Жапондық арнайы эффекттер шебері Эйдзи Цубурая

Кіріспе

Жапондық арнайы эффекттер режиссері (1901–1970)

Тсубурая өнертапқыш ретінде қысқа ғана уақыт жұмыс істегеннен кейін, 1919 жылы жапон киносының негізін қалаушы Йоширо Эдамасаның жұмысына қабылданды және Эдамасаның «Айнымалы ән» фильмінде көмекші оператор ретінде мансабын бастады. Содан кейін ол бірнеше фильмде, соның ішінде Тейносуке Кинугасаның «Жаңылған бет» (1926) фильмінде көмекші оператор болып жұмыс істеді. Отыз екі жасында Тсубурая «Кинг Конг» фильмін көрді, бұл оған арнайы эффекттер саласында жұмыс істеуге үлкен ықпал етті. 1934 жылдың қазан айында Тсубурая алғашқы темір түсірілім кранын жасады, ал осы кранның жетілдірілген нұсқасы бүгінге дейін әлем бойынша қолданылып келеді. Режиссерлік дебютін Тынық мұхитындағы «Асама» крейсерінде түсіргеннен кейін, ол Жапонияның арнайы эффекттерді алғаш рет пайдаланған ірі фильмдерінің бірі – «Кагуя ханшайым» (1935) фильмінде жұмыс істеді. Оның эффекттер бойынша алғашқы сәтті фильмі – «Самурайдың қызы» (1937) – толық масштабтағы артқы проекцияны алғаш рет көрсетті. 1937 жылы Тсубурая «Тохо» компаниясына жұмысқа орналасып, компанияның эффекттер бөлімін құрды. Тсубурая 1942 жылы «Гавайдан Малайяға дейінгі теңіз соғысы» фильмінің эффекттерін басқарды, ол шығу кезіндегі ең табысты жапон фильмі атанды. Оның күрделі эффекттері фильмнің үлкен жетістігіне себеп болды деп саналады және ол жұмысы үшін Жапон кинематографистер қауымдастығынан марапат алды. Алайда, 1948 жылы Тсубурая екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі пропагандалық фильмдерге қатысқандығы үшін одақтас әскерлердің Жоғарғы бас қолбасшысы тарапынан «Тохо» компаниясынан қуылды. Осылайша ол үлкен ұлы Хадзимэмен бірге «Тсубурая арнайы технологиялар зертханасын» құрды және «Тохо» компаниясынан тыс ірі жапондық студияларда авторлық құқығы көрсетілмей жұмыс істеді, «Дайэйдің» «Көрінбейтін адам пайда болды» (1949) сияқты фильмдерге эффекттер жасады, ол жапондық ғылыми фантастиканың алғашқы фильмі деп есептеледі. 1950 жылы Тсубурая «Тсубурая арнайы технологиялар зертханасынан» әсерлерінің тобымен бірге «Тохо» компаниясына қайта оралды. 53 жасында ол халықаралық деңгейде танылды және Исиро Хонданың «Годзилла» (1954) фильміндегі эффекттерді режиссерлік еткені үшін арнайы шеберлігі үшін алғашқы Жапон техникалық сыйлығын жеңіп алды. Ол «Тохо» компаниясының қаржылық жағынан сәтті «Токусацу» фильмдерінің тізбегіне эффекттер режиссері ретінде қызмет етті, оның ішінде «Родан» (1956), «Мистериялықтар» (1957), «Үш қазына» (1959), «Мотра, соңғы соғыс» (екеуі де 1961) және «Кинг Конг Годзиллаға қарсы» (1962) фильмдері бар. 1963 жылдың сәуір айында Тсубурая «Тсубурая арнайы эффекттер өндірісін» құрды; оның компаниясы «Ultra Q», «Ультрамен» (1966), «Ультражеті» (1967–1968) және «Mighty Jack» (1968) телешоуларын өндірді. «Ultra Q» және «Ультрамен» 1966 жылы эфирге шыққанда үлкен жетістікке ие болды, «Ultra Q» оны Жапонияда танымал есімге айналдырды және «Токусацу құдайы» деп атаған БАҚ назарына іліккен. Өмірінің соңғы жылдарында бірнеше «Тохо» фильмдерінде жұмыс істеп, өз компаниясын басқарған Тсубураяның денсаулығы нашарлап, 1970 жылы қайтыс болды.

Following a brief stint as an inventor, Tsuburaya was employed by Japanese cinema pioneer Yoshirō Edamasa in 1919 and began his career working as an assistant cinematographer on Edamasa's A Tune of Pity. Thereafter, he worked as an assistant cinematographer on several films, including Teinosuke Kinugasa's A Page of Madness (1926). At the age of thirty two, Tsuburaya watched King Kong, which greatly influenced him to work in special effects. Tsuburaya completed the first iron shooting crane in October 1934, and an adaptation of the crane is still in use across the globe today. After filming his directorial debut on the cruiser Asama in the Pacific Ocean, he worked on Princess Kaguya (1935), one of Japan's first major films to incorporate special effects. His first majorly successful film in effects, The Daughter of the Samurai (1937), remarkably featured the first full scale rear projection. In 1937, Tsuburaya was employed by Toho and established the company's effects department. Tsuburaya directed the effects for The War at Sea from Hawaii to Malaya in 1942, which became the highest grossing Japanese film in history upon its release. His elaborate effects were believed to be behind the film's major success, and he won an award for his work from the Japan Motion Picture Cinematographers Association. In 1948, however, Tsuburaya was purged from Toho by the Supreme Commander for the Allied Powers because of his involvement in propaganda films during World War II. Thus, he founded Tsuburaya Special Technology Laboratory with his eldest son Hajime and worked without credit at major Japanese studios outside Toho, creating effects for films such as Daiei's The Invisible Man Appears (1949), widely regarded as the first Japanese science fiction film. In 1950, Tsuburaya returned to Toho alongside his effects crew from Tsuburaya Special Technology Laboratory. At age fifty three, he gained international recognition and won his first Japan Technical Award for Special Skill for directing the effects in Ishirō Honda's kaiju film Godzilla (1954). He served as the effects director for Toho's string of financially successful tokusatsu films that followed, including, Rodan (1956), The Mysterians (1957), The Three Treasures (1959), Mothra, The Last War (both 1961), and King Kong vs. Godzilla (1962). In April 1963, Tsuburaya founded Tsuburaya Special Effects Productions; his company would go onto produce the television shows Ultra Q, Ultraman (both 1966), Ultraseven (1967–1968), and Mighty Jack (1968). Ultra Q and Ultraman were extremely successful upon their 1966 broadcast, with Ultra Q making him a household name in Japan and gaining him more attention from the media who dubbed him the "God of Tokusatsu". While he spent his late years working on several Toho films and operating his company, Tsuburaya's health began to decline, and he died in 1970.

Балалық шағы мен жастық шағы (19011919)

Эйджи Цубурая 1901 жылдың 7 шілдесінде Цумурая Эйджи (圓谷英一) деген атпен дүниеге келді. Ол Исаму Шираиши мен Сей Цумураяның тұңғыш ұлы және үлкен отбасының мүшесі болды. Цубурая үш жасқа келгенде, анасы Сей екінші ұлын туғаннан кейін көп ұзамай, он тоғыз жасында аурудан қайтыс болды. Сейдің қазасына күйініш білдірген Шираиши одан ажырасып, отбасын тастап кетіп, Цубураяны әжесі Нацудың қамқорлығына қалдырды. Нацу арқылы Цубурая Эдо дәуірінің суретшісі Аодё Дензенмен туысқандық байланысқа түсті. Аодё Дензен мысқа басып шығару және батыс суреттерін Жапонияға әкелген еді, және Цубурая одан қол өнерінің шеберлігін мұра еткенін санады. Оның ағасы Ичиро, Сейдің кіші інісі болды, сондай-ақ Токо Ямазакидің "Жылқыма құс" кітапшасы, "Ай астындағы ашулы қылыш" және "Тенпо дәуірінің қайғылы қылыштарының тарихы" фильмдерінде жұмыс істеді. Бұл фильмтердің қаржылық сәттілігі Цубураяны Киотоның жетекші операторларының бірі ретінде танымал етті. 1928 жылы Шочику студиясында он бір фильмде жұмыс істеген кезде Цубурая жаңа камералық техникаларды, соның ішінде қос экспозиция және баяу камералық жұмыс тәсілдерін жасап, пайдалана бастады. Келесі жылы Цубурая Д.У. Гриффиттің 140 фут биіктігіндегі түсірілім кранның кіші нұсқасын жасады. Ол оны жобалар мен нұсқаулықтарсыз ойлап тапқаннан кейін, ағаштан жасалған кран Цубураяға камера қозғалысын жақсартуға мүмкіндік берді және студияда да, одан тыс жерде де қолдануға болатын. Бұл туынды сәтті болды, бірақ толық қауіпсіздікке кепілдік бермеді. Бір күні Цубурая мен оның көмекшісі түсірілімге дайындалып жатқанда, кран құлап, оны студияның жеріне құлатты. Оқиғаның куәгері Масано Араки оған көмек көрсетуге бірінші болып жетті. Ол Цубурая ауруханада жатқан кезде күнделікті келіп тұрды, осылайша олардың арасында қарым-қатынас орнады. 1930 жылдың 27 ақпанында Цубурая он жасқа кіші Аракиге үйленді. Олардың тұңғыш баласы Хажиме 1931 жылдың 23 сәуірінде дүниеге келді. 1932 жылдың мамыр айында Цубурая, Акира Мимура, Хироши Сакаи, Кохей Сугияма, Масао Тамай және Тадаюки Йокота Жапония операторлар қауымдастығын құрды, ол кейін басқа компаниялармен бірігіп, Ниппон кинематографистер клубына (қазіргі 日本映画撮影監督協会) айналды. Одан кейін қауымдастық марапаттау рәсімдерін өткізе бастады. Сол жылдың қарашасында Цубурая Шочикудан кетіп, Никкацу Футосу студиясына қосылды. Сол кезде ол "Эйджи Цубурая" деген кәсіби есімін қолдана бастады. 1933 жылы Цубурая американдық "Кинг-Конг" фильмін көрді, бұл оны арнайы эффекттерді қолданатын фильмдер жасауға шабыттандырды. 1962 жылы Цубурая "Маиничи Шимбун" газетіне Никкацудан "осы техникалық білімді импорттауға" көндіруге тырысқанын айтты, бірақ олар оған көп қызығушылық танытпады, себебі сол кезде мен Кадзуо Хасегаваның тарихи драмаларында жұмыс істейтін оператор ретінде қарастырылдым. Ол "Кинг-Конг" фильмінің 35 мм таспасын сатып алып, фильмнің арнайы эффекттерін кадр бойынша зерттей бастады, олардың қалай жасалғанын түсіндіретін ешқандай құжаты болмады. Кейіннен ол 1933 жылдың қазанында Photo Times журналына фильмнің эффекттерін талдау туралы мақала жазды. Сол жылы Масано Мияко есімді қызды дүниеге әкелді. Алайда 1935 жылы баланың қайтыс болу себебі белгісіз күйінде қалды. 1933 жылдың желтоқсанында Никкацу Цубураяға компанияның джидайгеки фильмдері үшін жаңа экрандық проекция технологиясын пайдалануға және зерттеуге рұқсат берді. Студия оның локациялық тақталарды пайдалана отырып, фильмдерді локацияда түсіру шешімімен келіскен болса да, оның барлық технологиялық жетістіктері мақұлдауға ие болған жоқ. "Асатаро таудан түседі" фильмінің соңғы сахналарын түсіріп жатқанда, 1934 жылдың ақпан айында Цубурая Никкацудың бас директорымен келіспеушілікке ұшырады. Бас директор Цубураяның не жасап жатқанын түсінбеді және ол компанияның ақшасын ысыраптап жатыр деп ойлады. Даудан кейін Цубурая Никкацудағы жұмысынан кетті.

Eiji Tsuburaya was born Eiichi Tsumuraya (圓谷英一) on July 7, 1901, at a merchant house called Ōtsukaya in Sukagawa, Iwase, Fukushima Prefecture, where his family ran a malted rice business. He was the first son of Isamu Shiraishi and Sei Tsumuraya, with a large extended family. When Tsuburaya was three years old, his mother Sei died of illness at the age of nineteen, shortly after giving birth to her second son. Bereaved by Sei's death, Shiraishi divorced her posthumously and left the family, leaving Tsuburaya in the care of his grandmother Natsu. Through Natsu, Tsuburaya was related to the Edo period painter Aōdō Denzen, who brought copper printing and Western painting to Japan, from whom Tsuburaya considered to have inherited his manual dexterity. His uncle Ichirō, who was Sei's younger brother, as well as Toko Yamazaki's The Bat Copybook, Mad Blade Under the Moon, and Record of the Tragic Swords of the Tenpo Era. Because of the financial success of these films, Tsuburaya started being regarded as one of Kyoto's leading cinematographers. In 1928, while working on eleven films at Shochiku, Tsuburaya began creating and utilizing new camera operating techniques, including double exposure and slow motion camerawork. The next year, Tsuburaya constructed his own smaller version of D. W. Griffith's 140 foot tall shooting crane: having invented it without the benefit of using blueprints or manuals, the wooden crane allowed Tsuburaya to improve camera movement and was able to be used in and outside the studio. The creation proved to be a success, although it did not guarantee total safety: one day, while Tsuburaya and an assistant were preparing the crane in order to film a scene, the structure collapsed, sending him plummeting to the ground of the studio. A witness of the incident, named Masano Araki, was one of the first people to run to his aid: she visited Tsuburaya daily while he was hospitalized, and the pair formed a relationship shortly thereafter. On February 27, 1930, Tsuburaya married the decade younger Araki. Their first child, Hajime, was born on April 23, 1931. In May 1932, Tsuburaya, Akira Mimura, Hiroshi Sakai, Kohei Sugiyama, Masao Tamai, and Tadayuki Yokota established the Japan Cameraman Association, which later coalesced with other companies to become the Nippon Cinematographers Club (now known as the 日本映画撮影監督協会). Shortly after that, the association would start to hold award ceremonies. In November of that same year, Tsuburaya quit Shochiku and joined Nikkatsu Futosou Studios. Around the same time, he began using the professional name "Eiji Tsuburaya". In 1933, Tsuburaya saw the American film King Kong, which inspired him to work on movies featuring special effects. In 1962, Tsuburaya told the Mainichi Shimbun that he attempted to convince Nikkatsu to "import this technical know how, but they had little interest in it because, at the time, I was seen as merely a cameraman who worked on Kazuo Hasegawa's historical dramas". He managed to acquire a 35mm print of King Kong and started to study the film's special effects frame by frame, without the advantage of documents explaining how they were produced: he would later write an analysis of the film's effects for the magazine Photo Times in October 1933. In the same year, Masano gave birth to a second child, a daughter named Miyako. However, the child would die of unknown causes in 1935. In December 1933, Nikkatsu granted Tsuburaya permission to use and study new screen projection technology for the company's jidaigeki films. However, while the studio agreed with his decision to project these films cast into a location use using location plates, not all of his technological developments were met with approval. While he was filming the final scenes for Asataro Descends Mt. Akagi in February 1934, Tsuburaya fell out with Nikkatsu's CEO, who had no acquaintance with what Tsuburaya was creating and assumed that he was wasting the company's money. After the argument, Tsuburaya resigned from his job at Nikkatsu.

J.O. Studios, режиссерлік жұмыстар және Тохо (19341940)

Никкацудан кеткеннен кейін көп ұзамай ол Киото кәсіпкері Йосио Осаваның ұсынысын қабылдады және оның J. O. Talkies компаниясында оптикалық басып шығару және экрандық проекцияны зерттеумен айналысты. 1934 жылдың қазан айында Цубурая және оның әріптестері алғашқы темір атқылау кран моделін аяқтады және оны Ацуо Томиоканың «Миллионның хоры» фильмін түсіру үшін пайдаланды. Бұл кран бұрынғы прототипінен өзгеше, теміржолда жүретін жүк көлігіне орнатылды, бұл камераның орнын бірнеше секунд ішінде өзгертуге мүмкіндік берді. Сол жылдың желтоқсанында Осава студияны J. O. Studios деп атады және Цубураяны бас оператор етіп тағайындады. 1935 жылдың ақпаннан тамызға дейін ол «Асама» крейсерінде Гавайи, Филиппин, Австралия және Жаңа Зеландияға сапар шекті, өзінің режиссерлік дебютін – «Экватордан үш мың миль» атты ұзақметражды пропагандалық деректі фильмін түсірді. Экспедиция кезінде 1935 жылдың 10 мамырында оның екінші ұлы Нобору дүниеге келді. Саяхаттан оралғаннан кейін Цубурая 10-шы ғасырдағы жапон әдебиетінің «Бамбу кескіштің ертегісі» әңгімесіне негізделген «Кежеке Кагуя» фильмін жасауға кірісті. Ол фильмнің операторы ғана емес, сонымен қатар алғаш рет арнайы эффекттерге де жауапты болды. Фильм үшін ол аниматор Кендзо Масаокамен бірге миниатюралар, қуыршақтар, бамбуктан шыққан Кагуяның композициясы және кеме дауылға тап болған эпизодтарды жасады. Фильмнің түпнұсқасы жоғалған деп есептелсе де, 1936 жылы Англияда көрсетілген қысқартылған нұсқасы 2015 жылдың мамырында Британдық кино институтының зерттеушісі табалды, бұл нұсқа 2021 жылдың 4-5 қыркүйегінде Цубураяның 120 жылдығына арналған шара аясында Жапонияда көрсетілді. Келесі жылдың наурыз айында Цубураяның режиссерлік дебюті – «Халық әндері жинағы: Ториои ауылының Оичисі» атты театрлық пьесасы жарық көрді, бұл трагикалық махаббат туралы және саяси мәселелерді қамтитын оқиғалық фильм болды. «Халық әндері жинағы: Ториои ауылының Оичисі» танымал гейша әншісі Ичимарудың және актер Кенжи Сусукиданың қатысқан екінші фильмі болды. Аяқтағаннан кейін көп ұзамай Цубурая Арнольд Фанктың «Самурайдың қызы» (1937 жылы шықты) фильмінде жұмыс істей бастады. «Самурайдың қызы» – алғашқы неміс-жапондық бірлескен туынды, және Цубураяның арнайы эффекттер режиссері ретіндегі алғашқы үлкен жетістігі саналады, себебі онда толық масштабтағы артқы проекция алғаш рет қолданылды. Неміс командасы жобадағы оның миниатюралық жұмысына қатты әсерленді. 1936 жылдың қыркүйегінде Ичизо Кобаяши P. C. L. Studios және P. C. L. Film Company студияларын J. O. Studios-пен біріктіріп, Toho кино және театр өндіріс компаниясын құрды. Кино өндіруші Тохода өндіріс менеджері болып тағайындалды. Голливудқа сапары барысында арнайы эффекттердің маңыздылығын түсінген Мори 1937 жылы Токиодағы компанияның студиясында Цубураяны жұмысқа алды, 1937 жылдың 27 қарашасында арнайы эффекттер бөлімін құрып, оны бөлімнің басшысы етіп тағайындады. Көп ұзамай Цубурая зерттеу бюджетін алды және Жапониядағы алғашқы оптикалық принтерді жасау үшін оларды зерттеуге кірісті. Цубураяның Toho-дағы алғашқы фильмдерінің арасында Хисатора Кумагай режиссерлік еткен «Абе кланы» ждайгеки фильмі және жарық көрмеген «Мейджор Нангоның әні» (1938 ж.) атты пропагандалық мюзикл болды. Соңғы фильмді Цубурая режиссерлік етіп, түсірді және сол жылдың 6 қыркүйегінде аяқтады. 1939 жылы ол Императорлық армия корпусының Кумагая авиация академиясына оқуға жіберілді, онда ол ұшу оқу фильмдерін түсіруге жауапты болды. Әуе суретімен жоғары бағаланған Цубурая академияда үш жылға жуық уақыт бойы қосымша тапсырмалар алды және магистрлік куәлік алды. 1939 жылдың қарашасында Цубурая әлі де ұшу мектебінде оқып, Toho тапсырмаларын орындап жүрген кезде, ол Toho-ның Арнайы өнер бөлімінің басшысы болып тағайындалды. Бір айдан кейін ол Toho-ның жаңадан құрылған білім беру бөлімі үшін ғылыми фильм түсіруге шақырылды. Басқару талаптары бойынша Toho үгіт-насихат фильмдерін жасауды жалғастыруға міндеттелді. Осыған сәйкес, 1940 жылдың мамырында Цубурая Toho Ұлттық саясатты фильмдер қауымдастығының Toho білім беру фильмдерінің филиалы үшін «Жапонияның императорлық жолы» атты деректі фильмін түсіре бастады. Ол Сотодзи Кимураның «Әскери-теңіз бомбалаушы эскадрильясы» фильміндегі жұмысы үшін алғаш рет арнайы эффекттер жасағаны үшін мақтау алды, онда миниатюралық ұшақпен бомбалау көрінісі көрсетілді. «Әскери-теңіз бомбалаушы эскадрильясы» 60 жылдан астам уақыт бойы жоғалған деп есептелді, бірақ 2006 жылы фильмнің аяқталмаған көшірмесі табылып, көрсетілді. 1940 жылдың қыркүйегінде Ютака Абенің «Көктен жалындар» фильмі жапон кинотеатрларында көрсетілді. Цубурая фильмдегі эффекттерге жауапты болды және Жапон кинооператорлар қауымдастығынан алғашқы марапатын алды. Оның келесі жобасы «Сон Гоку» 1940 жылдың 6 қарашасында жарық көрді. 1960 жылғы тамыз айындағы «American Cinematographer» журналымен сұхбатта ол «Сон Гоку» фильміндегі шығармашылық процесті былай түсіндірді: «Мен ауада ұшатын маймылға ұқсас монстрді жасауға және түсіруге шақырылдым», - деп қосты: «Мен жұмысты сәтті аяқтадым және бұл тапсырма менің болашақ жұмысымның үлгісін белгіледі».

Shortly after leaving Nikkatsu, he accepted an offer from Kyoto entrepreneur Yoshio Osawa to work at his company, J. O. Talkies, and research optical printing and screen projection. In October 1934, Tsuburaya and his colleagues completed the first iron shooting crane model and used it to shoot Atsuo Tomioka's The Chorus of a Million. In contrast to his previous prototype, the crane was installed on a truck that operated on tracks, which made it able to change the camera's position in a matter of seconds. In December of that year, Osawa renamed the studio J. O. Studios and designated Tsuburaya as its chief cinematographer. From February to August 1935, he traveled to Hawaii, the Philippines, Australia, and New Zealand on the cruiser Asama in order to shoot his directorial debut, Three Thousand Miles Across the Equator, a feature length propaganda documentary film. During the expedition, his second son, Noboru, was born on May 10, 1935. Upon returning from the voyage, Tsuburaya began work on Princess Kaguya, an adaptation of the 10th century Japanese literary tale The Tale of the Bamboo Cutter. He did not only serve as the film's cinematographer, but was also in charge of special effects for the first time. For the film, he worked with animator Kenzō Masaoka to create miniatures, puppets, a composite of Kaguya emerging from a cut bamboo plant, and a sequence in which a ship encounters a storm. While the original print of the film is considered to be lost, a shortened version, screened in England in 1936, was discovered by a researcher at the British Film Institute in May 2015: this version was released in Japan on September 4 and 5, 2021, as part of an event celebrating Tsuburaya's 120th birthday. In March of the next year, Tsuburaya's directorial debut, the theatrical play Folk Song Collection: Oichi of Torioi Village, was released: it was an adventure film concerning a condemned romance and featuring political tones. Folk Song Collection: Oichi of Torioi Village was the second film to ever star popular geisha singer Ichimaru, while also featuring actor Kenji Susukida. Soon after its completion, Tsuburaya began working on Arnold Fanck's The Daughter of the Samurai (released in 1937). The Daughter of the Samurai was the first German Japanese co production, and is considered to be Tsuburaya's first major success as a special effects director, since it featured the first full scale rear projection. The German staff were allegedly impressed by his elaborate miniature work on the project. In September 1936, Ichizō Kobayashi merged the film studios P. C. L. Studios and P. C. L. Film Company with J. O. Studios to create the film and theatre production company Toho. Film producer was appointed as production manager at Toho: having become aware of the importance of special effects during a tour in Hollywood, in 1937 Mori hired Tsuburaya at the company's studio in Tokyo, establishing the special effects department on November 27, 1937, and treating him as the section's manager. Shortly after, Tsuburaya received a research budget and began studying optical printers to create Japan's first version of the device, which he designed. Among Tsuburaya's first film assignments at Toho were The Abe Clan, a jidaigeki film directed by Hisatora Kumagai, and the unreleased propaganda musical The Song of Major Nango (both 1938). The latter film was directed and shot by Tsuburaya, and he completed it on September 6 of that year. In 1939, he was ordered to join the Kumagaya Aviation Academy of the Imperial Army Corps, where he was entrusted to shoot flight training films. After impressing his superiors with his aerial photography, Tsuburaya was given more assignments and a master's certificate during his almost three years at the academy. In November 1939, while Tsuburaya was still at the flight school and undertaking assignments at Toho, he was appointed head of Toho's Special Arts Department. A month after that, he was commissioned to shoot a science film for Toho's then recently assembled educational section. Under governance demands, Toho was mandated to maintain the creation of propaganda films. Accordingly, in May 1940, Tsuburaya began directing the documentary The Imperial Way of Japan for Toho Education Films' branch, the Toho National Policy Film Association. He was given his first ever credits for special effects for his work on Sotoji Kimura's Navy Bomber Squadron, which featured a bombing scene with a miniature airplane. Navy Bomber Squadron was believed to be lost for over sixty years, until an unfinished copy of the film was discovered and screened in 2006. In September 1940, Yutaka Abe's The Burning Sky, was released to Japanese cinemas. Tsuburaya was in charge of effects for the film and received his first accolade from the Japan Motion Picture Cinematographers Association. His next undertaking, Son Gokū, was released on November 6, 1940. During an interview for the August 1960 issue of American Cinematographer, he broke down the creative process behind Son Gokū, saying quote: "I was called upon to create and photograph a monkey like monster which was supposed to fly through the air", adding: "I managed the job with some success and this assignment set the pattern for my future work."

Құрметтеулер

Цубурая Хонданың «Space Amoeba» (1970) фильмінде жұмыс істемекші болған, бірақ түсірілім басталғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Фильм Цубураяның құрметіне аяқталып, оның соңғы жобасы болғанымен, Toho басшылары оған титрлерде арнау жасаудан бас тартты. Цубурая Идзуде қайтыс болғанға дейін «Кәсіпкер қыз» атты жобаның сценарийін жазған. Әкесінің осы ертегіні тағы бір бейімдеуді қалауына ынталандырылған Хажиме Цубурая, Цубурая Продакшнның 10 жылдығына арналған фильмге «Кэгуя ханшайым» фильмін түсіруге тырысты. Хироясу Ямаураның сценарийіне жазған алғы сөзінде Цубурая «әртүрлі халық ертегілері мен қиял-дастандардың күшті жақтарын бүкіл әлемдегі балаларға шын жүректен ұнайтын туындыға енгізу үшін көп еңбек еттім» деді. Оның тырашаң еңбегіне қарамастан, ол 1973 жылдың 9 ақпанында, режиссер Йошиюки Курода сол кешкі уақытта түсірілімдерді бастамас бұрын қайтыс болды. Осылайша жоба тоқтатылды. 1987 жылы продюсер Томоюки Танака Эйджи Цубураяның өмір бойғы арманын «Айдан келген ханшайым» атты фильмге айналдырды, онда Цубураяның шәкірті Теруёши Накано эффекттер бойынша жұмыс істеді. Бұл мүмкіндік пайдаланушыларға Цубураяның маңызды фильмдері мен телешоуларының бірінен көрініс жасауға мүмкіндік берді. 2019 жылдың 11 қаңтарында бес жылдық құрылыстан кейін, оның туған қаласы Сюкагавада Эйджи Цубурая мұражайы ашылды, ол оның кино және теледидардағы өмірі мен еңбегіне құрмет көрсету үшін салынды. Мұражайдың ашылу салтанатында қала әкімі Кацуя Хашимото мұражайдың «жапондық арнайы эффекттерді әлемге таратуға арналған мұрағат орталығы» екенін мәлімдеді. Оның туғанына 120 жыл толуына орай, 2021 жылдың тамыз айынан қараша айына дейін Жапонияның Ұлттық кино мұрағаты Цубурая Продакшнмен бірлесіп Сюкагавада мерекелік шара өткізді. 2021 жылдың қыркүйегінде 1935 жылғы түпнұсқасынан бері «Кэгуя ханшайым» фильмінің тұңғыш рет көрсетілімі өтті (бірақ түпнұсқасы әлі жоғалғандықтан, көрсетілім қысқартылған нұсқада болды). Кинорежиссер және визуалды эффекттер суретшісі Такаси Ямазаки 2023 жылы шыққан «Годзилла Минус 1» фильмінде Цубураяның еңбегіне құрмет көрсетті.

Tsuburaya had intended to work on Honda's Space Amoeba (1970), but he died shortly after filming began. While the film was completed in Tsuburaya's honor and was his last project to be involved in, Toho executives refused to grant him a dedication in its opening credits. A script for a project entitled Princess Kaguya was written by Tsuburaya shortly before he died in Izu. Motivated by his father's desire to work on another adaptation of the tale, Hajime Tsubruaya attempted to produce Princess Kaguya into a film for Tsuburaya Productions' 10th anniversary. In the preface of Hiroyasu Yamaura's script for the film, Tsuburaya said he had taken "great pains to incorporate the strengths of various folk tales and fairy tales into a work that children around the world would honestly enjoy". Despite his tireless efforts, he died on the morning of February 9, 1973, before director Yoshiyuki Kuroda was scheduled to begin production that evening. Thus, production on the project was canceled. In 1987, producer Tomoyuki Tanaka turned Eiji Tsuburaya's lifelong ambition into a live action movie titled Princess from the Moon, which featured effects directed by Tsuburaya's protégé Teruyoshi Nakano. The doodle allowed users to create a scene from one of Tsuburaya's key monster movies and television shows. On January 11, 2019, after construction over a period of five years, the Eiji Tsuburaya Museum opened in his hometown of Sukagawa, a tribute to his life and work in film and television. During the museum's opening ceremony, Mayor Katsuya Hashimoto stated that the museum is "an archival center that will disseminate Japanese special effects to the world." In commemoration of 120 years since his birth, the National Film Archive of Japan held a celebratory event in Sukagawa in cooperation with Tsuburaya Productions from August to November 2021. In September 2021, the first screening of Princess Kaguya since its original 1935 release was held at the event (However, it was in shortened form since the original print is still believed to be lost). Filmmaker and visual effects artist Takashi Yamazaki paid homage to Tsuburaya's work in his acclaimed 2023 film Godzilla Minus One.

Портреттер

Көптеген актерлер Цубураяның рөлін теледрамалар мен бағдарламаларда ойнады. 1989 жылғы теледрамадағы рөлі үшін, «Godzilla» (1954) фильмінен бастап компанияның көптеген кассалық табысқа ие фильмдерінде ойнаған, аты-жөні белгісіз танымал «Toho» актері бастапқыда Цубурая рөліне шақырылған. Алайда, ол актер Цубураяға физикалық ұқсамайтынын айтып, ұсыныстан бас тартты және оның орнына Ко Нишимура актерлік рөлге ие болды. 1993 жылы режиссер Сэйджун Судзуки «Ultraman» фильмінің сценарийлерін жазған екі сценарист туралы 2022 жылғы теледокументальды фильмде Цубурая рөлін ойнады.

Таңдалған кинографиясы

Бес онжылдық мансабында ол шамамен 250 фильмде жұмыс істегендіктен, төмендегілер – ең маңызды туындылардың ішінен таңдалып алынғандары ғана. Оның қатысқан барлық медиа материалдарын қамтитын толық тізім жеке мақалада келтірілген.