Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ливия ауданы
District of Libya
Мурзук (مرزق Мурзук) – Ливияның аудандарының бірі. Ол елдің оңтүстігінде орналасқан. Оның астанасы – Мурзук қаласы. Қала 1578 жылы Осман империясының басып алуымен, 1912 жылы Осман империясы Ливияны Италияға өткізгенге дейін Феззанның астанасы ретінде қызмет еткен. Итальяндықтар 1914 жылға дейін оны басып алмады. Оңтүстік-шығысында Чадтың Бурку Эннеди Тибести аймағымен, ал оңтүстік-батысында Нигердің Агадес департаментімен шекаралас. Нигерге өтетін шекаралық пункт Тумуда орналасқан. Ішкі шекаралары: батысында Гат, солтүстік-батысында Уади-аль-Хая, батысында Саба, солтүстік-батысында Саба, шығысында Уади-аль-Хая, солтүстігінде Джуфра және шығысында Куфра жатыр. 2012 жылғы халық санауы бойынша аймақтағы жалпы халық саны 157 747 адамды құрады, оның ішінде 150 353 ливиялық азамат. Ливиядағы орташа отбасы мүшелерінің саны 6,9 болса, ливиялық емес азаматтардың орташа отбасы мүшелерінің саны 3,7-ге тең. Аудан бойынша барлығы 22 713 шаңырау бар, оның ішінде 20 907 ливиялық шаңырау. Ауданның халық тығыздығы шаршы километрге 1,86 адамды құрайды. 2006 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша ауданда барлығы 28 642 экономикалық жағынан белсенді адам тіркелген.
Murzuq (مرزق Murzuq) is one of the districts of Libya. It is in the south of the country. Its capital is Murzuk. The city was occupied by the Ottoman Empire in 1578 and served as the capital of Fezzan off and on until the Ottomans ceded Libya to Italy in 1912. It was not occupied by the Italians until 1914. To the southeast, Murzuq borders the Bourkou Ennedi Tibesti Region of Chad, and to the southwest it borders the Agadez Department of Niger. The border crossing to Niger is at Tumu. Domestically, it borders Ghat in the west, Wadi al Hayaa in northwest, west of Sabha, Sabha in northwest, east of Wadi Al Hayaa, Jufra in north and Kufra in the east. Per the census of 2012, the total population in the region was 157,747 with 150,353 Libyans. The average size of the household in the country was 6.9, while the average household size of non Libyans being 3.7. There were totally 22,713 households in the district, with 20,907 Libyan ones. The population density of the district was 1.86 persons per sq. km. Per 2006 census, there were totally 28,642 economically active people in the district.
География
Ливияның көбінесе жазық, толқынды жазықтар мен сирек платолары бар, орташа биіктігі шамамен. Жердің 91 пайызы шөлмен жабылып, тек 8,8 пайызы егіс жері (соның ішінде егіс жинауға жарамды жерлердің тек 1 пайызы) және 0,1 пайызы орманды алқаптарды құрайды. Басты байлықтары – мұнай, гипс және табиғи газ. Жағалау аймақтарында климат Жерорта теңізіне тән, ал қалған бөліктерінде шөлді климат басым. Көктем айларында төрт-сегіз күнге созылатын құмды дауылдар жиі болады. Феццан аймағының көп бөлігі шөлдермен жабылған. Аймақта жылдық жауын-шашын мөлшері аз, мәңгілік ағысы бар өзендер жоқ, бірақ жер асты сулары мол.
Libya has mostly a flat undulating plain and occasional plateau, with an average elevation of around Around 91 per cent of the land is covered by desert, with only 8.8 per cent agricultural land (with only 1% arable lands) and 0.1 per cent of forests. The major resources are petroleum, gypsum and natural gas. Along the coastal regions, the climate is Mediterranean in coastal areas, while it is desert climate in all other parts. Dust storms lasting four to eight days is pretty common during Spring. Fezzen is mostly full of deserts. The region receives an annual rainfall of There are no perennial rivers in the region, but the region is abundant with groundwater aquifers.
Демография
2012 жылғы санақ бойынша аймақтағы жалпы халық саны 157 747 адамды құрады, оның ішінде 150 353 ливиялық азамат. Елдегі орташа отбасы мүшелерінің саны 6,9 болса, ливиялық емес азаматтардың орташа отбасы мүшелерінің саны 3,7-ге тең. Аудан бойынша барлығы 22 713 үй шаруасы тіркелді, оның ішінде 20 907-сі ливиялық үй шаруасы. Ауданның халық тығыздығы шаршы километрге 1,86 адамды құрайды. 2006 жылғы санақ мәліметтері бойынша аудандағы экономикалық жағынан белсенді халықтың саны 28 642 адамды құрады. Оның ішінде 15 907 мемлекеттік қызметкер, 2 678 жұмыс беруші, 9 613 бірінші деңгейдегі жұмысшы және 1 екінші деңгейдегі жұмысшы тіркелді. Мемлекеттік басқаруда 6 726 жұмысшы, ауыл шаруашылығы, мал және орман шаруашылығында 3 351, ауыл шаруашылығы мен аң аударуда 3 789, білім беру саласында 6 607, жеке кәсіпорындарда 2 303, денсаулық сақтау және әлеуметтік жұмыстарда 2 231, өндірісте 1 670, техникалық жұмыстарда 6 554 және қызмет көрсету саласында 480 жұмысшы жұмыс істейді. Мектептердегі оқушылардың жалпы саны 27 761 адамды құрады, ал орта білімнен жоғары білімі бар, бірақ бітірмегендердің саны 1 710 адамды құрады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) мәліметтері бойынша, 1 жұқпалы аурулар орталығы, 1 тіс клиникасы, 1 жалпы медицина клиникасы, 0 стационарлық емхана, 2 амбулаториялық емхана, 9 дәріхана, 52 ЖПҚ орталығы, 1 поликлиника, 1 ауылдық медициналық пункті және 0 мамандандырылған клиника бар. Ислам – елдің мемлекеттік және басты діні.
Per the census of 2012, the total population in the region was 157,747 with 150,353 Libyans. The average size of the household in the country was 6.9, while the average household size of non Libyans being 3.7. There were totally 22,713 households in the district, with 20,907 Libyan ones. The population density of the district was 1.86 persons per sq. km. Per 2006 census, there were totally 28,642 economically active people in the district. There were 15,907 government employees, 2,678 employers, 9,613 first level workers and 001 second level workers. There were 6,726 workers in state administration, 3,351 in agriculture, animal husbandry and forestry, 3,789 in agriculture & hunting, 6,607 in education, 2,303 in private enterprises, 2,231 in health & social work, 1,670 in production, 6,554 in technical work and 480 service workers. The total enrollment in schools was 27,761 and the number of people above secondary stage and less than graduation was 1,710. As per the report from World Health Organization (WHO), there were 1 communicable disease centres, 1 dental clinics, 1 general clinics, 0 in patient clinics, 2 out patient clinics, 9 pharmacies, 52 PHC centres, 1 polyclinics, 1 rural clinics and 0 specialized clinics. Islam is the state and major religion of the country.
Жергілікті әкімшілік
Мурзук және Джуфра аудандарының арасындағы шекара 2007 жылғы Ливия аудандарының әкімшілік реорганизациясынан кейін өзгертілді. Мурзук ауданындағы қалалардың ішінде Катрун, Әл-Уайнат (Сардалис), Әл-Виг, Мурзук, Кават және Таджархи бар. Ват шекаралық елді мекені де осы ауданға қарасты. Ливия 1951 жылы отаршылдық империядан тәуелсіздік алып, мұнайға бай ресурстарымен әйгілі болды. 42 жыл бойы барлық билік президент Каддафиде болды, 2011 жылғы қарулы көтеріліс оны құлатқанша. Конституцияға сәйкес, Ливия – ең децентрализацияланған араб мемлекеті, бірақ мұнай кірістерін бақылау есебінен барлық билік орталық үкіметте шоғырланған. Жергілікті мемлекеттік институттар білім беру, өнеркәсіп және қауымдастықтардың басқаруын жүзеге асырады. 2012 жылғы децентрализацияның бір бөлігі ретінде ел әкімшілік тұрғысынан бастапқыда 25 муниципалитетке бөлінген 13 аймаққа бөлінді, олар әрі 1500 коммунаға бөлінді. 2015 жылдан бері мемлекет басшысы – Президенттік Кеңестің төрағасы, ал Премьер-министр – үкімет басшысы. Өкілдер палатасы – барлық халықтың сайлау құқығымен және тікелей дауыс беру арқылы сайланатын сайланған орган. 2016 жылғы мәліметтер бойынша елде аудандар түрінде 22 әкімшілік бөлініс болды.
The border between Murzuq and Jufra districts was modified after 2007 administrative reorganization of Libyan Districts. Among the towns in Murzuq district are Qatrun, Al `Uwaynat (Sardalis), Al Wigh, Murzuk, Qawat, and Tajarhi. The border settlement of Wath also serves the district. Libya became independent in 1951 from the colonial empire and generally known for its oil rich resources. All the powers rested centrally with the President Gaddafi for 42 years till the 2011 armed rebellion which topple him. As per the constitution, Libya is the most decentralized Arab nation, but practically all powers are vested on central government on account of control over the oil revenues. Local governmental institutions manage the administration of education, industry, and communities. As a part of decentralization in 2012, the country is administratively split into 13 regions from the original 25 municipalities, which were further divided in 1,500 communes. Since 2015, the chief of the state is a Chairman of Presidential Council, while the Prime Minister is the head of the state. The House of Representatives is an elected body that is elected on universal suffrage and popular vote. As of 2016, there were 22 administrative divisions in the country in the form of districts.