Кіріспе

Жапон кинорежиссері және сценарий авторы (1915–2008)

Кон Ичикава (市川崑) – жапон кинорежиссері және сценарий авторы. Оның туындылары жанр мен стиль жағынан кең ауқымды: соғысқа қарсы фильмдер «Бирма арпасы» (1956) және «Жазық даладағы оттар» (1959) фильмінен бастап, екі BAFTA киножүлдесін жеңіп алған «Токио Олимпиадасы» (1965) деректі фильміне және 19 ғасырдағы «Актердің құтылуы» (1963) драмасына дейін. Оның «Ақылға сыймас құштарлық» (1959) фильмі 1960 жылғы Канн кинофестивалінде қазылар алқасының жүлдесін жеңіп алды. 2008 жылы қайтыс болғаннан кейін «Нью-Йорк Таймс» газеті «Канадалық «Глоб энд Мейл» газеті 2001 жылы оны «жапон киносының алтын ғасыры, одан кейінгі жаңа толқын және қазіргі жапон киносы арасындағы соңғы тірі байланыс» деп атады» деп жазды.

Ерте өмір және мансап

Ичикава Мие префектурасының Исе қаласында Гиичи Ичикава (市川儀一) болып дүниеге келді. Төрт жасында әкесі қайтыс болды, отбасылық кимоно дүкені банкротқа ұшырады, сондықтан ол әпкесімен бірге тұра бастады. Компания анимация бөлімін жапқаннан кейін, ол көркем фильмдер бөліміне режиссердің көмекшісі ретінде ауысты, оны уақытша АҚШ оккупациялық билігі тым "феодалдық" деген сылтаумен тәркіледі, бірақ кейбір дереккөздер сценарий оккупациялық билік тарапынан бекітілмегенін болжайды. Көп жылдар бойы жоғалып кеткен бұл фильм қазір Франция кинотегінде сақтаулы. Тохо студиясында ол Натто Вадамен танысты. Вада Тохоның аудармашысы болды. Ичикава режиссер ретінде алғашқы фильмін аяқтағаннан кейін олар некелесуге келісті. Натто Ваданың туған аты Юмико Моги (1920 жылдың 13 қыркүйегінде Химеджи қаласында, Хиого префектурасы, Жапонияда туған); бұл жұбайдың екеуі де бұрынғы сәтсіз некелерден өткен. Ол Токио әйелдер христиан университетін ағылшын әдебиеті мамандығы бойынша бітірді. 1948 жылдың 10 сәуірінде Кон Ичикаваға үйленді және 1983 жылдың 18 ақпанында сүт безі ісінен қайтыс болды. Ичикава Тохо шабуылдары кезінде Тохо кәсіподағынан бөлініп шыққан Тохо қызметкерлерінің алғашқы тобының қатарында болды, олар кейін Шинтохоның құрамына кірді. Жаңа компанияда режиссерлік шеберлігі бар мамандардың жетіспеуіне байланысты, ол Тохомен бірлесіп түсірген "Мың бір түн" фильмімен режиссерлік дебютін жасады.

1950-1965 жылдар

Ичикаваның Уадамен некелескеннен кейін екеуі 1949 жылы «Адамның дизайны» (Ningen moyo) және «Шексіз құмарлық» (Hateshinaki jonetsu) фильмдері бойынша ынтымақтастық бастады. 1950–1965 жылдар Ичикаваның Натто Вада кезеңі деп жиі аталады. Осы кезеңде Ичикаваның ең жоғары бағаланған туындыларының көп бөлігі кіреді, мысалы, «Токио Олимпиадасы» (Tōkyō Orinpikku), осы фильм үшін ол Олимпиадалық құрмет дипломымен, сондай-ақ BAFTA Біріккен Ұлттар Ұйымы сыйлығымен және Роберт Флаэрти сыйлығымен (қазіргі BAFTA үздік деректі фильм сыйлығы) марапатталды. 2006 жылы Ичикава туралы «Кон Ичикаваның тарихы» толық метражды деректі фильмі түсірілді, оны Сүнжи Ивай режиссерлік етті. Ичикава 2008 жылдың 13 ақпанында Токиодағы ауруханада пневмониядан қайтыс болды. Ол 92 жаста болды. «Сиқырлы сәт» Ичикаваның соңғы жұмысы болды және оның естелігіне арналды. (Бұл хабарды фильмнің соңында көруге болады.) Осы фильмде Ичикава сомдаған кинорежиссер «Он қара әйелге» пароди жасалған «Курои Хяку ичи нин но Онна» (Жүз бірінші қара әйел) фильмін түсіруде.

Мұра

Ичикаваның фильмдері белгілі бір қараңғылық пен мұңмен сипатталады, олардың арасында адамгершілік сәттері кездеседі. Оның ең басты ерекшелігі – техникалық шеберлік, ирония, бейтараптық және жанрлардың барлық түрлерін қамтитын реализмге ұмтылысы. Кейбір сыншылар оны Акира Куросава, Кенджи Мизогучи және Ясуджиро Озумен бірге жапон киносының ұлы шеберлерінің қатарына қосады. 2015 жылы Шибуяда, оның бұрынғы үйі орналасқан жерде, Кон Ичикава еске алу залы ашылды – бұл оған және оның әйелі Нато Вадаға арналған шағын мұражай, онда оның жеке жинағынан материалдар қойылған.