Кіріспе

Ливияның Зәуия ауданы, ресми атауы Зәуия (محافظة الزاوية Az Zāwiya) – Ливияның аудандарының бірі. Ол елдің солтүстік-батыс бөлігінде, бұрынғы Триполитания тарихи аймағында орналасқан. Оның астанасы да Зәуия деп аталады. Аз-Зәуия провинциясында үш ірі муниципалитет бар: жергілікті басқарудың жаңа заңдарына сәйкес, Орталық Аз-Зәуия муниципалитеті, Оңтүстік Аз-Зәуия муниципалитеті және Шығыс Аз-Зәуия муниципалитеті кіреді. Солтүстікте Зәуия провинциясының Жерорта теңізімен шекарасы бар, ал шығысында Триполимен, оңтүстік-шығысында Джафрамен, оңтүстігінде Джабал әл-Гарбимен, батысында Сурманмен шектеседі. 2012 жылғы халық санауы бойынша аймақтағы жалпы халық саны 157 747 адамды құрады. Елдегі үй шаруашылығының орташа мөлшері 6,9 адамды құрады. Аудан бойынша барлығы 22 713 үй шаруашылығы тіркелді, олардың 20 907-сі ливиялық үй шаруашылықтары. Ауданның халық тығыздығы шаршы километрге 1,86 адамды құрайды.

География

Солтүстікте Зәуияның Жерорта теңізімен шекаралас жағалауы бар. Құрлықта ол келесі аудандармен шектеседі: шығыста Триполи, оңтүстік-шығыста Джафра, оңтүстікте Джабал әл-Гарби, батыста Нукат әл-Хамс. Зәуия – Ливияның Триплотания географиялық аймағының солтүстіктен оңтүстікке қарай созылатын бөлігі. Аймақта 2000 фут (610 м) мен 3000 фут (914 м) биіктіктегі жағалау оазистері, жазықтар мен әк тасты платолар бар. Аймақта көп жылдық өзендер жоқ, бірақ жер асты сулары мол. Ливияның көптеген ірі қалалары жағалау аймақтарында орналасқан. Ливияның көбінесе жазық, толқынды жазықтар мен сирек платолары бар, орташа биіктігі шамамен... Жердің 91 пайызын шөл жабады, ал ауыл шаруашылығы жері 8,8 пайызды құрайды (оның ішінде жыртылатын жерлердің үлесі 1 пайыз ғана), ормандық жерлер 0,1 пайызды құрайды. Басты ресурстар – мұнай, гипс және табиғи газ. Жағалау аймақтарында климат Жерорта теңізіне тән, ал қалған бөліктерінде шөлді климат басым. Көктемде төрт-сегіз күнге созылатын шаңды дауылдар жиі болады.

Демография

2012 жылғы халық санауы бойынша аймақтағы жалпы халық саны 157 747 адамды құрады, оның ішінде 150 353 ливиялық азамат. Елдегі орташа отбасы мүшелерінің саны 6,9 болса, ливиялық емес азаматтардың орташа отбасы мүшелерінің саны 3,7-ге тең. Аудан бойынша барлығы 22 713 үй шаруасы тіркелді, оның ішінде 20 907-сі ливиялық үй шаруасы. Ауданның халық тығыздығы шаршы километрге 1,86 адамды құрайды. 2006 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша аудандағы экономикалық жағынан белсенді халықтың саны 107 135 адамды құрады. Оның ішінде 53 485 мемлекеттік қызметкер, 6 411 жұмыс беруші, 34 185 бірінші деңгейлі жұмысшы және 29 екінші деңгейлі жұмысшы бар. Мемлекеттік басқаруда 16 292 жұмысшы, ауыл шаруашылығы, мал шаруашылығы және орман шаруашылығында 6 140 жұмысшы, ауыл шаруашылығы мен аң аударуда 7 193 жұмысшы, білім беру саласында 32 819 жұмысшы, жеке кәсіпкерлікте 8 549 жұмысшы, денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет көрсетуде 3 263 жұмысшы, өндірісте 8 451 жұмысшы, техникалық жұмыстарда 33 904 жұмысшы және қызмет көрсету саласында 523 жұмысшы жұмыс істейді. Мектептердегі жалпы оқушы саны 91 747 адамды құрады, ал орта білімнен жоғары білімі бар, бірақ толыққанды бітірмегендердің саны 4 219 адамды құрады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) мәліметтері бойынша, елде 1 жұқпалы аурулар орталығы, 6 тіс клиникасы, 2 жалпы медициналық клиника, 3 стационарлық клиника, 32 амбулаториялық клиника, 79 дәріхана, 58 ПМС орталығы, 2 поликлиника, 0 ауылдық медициналық пункт және 0 мамандандырылған клиника бар.

Әкімшілік

2007 жылы Ливия аудандарының қайта ұйымдастырылуынан кейін, бұрынғы Сабрата Ва Сурман ауданы Зәуия ауданының құрамына енді. Ливия 1951 жылы отаршылдық империядан тәуелсіздік алып, мұнайға бай ресурстарымен әйгілі болды. 2012 жылғы орталықсыздандыру аясында ел әкімшілік тұрғысынан бастапқыда 25 муниципалитеттен құралған 13 аймаққа бөлінді, олар әрі қарай 1500 коммунаға бөлінді. 2016 жылғы мәліметтер бойынша, елде аудандар түрінде 22 әкімшілік бөлімше болды.