Кіріспе

Жапон актері, сценаристі және кинорежиссер Джузо Итами (伊丹 十三), шын аты Йосихиро Икеучи (池内 義弘) – жапон актері, сценаристі және кинорежиссер. Ол он бір фильмді (бір қысқаметражды және он толықметражды) режиссерлік еткен, олардың барлығының сценарийін өзі жазған. 2009 жылы оның есімін мәңгі есте қалдыру үшін құрылған "Джузо Итами" сыйлығы оның мұрасына арналған.

Ерте өмір

Итами Киотода Иосихиро Икеучи болып дүниеге келген. Итами есімі оның әкесі Мансаку Итамидан, Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрынғы танымал сатирик және кинорежиссерден мұра ретінде қалған. Бала кезінде Такехико Икеучи (池内 岳彦) деген атпен белгілі болды. Соғыс аяқталғаннан кейін, Киотода болғанда, Итами дарынды бала ретінде таңдалып, болашақ ғалым ретінде ("арнайы ғылыми білім беру класы") білім алды, одан одақтас державаларды жеңуді күтті. Оның сыныптастарының арасында Хидеки Юкава мен Син Итиро Томонаганың ұлдары болды. Бұл сынып 1947 жылдың наурыз айында таратылды. Ол Киотодан Эхиме префектурасына орта мектепке оқығанда көшіп келді. Ол беделді Мацуяма Хигаси орта мектебінде оқыды, онда Артур Рембоның француз тіліндегі туындыларын оқи білуімен танылды. Оның үлгерімі нашар болғандықтан, ол екі жыл бойы бір сыныпта оқуға мәжбүр болды. Сол жерде ол кейін оның қарындасына үйленген Кензабуро Оэмен танысты. Мацуяма Хигаси орта мектебін бітіре алмағандықтан, Мацуяма Минами орта мектебіне ауысып, одан кейін бітірді. Осака университетінің Инженерлік факультетіне емтиханды тапсара алмағаннан кейін, Итами кейде коммерциялық дизайнер, жазушы, суретші, тележурналист және эссеист болып жұмыс істеді. Сондай-ақ ол 1980-жылдары "Mon Oncle" психоаналитикалық журналының бас редакторы болды. Актерлік мансабының басында Итами Лондонда тұрды. Режиссер болған кезде ол ағылшын тілін өте жақсы білді, бірақ сұхбаттар кезінде аудармашыны пайдалануды қалаған. Итами Кензабуро Оэнің қайнағасы және Хикари Оэнің ағасы болды.

Актерлік мансап

Итами Токиодағы Бутай Гейдзюцу Гакуин атты актерлік мектепте актерлік өнерді оқыды. 1960 жылы қаңтарда ол Daiei Film компаниясына қосылды және Масаичи Нагата оған (伊丹 一三) сахналық есімін берді. 1960 жылы мамыр айында Итами кино продюсері Нагамаса Кавакитаның қызы Казуко Кавакитаға үйленді. Ол алғаш рет "Гинзаның Дора Некосы" (1960) фильмінде ойнады. 1961 жылы ол Daiei компаниясынан кетіп, "Пекинде 55 күн" сияқты шетел тілдеріндегі фильмдерде түсе бастады. 1965 жылы ол үлкен бюджетті ағылшын-американдық "Лорд Джим" фильмінде ойнады. 1965 жылы ол "Еуропадағы жалықтыру күнделігі" ("Yoroppa Taikutsu Nikki") атты очерктер жинағын жариялады, ол үлкен сәттілікке ие болды. 1966 жылы Казукомен ажырасуға келісті. 1967 жылы режиссер Нагиса Ошимамен "Секс әнін шырқа" (Nihon Shunka Kō) фильмін түсіргенде Нобуко Миямотомен танысты. 1969 жылы Миямотоға үйленді және оның екі баласына әке болды. Осы шамада ол сахналық есімін "伊丹 十三" (Итами Дзүдзо) деп өзгертті, "一" (бір) емес, "十" (он) канжиін қолданып, "十三" саны "он үш" деген мағынаны білдірді. Ол кино мен телевидениеде кейіпкерлік актер ретінде жұмыс істеді. 1968 жылы балалар сериалы "Cometto san" екінші маусымында Такеши мен Кодзидің әкесі Сабуро Исихара рөлін ойнады. Ол осы рөлімен көптеген испания тілінде сөйлейтін елдерде танымал болды, сондай-ақ басты рөлді ойнаған Юмико Коконоэ де танылды. 1970 жылдары ол "TV Man Union" телекомпаниясына қосылып, теледидар үшін деректі фильмдер жасады және көрсетті, бұл оның кейінгі режиссерлік мансабына әсер етті. Ол сонымен қатар "Түскі шоу" ("Afternoon Show") телебағдарламасында тілші болып жұмыс істеді. 1983 жылы Итами Йошимицу Моританың "Отбасылық ойын" және Кон Ичикаваның "Макиока әпкелері" фильмдерінде әке рөлін ойнады, бұл рөлдер үшін ол Хочи киносыйлығын және Йокогама кинофестивалінде "Үздік қосалқы актер" сыйлығын жеңіп алды. Актерлік мансабымен қатар, ол бірнеше ағылшын кітаптарын жапон тіліне аударды, олардың ішінде Уильям Сароянның "Папа, сен ақымақсың", Майк МакГрэйдидің "The Kitchen Sink Papers: My Life as a Househusband" және Мирна Дэвис пен Трумэн Капотенің "Картоп кітабы" кіретін еді.

Директор

Итами режиссер ретінде дебюті 1984 жылы 51 жасында "Қоштасу рәсімі" (Ососики) фильмімен болды. Бұл фильм Жапонияда танымал болып, көптеген сыйлықтарды жеңіп алды, соның ішінде Жапон академиясының үздік фильм, үздік режиссер және үздік сценарий сыйлықтарын. Алайда, оның екінші фильмі, 1985 жылғы "лапша вестерні" Тампопо, оған халықаралық деңгейде танымалдық пен мақтау әкелді. Одан кейін түсірген "Салық төлеуші әйел" (1987) фильмі де үлкен жетістікке ие болды. Ол Жапон академиясының алты маңызды сыйлығын жеңіп алды және 1988 жылы "Салық төлеуші әйелдің оралуы" атты жалғасын шығарды. Оның барлық фильмдерінде ойнаған әйелі Нобуко Миямото сомдаған басты кейіпкер поп-мәдениеттегі қаһарманға айналды. Бұдан кейін оның бесінші фильмі "А Ге-мэн: Алтын гейшаның хикаялары" жарық көрді. Итами алтыншы фильм ретінде "Минбо: Жапондық қорқытудың нәзік өнері" атты анти-якудза сатирасын түсірді. 1992 жылдың 22 мамырында, фильмнің шығуынан кейін алты күн өткен соң, Итамиге Шидзуока негізделген якудза кланы Гото гуминің бес мүшесі шабуыл жасап, ұрып-салып, бетін кесті. New York Times газетіне берген сұхбатында ол шабуылды былай сипаттады: "Олар өте баяу кесті, уақыттарын толық пайдаланды. Қаласа, мені өлтіре де алатын еді". Бұл шабуыл Якудзаға қарсы үкімет тарапынан қатаң шаралар қабылдануына әкелді. Бұл фильм көрсетіліп жатқанда, бір оңшыл наразы Жапониядағы кинотеатр экранын қиып тастады. Өмірінің соңына дейін ол тағы үш фильм түсірді: "Тыныш өмір" (Кензабуро Оэ романы негізінде), "Супермаркет әйел" және "Куәгерлерді қорғаудағы әйел".

Өлім

Итами 1997 жылғы 20 желтоқсанда Токиода кеңсесі орналасқан ғимараттың төбесінен құлап қайтыс болды. Оның үстелінен мәтін өңдеуге жазылған, өзін ақтау үшін өмірін қиюға ниетті екенін, оған жасалма айып тағылғанын көрсететін хат табылды. Екі күннен кейін сенсациялық басылымдар мұндай қарым-қатынас туралы хабар жариялады. Дегенмен, Итаминың отбасының ешкімі оның өмірін өз қолымен аяқтайтынына немесе нақты немесе болжамды қарым-қатынас оны өлімге жеткізеріне сенген жоқ. 2008 жылы "Гото гуми" якуза тобының бұрынғы мүшесі Джейк Адельштейнге былай деді: "Біз оның өлімін өзіне-өзі қол жұмбау ретінде көрсету үшін жоспарладық. Оны төбеге сүйреп алып, бетіне тапаншаны бақтық. Оған таңдау бердік: секіріп, тірі қалуға мүмкіндік бар немесе тұрып қалсаң, бетіңді атып тастаймыз. Ол секіріп кетті. Ол тірі қалмады". Осы шабуылға Итаминың келесі фильмінің тақырыбы себеп болды деп есептеледі, ол "Гото гуми" және "Сока Гаккай" сияқты культ тәрізді діни ұйым арасындағы байланыстарды көрсетуі керек еді.

Құрметтеулер

Оның қайын інісі және балалық шақтағы досы Кензабуро Оэ олардың қарым-қатынасына негізделген "Өзгергіш" (2000) романын жазды. Мацуяма қаласында Джузо Итами мұражайы бар. Ескерткіш мұражайды сәулетші Ёсифуми Накамура жобалаған. Онда арнайы көрме, оның экспонаттары 1-2 жылда бір рет ауыстырылады, Итами есімінің "он үш" мағынасын көрсететін он үш бөлімге бөлінген тұрақты көрме және ашық аула бар. Сондай-ақ, фильмнің атымен аталған "Café Tampopo" кафесі де орналасқан.

Актер ретінде

1960 Ginza no dora neko
1961 A False Student Soratani (Ichizō Itami ретінде)
1961 Her Brother Фабрика иесінің ұлы (атау көрсетілмеген)
1961 The Big Wave Toru
1961 Ten Dark Women Hanamaki
1963 Onna no tsuribashi Saburô Ôki (2-бөлім)
1963 55 Days at Peking Col. Shiba
1964 Shûen Takuji Yoshii
1965 Lord Jim Waris
1966 Otokonokao wa rirekisho
1967 Sing a Song of Sex Ôtake
1967 Choueki juhachi nen: kari shutsugoku
1968 Shôwa genroku Tokyo 196X nen
1968 Ah kaiten tokubetsu kogekitai
1968 Ah, yokaren Miyamoto
1969 Kinpeibai Hsi Men Ching
1969 Eiko e no 5,000 kiro
1969 Heat Wave Island Iino
1970 Hiko shonen: Wakamono no toride Ishizaka
1971 Yasashii Nippon jin
1973 Kunitori Monogatari Ashikaga Yoshiaki (телесериал)
1973 Shinsho Taikōki Araki Murashige (телесериал)
1974 Lady Snowblood: Love Song of Vengeance Ransui Tokunaga
1974 Imôto Kazuo Wada
1974 Waga michi
1975 Wagahai wa neko de aru Meitei
1979 Collections privées ("Kusa Meikyu" сегменті)
1979 No More Easy Life Takamizawa (үй иесі)
1979 Grass Labyrinth Мұғалім / Шамамен / Қарлы адам (короткометражка)
1980 Yūgure made Sasa
1981 Slow na boogie ni shitekure Адвокат
1981 Shikake nin Baian Sahei Oumiya
1981 Akuryo To Ryuhei Ochi
1982 Kiddonappu burûsu (Kidnap Blues)
1983 The Makioka Sisters Tatsuo Makioka, Tsuruko-ның күйеуі
1983 The Family Game Мырза Нумата, әкесі
1983 Meiso chizu Itakura
1983 Izakaya Chōji Kawara
1984 Make up Kumakura
1984 MacArthur's Children (Setouchi shonen yakyu dan) Hatano
1985 The Excitement of the Do Re Mi Fa Girl Профессор Хираяма
1985 Haru no Hatō Itō Hirobumi (телесериал)
1989 Sweet Home Yamamura (соңғы рөл)