Кіріспе

Тұрақты емес белгілерге арналған беттер – физикалық тақталар

Тақта (маркерлік тақта, құрғақ өшірілетін тақта, құрғақ сүргіш тақта, қалам тақтасы деп те аталады) – тұрақты емес белгілер жасауға арналған жылтыр, көбінесе ақ бет. Ақ тақталар қара тақталарға ұқсас, бірақ олардың беті тегіс келіп, таңбаларды жылдам жазуға және өшіруге мүмкіндік береді. Ақ тақталардың танымалдылығы 1990 жылдардың ортасында күрт өсті және олар көптеген кеңселерде, мәжіліс залдарында, мектеп сыныптарында, қоғамдық шараларда және басқа да жұмыс орталарында кеңінен қолданылатын құралға айналды. "Ақ тақта" термині компьютерлік бағдарламалардың ақ тақта функциясын имитациялайтын мүмкіндіктерін білдіру үшін метафоралық түрде де қолданылады. Мұндай "виртуалды технологиялық тақталар" бір немесе бірнеше адамға имитациялық бетке жазуға немесе сурет салуға мүмкіндік береді. Бұл көптеген виртуалды мәжілістер, ынтымақтастық және жылдам хабар алмасу қолданбаларының кең таралған мүмкіндігі. "Ақ тақта" термині интерактивті ақ тақталарды атау үшін де қолданылады.

Тарих

Фотограф Мартин Хайт және Альянс қызметкері Альберт Сталлион ақ тақтаны ойлап тапқандарымен белгілі. Ақ тақталар 1960 жылдардың басында саудаға түсті, бірақ 30 жыл өткен соң ғана кеңінен қолданыла бастады. Алғашқы ақ тақталарды ылғалды шүберекпен сүрту қажет болатын, тіпті тақтаны өшіргеннен кейін де маркерлер із қалдыратын. Ақ тақталарға арналған құрғақ өшірілетін маркерлер 1975 жылы ойлап табылды. 1990 жылдары шаңға аллергиясы бар балалардың денсаулығына қатысты алаңдаушылықтар мен шаңның компьютерлерге зиян келтіру мүмкіндігіне байланысты олар мектеп сыныптарында көбірек қолданыла бастады. 1990 жылдардың соңына қарай американдық сыныптардың шамамен 21 пайызы қара тақтадан ақ тақтаға көшкен.

Түрлері

Алғашқы ақ тақталар өте қымбат болатын және эмальдалған болаттан жасалған. Кейін арзан нұсқалары шығарылды, олардың ішінде ламинатталған жоғары тығыздықты талшық плиталар, жоғары қысымды ламинаттар және матовый немесе жылтыр ақ түсті, көбінесе полиэстер немесе акрил жабыны бар болат тақталар бар. Эмальдалған тақталар, сондай-ақ фарфор және кейде шыны тақталар деп те аталады, қасиеттеріне байланысты іздерді толығымен өшіруге мүмкіндік береді; ал басқа материалдар уақыт өте келе боянып қалуы мүмкін. Эмальдалған тақталар қымбатқа түседі және коммерциялық кеңістіктерде сирек қолданылады, бірақ білім беру орындары сияқты интенсивті пайдалануға арналған орталарда фарфор тақталары артықшылықты деп есептеледі. Басқа да құрғақ маркер тақталары бар, мысалы, жоғары жылтыр винил және қапталған қағаз, оларды орап сақтауға болады, жоғары тығыздықты екі компонентті жылтыр бояулар, шыны және қапталған акрил, сондай-ақ статикалық электр энергиясын пайдаланып қабырғаларға, терезелерге және есіктерге жабысатын полипропилендік «сиқырлы» тақталар. 2000 жылдардың ортасы шамасында шыныдан (матты немесе жылтыр) немесе арнайы жабынталған акрилден жасалған мөлдір маркер беттері қолжетімді болды. Олар көбінесе монитор экранының сүзгілері сияқты техникалық шыныдан жасалады және оптикалық жабынмен жабдырылған.

Тіркемелі ақ тақталар

Тақта материалдарын рулон, парақ және дайын тақта түрінде сатып алуға болады. Желімделген тақталар парақ немесе рулон түрінде келеді және материалды қолданушыға қалауынша өлшемдегі тақта немесе жоба жасауға мүмкіндік беретін желімделген қабатқа ие. Желімделген тақта материалы қалың, қатты шыны немесе боялған болаттан жасалмаса да, меламин басқа беттік материалдардың жоғары сапалы тақта қасиеттерін сақтай отырып, икемді материал жасауға мүмкіндік береді. Желімделген тақталар құрғақ өшірілетін қабырға күнтізбелері, тақта үстелдер, шкафқа ілінетін азық-түлік тізімдері, балаларға арналған үй ішіндегі ойындар және тағы да басқалар сияқты жекелеген жобаларға қолдануға болады.

Өшірілетін маркер

Жазу тақтасы қадамының (жазу тақтасы маркері немесе құрғақ өшірілетін маркер деп те аталады) бір түрін Techform Laboratories компаниясының Джерри Вулф ойлап тапты, ал кейін 1975 жылы Pilot Pen компаниясы патент алды. Бұл тұрақты емес маркер, жазу бетіне сіңіп немесе байланбай жабысатын, өшірілетін сия қолданады. Қолданылу аясы – ацетат қағаздарында уақытша жазудан (жоғарғы проекторларда пайдалану үшін) бастап, жазу тақталары мен осыған ұқсас жылтыр беттерге дейін жетеді. Өшірілетін сия, тұрақты маркерлерден айырмашылығы, уытты химиялық қосылыстар ксилен және/немесе толуолды қамтымайды.