Кіріспе

Сауд Арабиясының әкімшілік аймағы

Әл-Баха провинциясы (ٱلْبَاحَة) – Сауд Арабиясының провинциясы. Ол Хеджази аймағының оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Аумағы 9 921 км², халқы 476 172 адамды құрайды (2017 жылғы мәлімет бойынша). Астанасы – Әл-Баха қаласы. Аймаққа Әл-Баха қаласы, Әл-Микхва және Балжораши кіреді. Балжорашиде "Сенбілік базар" деп аударатын атақты дәстүрлі "Сұқ ас-Сабт" (سُوْق ٱلسَّبْت) базары бар. Балжораши базары өте көне, оның нақты жасы белгісіз. Аймақтағы басқа қалалар: Балжураши, Әл-Микхва, Рахват Альбар және Сабт Алалая. Әл-Баха аймағында екі Азд тайпасы – Ғамид және Захран тайпалары қоныстанған.

Этимология

Баха сөзінің (ағылшын тілінде "the" дегенге тең) көп мағыналары бар; ол суды, судың ең көп мөлшерін, үйдің ауласын, биік және көп пальма ағашын білдіреді. Хикаяларда ол әл-Зафир бекінісіндегі өте терең, түбі жоқ құдыққа сілтеме жасайды. "Ашық кеңістік", "су", "көп пальма ағашы" және "жолдың ортасы" деген мағыналарды да білдіреді.

География

Әл-Баха – провинцияның да, оның бас қаласының да атауы, Гамед аймағының солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Аймақ таулар, төбелер, жазықтар, аңғарлар және шөлді алқаптардан құралған. Бұл аймақ Хеджаз аймағында, 41/42° шығыс бойлық және 19/20° солтүстік ендік аралығында жатыр. Аймақтың ауданы шамамен 36 000 км² құрайды.

Топография

Бұл аймақ зор таулық тік жарлармен екі негізгі секторға бөлінген. Батысында Тихама жағалау жазығы орналасқан. Шығысында аль Ас Сарават немесе Сарат таулары бар, олардың биіктігі теңіз деңгейінен жоғары.

Халық саны

Ал Баха халқының көп бөлігі Арабия түбегіндегі Хиджаздың оңтүстігінен қоныс аударған Азад Шеноуа тайпасынан таратынын генеалог растады. Бұл табиғи апаттар сияқты тарихи оқиғаларға байланысты болған. Әл-Азад – төрт негізгі рудан тараған 24 руға бөлінетін араб тайпасы: Азад Шеноуа, Азад әл-Сарат, Азад Гассан және Азад Аман. Әл-Азад (немесе Асад – Арыстан) – Дардаи бин әл-Гот бин Набт бин Малик бин Наср әл-Азадқа берілген лақап атау. Қааб ибн әл-Хариттің жеті баласы болған, олардың ішінде Амр ибн Абдулла ибн Қааб – Гхамед. Захран ибн әл-Хариттің алты баласы болған, олардың ішінде Захран тайпасының бабасы – Абдулла ибн Захран. Аймақта қазір шамамен 500 мың адам тұрады. Көптеген адамдар жақсырақ өмір мен білім алу үшін ірі қалаларға көшіп кеткен.

Климат

Топографияның әртүрлілігі аймақтың климатына әсер етеді. Ал-Сарат аймағы бұлттар мен тұманның пайда болуына бейім, бұл қыс айларында Қызыл теңізден келген ауа массаларының әсерінен, көбінесе дауылдармен бірге жиі кездеседі. Көктем мен жаз айларында климат қоңыл және жағымды. Тихама аймағының климаты Ал-Сараттан ерекшеленеді, олардың арақашықтығы шамалы болса да. Тихама – жазда ыстық, көктемде жылы, қыста қоңыл жағалау жазығы. Жалпы климат құрғақ аймаққа жатады. Салыстырмалы ылғалдылық 52%-тан 67%-ға дейін ауытқиды, ең жоғары температура , ал ең төменгі температура .

Әлеуметтік құрылым

Бұл аймақтың тұрғындарының әлеуметтік өмірі, арабтардың жақсы орныққан әдет-ғұрыптары мен дәстүрлерімен қатар, сүннит исламына негізделген. Әр рудың бөлімі немесе тармағының өз шейхы (басшысы) болады.