Кіріспе

Британдық экономист (1898–1984)

Лионель Чарльз Роббинс, Роббинс бароны (22 қараша 1898 – 15 мамыр 1984) – британдық экономист және Лондон экономика мектебінің (LSE) экономика кафедрасының көрнекті өкілі. Ол LSE-дегі басшылығымен, экономиканың ұсынылған анықтамасымен және англосаксон экономикасын Маршалл бағытынан өзгертудегі маңызды рөлімен танымал. Оның айтуынша: "Адамдар қолы жетпейтін нәрсені қалайды".

Ерте өмір

Роббинс Лондонның батысындағы Сипсон қаласында Роуланд Ричард Роббинстің (1872–1960), Дик деп аталған, және оның әйелі Роза Марион Харристің ұлы ретінде дүниеге келді; оның әкесі фермер, Миддлсекс округі кеңесінің мүшесі, сондай-ақ Ұлттық фермерлер одағының мүшесі болған, ал отбасы қатаң баптист дінін ұстанған. Оның қарындасы Каролина Брин-Мор колледжінде танымал тарих профессоры болды. Роббинс үйде, Хаунслоу колледжінде (дайындық мектебі) және Саутхолл округі мектебінде білім алды. 1915 жылдың қазан айында ол Лондон университетінің колледжіне түсіп, гуманитарлық ғылымдар бакалавры дәрежесін бастады және В. П. Кердің, ортағасырлық Франсис Чарльз Монтегьюдің және А. Ф. Поллардтың лекцияларына қатысты. Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет етуді қалаған Роббинс 1916 жылдың басында Девон графтығының Топшам қаласында әскери дайындыққа түсті. 1916 жылдың тамызынан 1918 жылға дейін ол офицер ретінде Корольдік далалық артиллерияда қызмет етті, 1918 жылдың 12 сәуірінде Лиз шайқасында снайперден жарақат алды және лейтенант шенімен үйіне оралды. Соғыс жылдары Роббинс гильдиялық социализмге қызығушылық танытты, G. D. H. Cole-дың еңбектерін оқыды және Харрис тарапынан туысқан Реджинальд Лоусонмен жеке қарым-қатынас жасады. 1917 жылы Дик Роббинс ұлының портретын салуға шақырған суретші Клайв Гарднер арқылы Роббинс алғаш рет Клайвтің әкесі Альфред Джордж Гарднермен, содан кейін оның жақтасы белсенді Джеймс Джозеф Маллонмен танысты. 1919 жылы әскери қызметтен босатылғаннан кейін Роббинс шамамен бір жыл бойы Арақты ұлттандыру жөніндегі еңбек науқанында жұмыс істеді, бұл жұмыс Маллонның көмегімен табылды. Бұл науқан соғыс кезінде құрылған Мемлекеттік басқару жобасының бір бөлігі болды, ал Роббинс Лондонның Мекленбург алаңында Маллон мен Артур Гринвуд үшін жұмыс істеді. 1920 жылы Роббинс Лондон экономика мектебінде (LSE) оқуын жалғастырды, онда оған Гарольд Ласки, Эдвин Каннан және Хью Далтон сабақ берді. Ол 1923 жылы үздік дипломмен экономика ғылымдары бакалавры (B.Sc. (Econ)) дәрежесін алды.

Академиялық

Бітіргеннен кейін Роббинс Далтон арқылы Уильям Беверидж үшін алты айлық зерттеуші қызметіне орналасты. Ол бір жылдық оқытушылық қызметтен кейін 1925 жылы Далтонның қайта қолдауымен ЛСЕ-ге оралды, көмекші оқытушы болып, жақын арада оқытушы атағын алды. Роббинс Кейнстің тарифтерді қамтитын ұсыныстарының жобасына қол қоюдан бас тартып, өз пікірін баяндама түрінде ұсынуға мүмкіндік сұрады. Кейнс төраға ретінде, Роббинс жалғыз қарсы болғандықтан, бұл өтінішті қабылдамады. Роббинс протекционистік көзқарастарды лорд Роттермир мен лорд Бивербруктің пікірлерімен салыстырып, бір кездесуден шығып кетіп, өзінің сындық ескертулері енген баяндамаға қарсы Филип Сноуденге ақпарат берді және өзін дұрыс бағаламағандықтан ренжіді. LSE мен Кембридж экономистері арасындағы керісіп жылдар бойы сақталды. Бастапқыда Роббинс Кейнстің 1936 жылғы «Жалпы теориясына» қарсы болды. Оның 1934 жылғы «Ұлы депрессия» туралы еңбегі – сол кезеңдегі ойларының талдауы болып табылады. Кейін ол үкіметтің араласу қажеттігін мойындады.

Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңі

Роббинс 1940 жылдың жазында Кембридж университетіне LSE көшірілгеннен кейін, Ұлыбритания үкіметінің Орталық экономикалық ақпарат қызметіне қосылды. Қызмет Орталық статистикалық кеңсе және Экономикалық бөлімге бөлінді, оның директоры қызметін Роббинс 1941 жылдың қыркүйегінен бастап атқарды. 1941 жылы Роббинс, Пегги Джозеф және Джеймс Мид бірлесіп киім, аяқ киім және тұрмыстық тауарларды рациондау үшін ұпайлық жүйені жасады, ол табысты саясат деп есептеледі. 1942 жылдан бастап Роббинс Мидпен бірге соғыстан кейінгі жаңаруды жоспарлаумен көбінесе айналысты. Ол 1944 жылғы Бреттон Вудс конференциясында Ұлыбританияны өкілдік етті және 1946 жылғы ағылшын-американдық қарыз туралы келіссөздерге қатысты. Осы кезеңде ол Джон Мейнард Кейнспен толыққандай келісімге келді.

Кейінгі өмірі

1963 жылғы Роббинс баяндамасы Ұлыбританияда жоғары білім беруді едәуір кеңейтуді ұсынды, бұл ретте, қазір көбінесе "Роббинс принципі" деп аталатын, біліктілігі жетерлік талапкерлердің сұранысы оның дамуын қозғауы тиіс деген тұжырымға келді. Бұл көзқарасқа LSE-де Ричард Лейард пен Клаус Мозердің еңбектері негіз болды, сонымен қатар Жан Флоуд пен А. Х. Холсидің жаңа идеялары да пайдаланылды. Роббинс 1968 жылы жаңа Стирлинг университетінің тұңғыш канцлері атанды. Ол сонымен қатар өнер саласына, университеттерге үлкен мемлекеттік қолдау көрсетуді жақтады.

Көзқарастар

Роббинс еркін нарық экономисі ретінде және экономика туралы берген анықтамасымен танымал.

Әсерлер

Студент кезінде Роббинс Филип Уикстедтің "Саяси экономиканың жалпы түсінігі" (1910) еңбегінен көп пайда көргенін сезінді. Британдық дәстүрдің ертерек кезеңінде ол Уильям Стэнли Джевонстың статистикалық деректерді шебер пайдалануына және оның, мәңгілік маңызы бар деп ойлаған теориясына қызығушылық танытты. Скидельский Роббинсті Джон Невилл Кейнстің және оның "Саяси экономиканың ауқымы мен әдісі" (1891) еңбегін британдық дәстүрде жалғастырған, мүмкін, бірақ кез келген жағдайда сирек кездесетін мысал деп санайды. Ол 1931 жылдан бастап, Франк Найт 1972 жылы қайтыс болғанға дейін американдық Франк Найтпен хаттасып тұрды.

Құрметтер мен марапаттар

Роббинс 1944 жылы туған күніне орай Бат орденінің серігі (CB) болып тағайындалды. 1955 жылы Америка философиялық қоғамының халықаралық мүшесі болып сайланды. 1959 жылғы 16 маусымда ол Вестминстер қаласындағы Клэр-Маркеттен барон Роббинс ретінде өмірлік пэр (теңдес) атанды. 1966 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1968 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде ол Құрмет серіктері орденінің мүшесі (CH) болып тағайындалды. Роббинс 1967 жылы Гериот-Ватт университетінен құрметті доктор дәрежесін алды. Лондон экономика мектебіндегі Лионель Роббинс ғимараты оның құрметіне аталған. 2009 жылдан бері сол ғимараттың сыртында американдық суретші Майкл Браунның "Көк жаңбыр" атты көркем инсталляциясы орнатылған. Ноттингем Трент университетінде де Лионель Роббинс ғимараты бар.

Отбасы

1924 жылғы 2 тамызда Роббинс журналист және редактор Альфред Джордж Гардинердің қыздарының бірі, Ирис Элизабет Харрис Гардинерге үйленді. Олардың Анна және Ричард атты қыз бен ұлдары болды. Оның қызы 1958 жылы Кристофер Луис Макинтош Джонсонға тұрмысқа шықты. Оның ұлы суретші және мүсінші болды; LSE-де оның ұлы жасаған Лайонель Роббинстің бюсті сақталған.