Кіріспе

Альбан Берг квартеті – 1970 жылы Аустрияның Вена қаласында құрылған, Альбан Бергтің құрметіне аталған скрипкалық квартет.

Басталуы

Берг квартеті 1970 жылы Вена музыка академиясының төрт жас профессоры құрған, ал тұңғыш рет 1971 жылдың күзінде Вена Концертхаусында өнер көрсетті. Композитор Альбан Бергтің әйелі Хелене квартеттің ерте кезде өткен жеке концертіне қатысып, оларға күйеуінің атын қолдануға рұқсат берді.

Мүшелер

Кезең 1-ші скрипка 2-ші скрипка Виола Виолончель 1971–1978 Гюнтер Пихлер Клаус Маэтцл (2016 ж. қайтыс болды) Хато Бейерле (2023 ж. қайтыс болды) Валентин Эрбен 1978–1981 Герхард Шульц 1981–2005 Томас Какуска (2005 ж. қайтыс болды) 2005–2008 Изабелла Харизиус

Мансап

Квартеттің репертуары Вена классикасына негізделген, бірақ 20 ғасырға ерекше назар аударылған. Квартеттің айқындалған мақсаты әр концерттік бағдарламаға кем дегенде бір заманауи туындыны қосу еді. Олардың репертуары ерте классицизмнен, романтизмнен бастап Екінші Вена мектебіне (Альбан Берг, Арнольд Шёнберг, Антон Веберн), Бела Бартокқа дейін, сондай-ақ көптеген қазіргі композиторларды қамтыды. Бұл, ең алдымен, Витольд Лутославский мен Лучано Берио сияқты композиторлардың жекелеген мәлімдемелерінде көрініс тапты, олардың біріншісі: «Жеке өзім Альбан Берг квартетіне ұмытылмас оқиға үшін міңгілік қарыздымын. Өткен жылы Венада олар менің квартетімді осындай деңгейде орындады, мұндай орындауға тең келмейді». Уолтер Левиннің (ЛаСалл квартетінің негізін қалаушысы) шақыруымен ABQ АҚШ-та шамамен бір жыл бойына қарқынды түрде оқыды. Еуропадағы олардың қызметінің басты бағыты – Вена Концертхаусы, Лондонның Королева Елизавета залы, Франкфурт Альте Операсы, Париждегі Театр де Шамп-Элизе, Кельндегі Филармония залы, Цюрих операсы, сондай-ақ әлемнің көптеген ірі залдары мен сахналарында (олардың ішінде Ла Скала, Амстердамдағы Концертгебоу, Берлин филармониясы, Карнеги залы, Колон театры, Сантори залы және т.б.) концерттер беру болды, және Берлин Festwochen, Эдинбург фестивалі, Помпиду орталығындағы IRCAM, Maggio Musicale Fiorentino және Зальцбург фестивалі сияқты барлық маңызды музыкалық фестивальдерде өнер көрсету болды. ABQ – Вена Концертхаусының құрметті мүшесі және Лондонның Корольдік фестиваль залының серіктес әртісі.

Жазбалар

Ал Альбан Берг квартетінің шығармашылығында жазбалар маңызды рөл атқарды. Ең танымал жазба жобаларының қатарында Бетховеннің толық скрипкалық квартеттері (EMI, миллионнан астам дана сатылған), Брамс (Teldec және EMI), соңғы Хайдн (EMI), соңғы Моцарт (Teldec және EMI) және соңғы Шуберт (EMI) бар. Бірақ олардың дискідегі репертуары Мендельсонға, Шуманға, Яначекке, Стравинскийге, Бергке, Вебернге, Бартокқа, фон Айнемге, Лютославскиге, Рихмге, Бериоға, Хаубенсток-Раматиге дейін, тіпті Шниткеге және одан да әрі жалғасты. Осы композиторлардың көптегені, қазіргі заманғы авторлар, ABQ-ға арнап ерекше шығармалар жазды. EMI 1985 жылы Карнеги-холлдағы тұсаукесерінің тікелей жазбасын шығарғаннан кейін, квартет соңғы 20 жылында тікелей жазбаларды дайындауға басымдық берді. Олардың арасында – 70-ші жылдардың соңы мен 80-ші жылдардың басындағы алғашқы студиялық Бетховен циклынан кейін – 1989 жылы Вена фестивалі барысында Концертхауста тікелей жазылған және CD, видео және DVD форматында шығарылған жаңа Бетховен скрипкалық квартеттері циклы болды. Альбан Берг квартеті өз заманының ең көрнекті солистерімен бірге камералық музыка жазды, соның ішінде Роберт Шуманның фортепианолық квинтеттері (Филипп Энтремонтпен), Шуберт пен Брамс (Элизабет Леонскаямен) және Дворжак (Рудольф Бухбиндермен), Шуберт скрипкалық квинтеті (Гайнрих Шиффпен), Брамс кларнеттік квинтеті (Сабина Майермен), Моцарт фортепианолық квартеттері және KV 414 концертінің фортепианолық квинтеттік аранжировкасы (Альфред Бренделмен). ABQ жазбалары үшін 30-дан астам халықаралық сыйлыққа ие болды, олардың ішінде Grand Prix du Disque, Deutscher Schallplattenpreis, Japanese Grand Prix, Edison Award және Gramophone Award болды. Жазудан басқа, ABQ Маурицио Поллини, Андраш Шифф және Табеа Циммерман сияқты музыканттармен үнемі ынтымақтастық етті.

Әлемдік тұсаукесерлер

Альбан Берг квартеті үшін скрипкалық квартеттер жазған композиторлар, хронологиялық тәртіппен: Фриц Лайтермейер, Эрих Урбаннер (Квартет №1 және №4), Роман Хаубенсток Рамати (Квартеттер №1 және №2), Готфрид фон Айнем (Квартет №1), Вольфганг Рихм (Квартет №4 және "Томасқа реквием"), Альфред Шнитке (Квартет №4), Збигнев Баргиелски ("Күйзеліс уақыты"), Лучано Берио ("Ноктюрн") және Курт Шверцик ("Адиу Сати").

Оқыту

1993 жылдан 2012 жылға дейін Альбан Берг квартетінің мүшелері Амадей квартетінен кейін Кельн консерваториясында лекция оқыды. Альбан Берг квартетінде тәлім алған квартеттердің ішінде "Квартето Касалс", "Шуманн квартеті", "Амбер квартеті" (Қытай), "Форе квартеті", "Авив квартеті", "де", "Амариллис квартеті", және әсіресе "Белча квартеті" мен "Артемида квартеті" бар.

Зейнеткерлік

2005 жылы Томас Какуска қатерлі ісіктен қайтыс болды. Оның өтініші бойынша ABQ оның шәкірті Изабел Харизиуспен өнер көрсетуді жалғастырды. Бірақ, виолончельші Валентин Эрбеннің айтуынша, "Біздің жүректерімізде үлкен үзіліс болды" және квартет 2008 жылы таратылды. Винер Концертхаусының "Großer Saal" залында өткен Томас Какусканы еске алу концертінде классикалық музыканың белгілі тұлғалары, соның ішінде квартеттің достары мен шәкірттерінен құралған оркестр өнер көрсетті. Олардың қатарында Анжелика Кирхшлгер, Элизабет Леонская, Ирвин Ардитти, Магдалена Кожена, Томас Куастофф, Гельмут Дойч, Алоис Пош, Генрих Шиф және сэр Саймон Раттл болды; оркестрді Клаудио Аббадо дирижерлік етті. 2008 жылдың шілдесінде өткен әлемдік қоштасу турынан кейін ABQ өз қызметін аяқтады.