Кіріспе

Қақтастың бірнеше түрінің жалпы атауы.

Түнде гүлдейтін керейлер – түнде гүл ашатын көптеген гүлді кероид кактустарының жалпы атауы. Гүлдердің өмірі қысқа, ал кейбір түрлері, мысалы, Selenicereus grandiflorus, жылына бір рет, бір түн ғана гүлдейді. Дегенмен, көпшілігі бірнеше апта бойы бірнеше гүл шығарады, олардың әрқайсысы бір түнге ғана ашылады. Осы сипаттамаға ие бір немесе бірнеше кактустың басқа атаулары: түннің ханшайымы, Гонолулу ханымы (Hylocereus undatus үшін), тоңазытқыштағы Мәсіх, dama de noche және түннің ханымы (бұл атау басқа өсімдік түрлеріне де қолданылады).

Сипаттама

Ұрпағы мен түріне қарамастан, түнде гүлдейтін керей гүлдері көбінесе ақ түсті немесе басқа түстердің өте ашық реңктерінде болады, көбінесе ірі және жиі хош иісті. Гүлдердің көпшілігі түнде ашылады, ал таңға қарай көпшілігі қура бастайды. Бір географиялық аймақтағы өсімдіктер көбінесе бір түнді гүлдейді. Денсаулығы жақсы өсімдіктерде ең жылы айларда үш рет гүлдеуі мүмкін. Мұндай гүлдерді өсіретін өсімдіктер биік, бағана тәрізді, кейде өте үлкен және ағаш тәрізді болады, бірақ көбінесе жіңішке сабақты өрмелегіштер. Суық климаттағы үйлерде немесе жылыжайларда кейбір түнгі гүлдейтін керейлер өсірілсе де, олардың көпшілігі тым үлкен немесе қолайсыз болғандықтан, тек тропикалық аймақтарда сыртқы ортада ғана кездеседі.

Өсіру және пайдалану

Түнде гүлдейтін керейдің (霸王花) құрғаған гүлдері кантондық баяу пісірілген сорпаның (традициялық қытай: 老火湯; пиньинь: lǎohuǒ tāng; Jyutping: lou5 fo2 tong1) жиі қолданылатын құрамы болып табылады. Кейбір түнде гүлдейтін керейлер адамдар жей алатын үлкен жемістер тудырады. Оларға Cereus туысының кейбір түрлері жатады, бірақ көбінесе Hylocereus жемісі. Гилоцерей жемісінің ерекшелігі – сыртқы тікендерінің болмауы, ал Selenicereus сияқты кактустардың жемістерінен айырмашылығы, олар жарқын түсті және жағымды дәмге ие. 1990 жылдардың соңынан бері Hylocereus жемісі Австралия, Филиппин, Вьетнам, Тайвань және Гавай сияқты тропикалық аймақтарда коммерциялық мақсатта өсіріліп сатылуда.