болмаса да, әсерлі Реквиемі, неміс жазушысы Франсиско Танцердің туындыларына негізделген көп тілді мәтінге (ағылшын, француз, неміс және латын) қойылған, 1980 жылы Гамбургте алғаш рет орындалды. Оның маңызды туындыларының қатарында Борис Вианның "L'écume des jours" операсы (1981), Пабло Пикассоның "Quatre Filles" операсы (1986) және Альфред де Мюсседің "Confession" балеті бар.
Denisov's cycle for soprano and chamber ensemble Le soleil des Incas (1964), setting poems by Gabriela Mistral and dedicated to Pierre Boulez, brought him international recognition following a series of successful performances of the work in Darmstadt and Paris (1965). Igor Stravinsky liked the piece, discovering the "remarkable talent" of its composer. However, it was harshly criticised by the Union of Soviet Composers for its "western influences", "erudition instead of creativity", and "total composer's arbitrary" (Tikhon Khrennikov). After that, performances of his works were frequently banned in the Soviet Union. Later he wrote a flute concerto for Aurèle Nicolet, a violin concerto for Gidon Kremer, works for the oboist Heinz Holliger, clarinettist Eduard Brunner and a sonata for alto saxophone and piano for Jean Marie Londeix, that became highly popular among saxophone players. His sombre but striking Requiem, setting a multi lingual text (English, French, German, and Latin) based on works by the German writer Francisco Tanzer, was given its first performance in Hamburg in 1980. Among his major works are the operas L'écume des jours after Boris Vian (1981), Quatre Filles after Pablo Picasso (1986) and ballet Confession after Alfred de Musset.