Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бүйрек үсті безінің орталық бөлігі
Central part of the adrenal gland
Бүйрек үсті безінің миы (medulla glandulae suprarenalis) – бүйрек үсті безінің ішкі бөлігі. Ол бездің ортасында орналасқан және бүйрек үсті қабығымен қоршалған.
The adrenal medulla (medulla glandulae suprarenalis) is the inner part of the adrenal gland. It is located at the center of the gland, being surrounded by the adrenal cortex.
Құрылымы
Бүйрек үсті безінің медиуласы қан тамырларының айналасына жиналған, дұрыс емес пішіндес жасушалардан тұрады. Бұл жасушалар автономды нерв жүйесінің симпатикалық бөлімімен тығыз байланысты. Бұл бүйрек үсті безі жасушалары өзгертілген постганглиондық нейрондар болып табылады, ал преганглиондық автономды нерв талшықтары тікелей орталық нерв жүйесінен оларға жетеді. Бүйрек үсті безінің медиуласы энергия қолжетімділігіне, жүрек соғуына және базалық метаболизм деңгейіне әсер етеді. Жақындағы зерттеулер бүйрек үсті безінің медиуласы префронтальды қабықтағы жоғары деңгейдегі танымдық орталықтардан, сондай-ақ сенсорлық және моторлық қабықшалардан сигнал алатынын көрсетеді, бұл психосоматикалық аурулардың болу мүмкіндігін растайды.
The adrenal medulla consists of irregularly shaped cells grouped around blood vessels. These cells are intimately connected with the sympathetic division of the autonomic nervous system (ANS). These adrenal medullary cells are modified postganglionic neurons, and preganglionic autonomic nerve fibers lead to them directly from the central nervous system. The adrenal medulla affects energy availability, heart rate, and basal metabolic rate. Recent research indicates that the adrenal medulla may receive input from higher order cognitive centers in the prefrontal cortex as well as the sensory and motor cortices, providing credence to the idea that there are psychosomatic illnesses.
Даму
Хромафинді жасушалар эмбриональды нейрондық қыртыстан пайда болады және өзгертілген постганглиондық симпатикалық нейрондар болып табылады. Адреналиннің (эпинефриннің) және норадреналиннің (норэпинефриннің) ерекше әсерлеріне жүрек соғу жиілігі мен қан қысымының артуы, тері мен асқазан-ішек жолының қан тамырларының тарылуы, тегіс бұлшық еттердің (бронхиолалар мен капиллярлардың) кеңеюі және метаболизмнің күшеюі жатады – бәрі де «күрес немесе қашу» реакциясына тән. Феохромоцитомалар катехоламиндердің шамадан тыс бөлінуі салдарынан кенеттен туындайтын эпизодтық симптомдарды тудыруы мүмкін. Бұл ісіктердің классикалық көрінісінде жиі кездесетін симптомдар – жүрек қағу, тершеңдік және бас ауруы; олар әртүрлі уақытқа (минуттан сағатқа дейін) созылып, мерзімімен қайталанады. Басқа симптомдарға сарғыштық, жүрек тосығу және паникалық шабуылдар жатады. Феохромоцитома көбінесе медициналық «құпиякер» деп аталады, себебі ол көбінесе басқа ауруларды еліктейтін белгілер мен симптомдармен көрінеді. Мысалы, феохромоцитома қыздыру, құсу, салмақ жоғалту, шаршау, іш ауруы, іш қату, кеудедегі ауырсыну және диабеттің пайда болуына алып келуі мүмкін. Нейробластома – симпатикалық жүйке жүйесінің кез келген нейрондық қыртыс тінінің нейроэндокриндік ісігі.
Chromaffin cells are derived from the embryonic neural crest, and are modified postganglionic sympathetic neurons. Notable effects of adrenaline (epinephrine) and noradrenaline (norepinephrine) include increased heart rate and blood pressure, blood vessel constriction in the skin and gastrointestinal tract, smooth muscle (bronchiole and capillary) dilation, and increased metabolism, all of which are characteristic of the fight or flight response. Pheochromocytomas may generate sudden bursts of paroxysmal symptoms due to excess catecholamine secretion. In a classical presentation of these tumors, some symptoms that commonly occur are palpitations, sweating, and headaches; these last a variable amount of time (minutes to hours) and occur periodically. Other symptoms include but are not limited to pallor, nausea, and panic attacks. Pheochromocytoma is often called a medical "mimic" since it often presents with signs and symptoms that mimic other conditions. For example, pheochromocytoma can result in flushing, nausea, weight loss, fatigue, abdominal pain, constipation, chest pain, and onset of diabetes. Neuroblastoma, a neuroendocrine tumor of any neural crest tissue of the sympathetic nervous system.