Нейроэндокринология
-
Биологиялық сигнал молекулалары: Гормондар және олардың ролі
Гормондар – көпжасушы организмдердегі физиологиялық процестерді реттейтін маңызды сигнал молекулалары. Өсімдіктер, жануарлар, саңырауқұлақтар үшін қажет.
-
Гормондар мен нейропептидтер: Еңдорфиндер және олардың ролі
Эндоморфиндер – мидың ауырсынуды басатын, көңіл күйді көтеретін пептидтері. Олар физикалық жаттығу, ләззат кезінде бөлінеді, стрессті жеңілдетеді. 🧠✨
-
Гипоталамус гормоны: Тиреотропин-рилизинг гормоны және оның әсерлері
Тіреотропин босатушы гормоны (TRH) – гипофиздік гормон. Қалқанша безін стимулялдайды, сананың бұзылуына көмектеседі. Протирелин препараты туралы біліңіз.
-
Гипоталамус-гипофиз-бүйрекүсті без қарым-қатынасы
Гипоталамус-гипофиз-бүйрекүсті без қабылдағыштары: стресске реакция, гормоналды тепе-теңдік, иммунитет, көңіл-күйді реттеу. Дене процестерін басқарады.
-
Аштыққа тосқауыл жасайтын гормон: Лептин
Лептин гормоны – аштыққа қарсы әрекет ететін, энергия балансын реттейтін маңызды белок. Оның деңгейі ағзаның май қорымен байланысты. Денсаулық туралы көбірек біліңіз!
-
Асқазан, ұйқы без және бауыр секрециясын реттейтін секретин гормоны
Секретин гормоны: асқазан, бүйрек, бауыр секрециясын реттейді. Duodenum pH балансын қалыпқа келтіріп, су алмасуды басқарады. SCT генімен байланысты.
-
Адамның вазопрессин гормоны: құрамы, қызметтері және әсері
Вазопрессин гормоны: адам ағзасындағы су-электролиттік балансты реттеу, қан қысымын көтеру. Гипоталамус, бүйректер, қан тамырларына әсер етеді.
-
Глюкагон гормоны: қандағы глюкоза деңгейін реттеуші
Глюкагон – қандағы глюкоза мен май қышқылдарының деңгейін көтеретін панкреастағы пептид гормоны. Инсулинге қарама-қарсы әрекет етеді, емдік мақсатта қолданылады.
-
Ангиотензин: Пептидтік гормондар және қан қысымын реттеу
Ангиотензин – қан қысымын реттейтін маңызды пептид гормоны. Бүйрек жұмысын, альдостерон бөлінуін стимуляциялайды. Ренін-ангиотензин жүйесі туралы біліңіз.
-
Орексин: Ояну, ұйқы және аштықты реттеуші нейропептид
Орексин – нейропептид, басқаратын ояну, ұйқы және аштық. 1-түрлі ұйқысыздақ (нарколепсия) себебі – мидағы орексин жетіспеушілігі. Аштыққа да әсер етеді.
-
Дельта жасушалары және соматостатин секрециясы
Дельта жасушалары – соматостатин өндіретін жасушалар. Құрамы, орналасуы, ұрокортинин III әсері туралы ақпарат. Панкреастағы ролі зерттелді.
-
Омыртқалыларда Кортикотропин Босату Факторлары Отбасы
Кортикотропин-рилизинг факторлар отбасы: стресс, мазасыздық, метаболизм, өсім және көбеюдегі рөлі. Биологиялық әсерлері мен топтарын зерттеңіз.
-
Субстанция P: Нейропептид және оның қасиеттері
Субстанция P – 11 аминқышқылынан тұратын нейропептид, тахикинин отбасының өкілі. Нейротрансмиттер ретінде жұмыс істейді, сезімдік жүйкелерден бөлінеді.
-
Бүйрекүсті безінің орталық бөлігі
Бүйрек үсті безінің орталық бөлігі – бүйрек үсті безінің миы. Құрамы, орналасуы, симпатикалық жүйке жүйесімен байланысы туралы ақпарат. Endocrinology.
-
Соматостатин: Эндокрин жүйені реттеуші пептид гормоны
Соматостатин – эндокриндік жүйені реттейтін пептид гормоны. Инсулин, глюкагон секрециясын тежейді, ұяшықтардың өсуын бақылайды. Қазақша мақала.
-
Асқазан-ішек жүйесінің гормоны – Холецистокинин
Холецистокинин (CCK) – асқазан-ішек жүйесінің гормоны, май мен белокты қорытуды ынталандырады. CCK ашбау сезімін тудырып, өт пен ферменттерді бөлуге көмектеседі.
-
Меланоциттерді стимулдайтын гормондар және олардың әсері
Меланоциттерді стимулдайтын гормондар (MSH) – теріде меланин өндірісін арттыратын, проопиомеланокортинден түзілетін пептидтер. Қазақша мақала.
-
Ояну күйі және сананың қалыптары
Ояну – сананың күйі, сыртқы әсерге жауап береді. Ми қызметі ояу күйде жоғары, ұйқыда төмендейді. Гликоген деңгейі де ояну кезінде азаяды.
-
Сүребезді бездегі нейроэндокринді жасушалар
Бүйрек үсті безіндегі хромаффин жасушалары: стресске жауап, қан қысымын реттеу, тыныс алуды қадағалау. Симпатикалық жүйке жүйесімен байланысы зерттелді.
-
Глюкагон секрециялайтын жасушалар және қандағы глюкоза деңгейін реттеу
Альфа жасушалары: қандағы глюкоза деңгейін арттыратын глюкагон гормонын бөліп шығарады. Ішек безінде орналасқан, оның қызметі 1869 ж. ашылды.
-
Қаңқа безіндегі полипептидтік жасушалар: құрылымы, қызметі және зерттеу қиындықтары
Ішек бездеріндегі PP жасушалары: қызметі, орналасуы, панкреатикалық полипептид өндірісі. Адам ағзасындағы құрамы 2% төмен. Қазақша мақала.
-
Гипоталамустың антидиуретикалық гормон өндіретін ядросы
Гипоталамустың ADH шығаратын ядросы: Суреттік ядро (SON) вазопрессин (ADH) және окситоцин гормондары өндіреді. Мидың маңызды бөлігі! 🧠💧
-
Гипоталамустың паравентрикулярлық ядросы: құрылымы және қызметтері
Гипоталамустың паравентрикулярлық ядросы (PVN): окситоцин, вазопрессин, КРГ, ТРГ гормондарының өндірісі, стресске ден қою, аштық реттелу.🧠💧🍽️
-
Алдыңғы гипофиздегі кортикотроптар және про-опиомеланокортин өндірісі
Кортикотрофтар – алдыңғы гипофиздің POMC өндіретін базафильді жасушалары. ACTH, β-LPH, MSH гормондары стресс жауабында маңызды рөл атқарады. Гипофиз, гормондар.
-
Сосновый шишақ безіндегі жасушалар: түрлері мен қызметтері
Соғыршық безіндегі негізгі жасушалар – пинеалоциттер. Мелатонин гормоны өндіріп, тәуліктік ритмді реттейді. Қартаюмен саны азаяды. Дене сағдығыңызды сақтаңыз!
-
Тәбетті басатын дәрілер туралы
Аштық басуды төмендететін дәрілер туралы мақала. Аноректиктер тамақ қабылдауды азайтып, салмақ жоғалтуға көмектеседі. Гормондар, ми жүйкесінің әсері зерттеледі.
-
Динорфин пептидтері және олардың қасиеттері
Динорфиндер: опиоидты пептидтер класы, продинорфиннен пайда болады. А, В түрлері мен "үлкен динорфин" мида кең таралған, әсері зерттеледі.
-
Адам ағзасындағы резистин протеинінің қабыну және энергия тепе-теңдігімен байланысы
Резистин – адам ағзасындағы май тінінен шығатын белок. Оның құрамы, қасиеттері, семіздік және 2-ші типті диабетпен байланысы зерттелді. RETN генімен кодталады.
-
Аштық гормоны грелин және оның метаболизмдегі ролі
Грелин гормоны – аштық күйін реттеуге жауапты. Асқазаннан шығады, тәбетті күшейтеді, есте сақтау, ұйқы, глюкоза метаболизміне әсер етеді.
-
Адам ағзасындағы Neuropeptide Y және оның қызметтері
Нейропептид Y (NPY) – 36 аминқышқылынан тұратын адам ағзасындағы маңызды белок. Асқазанды ынталандырады, стрессті азайтады, қан қысымын төмендетеді. Нейротрансмиттер ретінде әрекет етеді.
-
Тоқтық сезімі және оның физиологиялық механизмдері
Тоқтық сезімі – аштыққа қарсы, тамақтанғаннан кейін туындайтын қанағат. Оның орталық нүктесі мидың гипоталамусында орналасқан. Денсаулық туралы мақала.
-
Кинин-калликреин жүйесі: Қабыну, қан қысымы және ауырсызданудағы рөлі
Кинин-калликреин жүйесі – қабыну, қан қысымы, қан ұю & ауырсынудағы гормондық жүйе. Брадикинин, каллидин рөлі, симптомдар мен ашылу тарихы.
-
Гипоталамустың орталық дөңгелегі: құрылымы және функциясы
Мидиан эминенті – гипоталамустың маңызды бөлігі, қан-ми барьеры жоқ. Гипоталамус гормондарының бөлінуіне және сезімталдыққа қатысады. (158 әріп)
-
Бес пептидтің ауырсынуды бақылаудағы ролі
Пентапептид: Енкефалиндер – организмдегі ауырсынуды бақылайтын пептидтер. Леуцин және метионин түрлері бар, проенкефалиннен түзіледі. 🔍🔬
-
Бета-эндорфин: құрамы, қасиеттері және әсер ету механизмі
Бета-эндорфин: адам организміндегі маңызды пептид гормоны. Оның түрлері, құрамы, және эндорфин класына жататыны туралы ақпарат. Неврология, гормондар.
-
Дiencephalonның артқы бөлігі: Epithalamus және оның функциялары
Миынның диэнцефалонының артқы бөлігі – эпиталамус. Мелатонин өндіру, тәулік циклі, есте сақтау және эмоцияларды реттеуде маңызды рөл атқарады. 🧠✨
-
Ми нейроэндокриндік жасушалар және олардың қызметтері
Жұйке-эндокриндік жасушалар: мидағы безді жасушалар, гормондарды қанға бөліп, жүйке және эндокриндік жүйелерді үйлестіреді. Нейроэндокринология.
-
Адам ағзасындағы асқазан секрециясын тежеуші полипептид (GIP)
Гастроингибиторлық полипептид (GIP) – адам ағзасындағы маңызды гормон. Инсулин секрециясын күшейтеді, қандағы қант деңгейін реттейді. GIP және GLP-1 инкретиндер класына жатады.
-
Амилин гормоны: қан қызына реттеудегі рөлі мен құрамы
Амилин гормоны – қан қызығын реттеуге көмектеседі. Гастрикалық эвакуацияны баяулатып, қанағат сезімін күшейтеді, қандағы глюкоза деңгейін тұрақтандырады.
-
Осморецепторлар және денедегі осмостық қысымды реттеу
Осморецепторлар: денедегі осмостық қысымды қадағалайтын, сұйықтық балансын реттеуге көмектесетін сенсорлық жасушалар. Гипоталамус, бүйректерде орналасады.
-
Мотилин: құрамы, қасиеттері және асқазан-ішек қызметіндегі ролі
Мотилин – 22 аминқышқылынан тұратын гормон, асқазан-ішек жолының қозғалысын реттейді. Дуоденальды және жуан ішекте бөлінеді, ас қорытуға көмектеседі.
-
Асқазан-ішек трактісінің энтерохромаффин жасушалары
Ішек-асқазан жүйесіндегі энтерохромаффин (EC) жасушалары – бұл нейроэндокриндік жасушалар, серотонин және пептидтер бөліп, асқазан қызметін реттейді.
-
Алдыңғы гипоталамустың ядросы және ұйқыны ынталандыру механизмі
Антиралық гипоталамустың ядросы (VLPO) ұйқыны ынталандырады. Мидағы ояну мен ұйқы арасындағы ауысуды реттейтін нейрондық жүйелер туралы біліңіз.
-
Мидың субфорникалық аймағы: құрылымы, қызметтері және физиологиялық ролі
Миынның субфорникалық аймағы: құрылымы, қан тамырларының ерекшеліктері, гормондарға сезімталдығы және гематоэнцефальдық бөгетсіздігі туралы ақпарат.
-
Гормондардың басқа гормондардың бөлінуін стимуляциялауы мен тежеуі
Гормондардың бөлінуін стимуляциялайтын немесе тежейтін гормондар: либериндер мен статиндер. Гипоталамус-гипофиздік жүйе, эндокриндік бездерді реттеу.
-
Адам ағзасындағы агутиге байланысты белок
Ағоти-сирек байланысты белок (AgRP) – адам миында аштықты күшейтіп, метаболизмді төмендететін нейропептид. AGRP генімен кодталады. 🧠🔬
-
FMRFамиді және оның жүрек-қан тамырларына әсері
FMRFамид – жүрек қызметін реттеуге қатысатын маңызды нейропептид. Әртүрлі организмдерде кездеседі, цитоплазмалық cAMP деңгейін арттырады, фармакологиялық әсер етеді.
-
Жүйке-эндокриндік жүйелердің өзара әрекеттесуі
Нейроэндокринология – жүйке және эндокриндік жүйелердің өзара әрекеттесуін зерттейтін биология саласы. Гормондарды реттеу, физиологиялық процестер туралы біліңіз!
-
Ішек глюкагоны және ішек-эндокриндік жүйесінің физиологиясы
Энтероглюкагон: ішек гормоны, глюкоза мен майдың сіңуіне көмектеседі. Құрамы, секрециясы, және глюкагонмен ұқсастығы туралы біліңіз.
-
Қайнатқыштан алынған рубисколин пептидтерінің қан қысымын төмендету және опиоидтық қасиеттері
Рубисколин – бұл шпинаттан алынатын, опиоидтық пептид. Ол глютен эксорфинмен ұқсас, δ опиоид рецепторларымен байланысады, зерттелуде.
-
Гипоталамустың қанағаттылық ядросы
Гипоталамустың ventromedial ядросы аштық, қорқыныш, жыныстық белсенділік & дене температурасын реттеуде маңызды. Тоқтық сезімін анықтайды.
-
Адам организміндегі өсу гормоны стимуляторы (GHRH) туралы
Гормон высвобождения гормона роста (GHRH): функция, влияние на рост, метаболизм и сон. Стимулирует выработку GH, важен для здоровья человека.
-
Каприл қышқылы: құрамы, қасиеттері және организмдегі ролі
Каприл қышқылы (C8 қышқылы): қасиеттері, құрамы, пайдасы. Орта тізбекті май қышқылы, энергия алмасуды реттеуге көмектеседі, грелин гормонымен байланысты.
-
Тахикинин пептидтері: құрамы, қасиеттері және гендері
Тахикинин пептидтері – амфибиядан сүтқоректілерге дейін кездесетін, ішек тінін жылдам қысқартатын нейропептидтер тобы. Гендері препротахикинин өндіреді.
-
Меланин концентрациялаушы гормон: қызметтері мен зерттеулер
Меланин концентрлеуші гормон (MCH): тамақтану, көңіл-күй, ұйқы, энергия тепе-теңдігін реттеудегі рөлі. Мұзбалғыш, нейротрансмиттер ретінде әрекет етеді.
-
Апелин: Адам ағзасындағы маңызды белок
Апелин – адам ағзасындағы маңызды пептид гормоны. Жүрек, өкпе, бүйрек сияқты көптеген мүшелерде кездеседі, APJ рецепторымен байланысады. Зерттеулер жалғасуда.
-
Ксенин гормоны: Қасиеттері, әсері және физиологиялық ролі
Ксенин гормоны – асқазан-ішек жүйесіндегі К жасушаларынан бөлінеді. Қан плазмасындағы деңгейі миграциялық моторлық кешеннің үшінші фазасымен байланысты.
-
Қарын безінің полипептиді және оның физиологиялық ролі
Бүйрек безінің эндокринді бөлімінен шығатын панкреатик полипептиді (PP) гормоны, ас қорыту, гликоген сақтауды реттейді. Тұқымдық мутациялар әсер етеді.
-
Гипофизарлық порталды жүйе және гормоналдық алмасу
Гипофизарлық порталды жүйе: гипоталамус пен алдыңғы гипофиз арасындағы гормондардың жылдам тасымалын қамтамасыз етеді. Құрылымы, қызметі, гормондары туралы біліңіз.
-
Продинорфин: Адам эволюциясындағы нейрондық геннің рөлі
Продинорфин – опиоидты полипептид гормоны, ауырсыну сезімі, естелік және эмоционалды байланыстарға жауап береді. Гендік факторлар, тәуелділік туралы ақпарат.
-
Osteocalcin
-
Urocortin
-
Stress hormone
-
Urocortin III
-
Calcitonin gene-related peptide
-
Lipotropin
-
Peptide YY
-
Neurotensin