Кіріспе

Кактустардың тікен шоғыры өсетін дөңгелектері, кактустың көтеріңкі бөліктері. Ботаникада ареолалар – кактустарда тікен шоғыры өсетін кішкентай, ақшыл-қоңыр түсті дөңгелектер. Ареолалар кактустарды анықтау үшін маңызды белгілер болып табылады және оларды басқа суккуленттерден ерекшелейтін жеке отбасы ретінде көрсетеді. Тікендер оңай жұлынып шықпайды, бірақ Opuntioideae тұқымдасына жататын кейбір кактустарда ареолалардан кішкентай, жұлынып түсетін қылшықтар – глохидтер де өседі, олар қосымша қорғаныс қызметін атқарады. Ареолалар – кактустардың өте ерекшеленген бұтақтары. Олар бұтақтанған бүршіктердің тоқтатылуынан пайда болған, ал тікендері – қалыптасқан жапырақтардың қалдықтары болып саналады, бұл құстардың әсерінен болуы мүмкін. Ареола – кактустардың дамыған бірегей белгісі, бұл олардың пайда болған аймақтағы жергілікті климатқа бейімделуімен байланысты болуы мүмкін. Осыған сәйкес, ареолалар Cactaceae тұқымдасын Жаңа және Ескі әлемдердегі басқа суккуленттерден ажыратады.

Маңыздылық

Кактустар үшін ареолалар маңызды эволюциялық өзгеріс болып табылады. Олар тікендер мен глохидтердің пайда болуына себеп болады, бұл олардың негізгі қорғаныс құралы. Сонымен қатар, тікендер өсімдік сабағынан емес, ареоладан өсетіндіктен, кактустар басқа өсімдіктерге қарағанда тікендермен жақсырақ жабыла алады. Тікендердің мөлшері мен саны да артуы мүмкін. Ареолалар өздерінің қажеттіліктеріне сәйкес түрлі тікендерді шығара алады. Әдеттегі ареола бір немесе бірнеше ұзын, өткір орталық тікендерге ие болуы мүмкін, олар негізгі қорғаныс қызметін атқарады. Олардың астында көбінесе ареола шетінен шығатын көптеген (10 немесе одан да көп) кішкентай, радиалдық тікендер орналасады. Бұл тікендер орталық тікендерден өтіп бара жатқан ұсақ жануарлардан қосымша қорғаныс ретінде қызмет етеді. Бірақ кейбір түрлерде, мысалы Cephalocereus senilis-те, шашты радиалдық тікендердің тығыз торы өсімдікке көлеңке түсіріп, оның маңында салқын, ылғалды ауа қабатын сақтап тұрады. Ареолалар Cactaceae отбасының эволюциялық сәттілігіне үлкен үлес қосты және бүгінгі күні кездесетін түрлердің әртүрлілігін түсіндіреді.