Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Актриса, биші, кино продюсері, сценарист (1885–1965)
Actress, dancer, film producer, screenwriter (1885–1965)
Мэй Мюррей (туған аты Мари Адриен Кениг; 10 мамыр 1885 – 23 наурыз 1965) – американдық актриса, биші, кино продюсері және сценарист. Мюррей үнсіз фильмдер дәуірінде танымал болды және "Бал арасы шаққан еріндері бар қыз" және "Экранның Гардениясы" деп аталды.
Mae Murray (born Marie Adrienne Koenig; May 10, 1885 – March 23, 1965) was an American actress, dancer, film producer, and screenwriter. Murray rose to fame during the silent film era and was known as "The Girl with the Bee Stung Lips" and "The Gardenia of the Screen".
Ерте өмір
Мюррей Нью-Йорк қаласында Жозеф пен Мэри (құрметті әкесі Миллер) Кенигтің екінші баласы ретінде дүниеге келді. Оның анасының ата-анасы Франциядан, ал әкесінің ата-анасы Германиядан көшіп келген. Оның Уильям Роберт және Говард Джозеф деген екі ағасы болды. Соңында отбасы Лоуэр-Ист-Сайдқа пәтерге көшіп келді. 1896 жылдың мамырында Мюррейдің әкесі алкоголизм салдарынан асқазан қабынуынан қайтыс болды. Отбасын күтіп бағу үшін анасы Гарри Пейн Уитнидің үй шаруашылығында жұмыс істеді.
Murray was born in New York City, the second oldest child of Joseph and Mary (née Miller) Koenig. Her maternal grandparents had emigrated from France while her paternal grandparents had emigrated from Germany. She had two brothers, William Robert and Howard Joseph. The family eventually moved to an apartment in the Lower East Side. In May 1896, Murray's father, died from acute gastritis due to his alcoholism. To support the family, her mother took a job as a housekeeper for Harry Payne Whitney.
Сахна
Мюррей 1906 жылы Бродвей сахнасында биші Вернон Каслмен бірге актерлік дебютін жасады. 1908 жылы ол Зигфелд Фоллизінің хор тобына қосылды, ал 1915 жылы жетекші орындаушыға айналды. Мюррей Америка Құрама Штаттары мен Еуропаның екі жағында да клубтардағы өнер көрсетулердің жұлдызы болды, Клифтон Уэбб, Рудольф Валентино және Джон Гилберт сияқты көптеген би серіктестерімен бірге сахнада өнер көрсетті.
Murray began acting on the Broadway stage in 1906 with dancer Vernon Castle. In 1908, she joined the chorus line of the Ziegfeld Follies, moving to headliner by 1915. Murray became a star of the club circuit in both the United States and Europe, performing with Clifton Webb, Rudolph Valentino, and John Gilbert as some of her many dance partners.
Фильмдер
Мюррей 1916 жылы «Қолу және ұстау» фильмінде кинодағы дебютін жасады. Ол 1919 жылы Рудольф Валентиномен бірге «The Delicious Little Devil» және «Big Little Person» фильмдерінде ойнаған Universal компаниясының аса танымал жұлдызына айналды. Өзінің танымалдылығының шарықталу кезеңінде Мюррей Роберт З. Леонардпен бірлесіп жеке продюсерлік компаниясын құрды. Оның әсем костюмдері мен асыра көрсетілген эмоциялары кейде сыншылардың наразылығын тудырса да, оның фильмдері көрермендердің арасында үлкен сұранысқа ие болды және қаржылық тұрғыдан табысты болды. 1925 жылы Мюррей, Леонард және Сталл Тиффани Пикчерс студиясында фильмдер түсірді, ал Клэр Виндзор мен Юджин О'Брайен жұлдыздық құрамындағы «Souls for Sables» (1925) Тиффани компаниясы түсірген алғашқы фильм болды. Біраз уақыт бойы Мюррей Уильям Рэндольф Херст газеті үшін апталық баған жазды. 1920-ші жылдардың басында, мансабының шыңында Мюррей, Сесил Б. Демилл, Дуглас Фэрбенкс, Уильям С. Харт, Джесси Л. Ласки, Гарольд Ллойд, Хэл Роуч, Дональд Крисп, Конрад Нагель және Ирвинг Тальберг сияқты танымал Голливуд өкілдерімен бірге Motion Picture & Television Fund – қайырымдылық қорының басқару кеңесіне мүше болды. Бұл қор кино және телеиндустриясының мұқтаж жандарға көмек және күтім көрсетіп, қолдау танытады. Төрт он жылдан кейін Мюррей осы қордан көмек алды. 1920-ші жылдардың басында Мюррейді Голливудтағы портрет суретшісі Теодор Лукитс бейнеледі. «Нефрит пен алтын симфониясы» (актриса Мэй Мюррей) (1922, жеке коллекция, Солтүстік Калифорния) атты бұл картинада Мюррей жалаңаш күйінде айнаға қарап тұрған бейнесі сомдалған. 1999 жылы бұл туынды Тынық мұхиты Азия музейінде және тағы екі жерде «Теодор Лукитс, америкалық шығыстанушы» көрмесінің аясында көрсетілді.
Murray made her motion picture debut in To Have and to Hold in 1916. She became a major star for Universal, starring with Rudolph Valentino in The Delicious Little Devil and Big Little Person in 1919. At the height of her popularity, Murray formed her own production company with Robert Z. Leonard. Critics were sometimes less than thrilled with her over the top costumes and exaggerated emoting, but her films were popular with movie going audiences and financially successful. In 1925, Murray, Leonard, and Stahl produced films at Tiffany Pictures, with Souls for Sables (1925), starring Claire Windsor and Eugene O'Brien, as the first film made by Tiffany. For a brief period of time, Murray wrote a weekly column for newspaper scion William Randolph Hearst. At her career peak in the early 1920s, Murray, with other notable Hollywood personalities such as Cecil B. DeMille, Douglas Fairbanks, William S. Hart, Jesse L. Lasky, Harold Lloyd, Hal Roach, Donald Crisp, Conrad Nagel and Irving Thalberg, was a member of the board of trustees at the Motion Picture & Television Fund – a charitable organization that offers assistance and care to those in the motion picture and television industries without resources. Four decades later, Murray received aid from this organization. In the early 1920s, Murray was painted by Hollywood portrait painter Theodore Lukits. This work titled Symphony in Jade and Gold (The Actress Mae Murray) (1922, private collection, northern California) depicted Murray nude, gazing in a mirror. It was exhibited at the Pacific Asia Museum in 1999 and two other venues as part of the exhibition Theodore Lukits, An American Orientalist.
Құлдырау
Мюррей Эрих фон Строхайм режиссерлік еткен "Шат жесір" (1925) фильмінде Джон Гилбертпен бірге басты рөлде ойнады. Үнсіз фильмдер дыбысты фильмдерге ұласқанда, ол өзінің 1921 жылғы "Пикок аллеясы" фильмінің қайта түсірілімі – "Пикок аллеясы" (1930) фильмінде дебют жасады. 1931 жылы ол Айрин Данн, Лоуэлл Шерман және тағы бір үнсіз экран жұлдызы Норман Керримен бірге "Бакалавр пәтері" фильмінде түсті. Фильм шыққан кезде сынға ұшырады, ал Мюррей тағы бір фильм түсірді: "Жоғары ставкалары" (1931), Шерманмен де бірге. Оның кино мансабына соққы болған нәрсе – төртінші күйеуі Дэвид Мдиваниге үйленгені болды. Мдивани грузин тегінен шыққан, аристократиялық тамыры шамалы адам еді, ал оның ағалары Серж мен Алексис тиісінше актриса Пола Негри мен мұрагер Барбара Хаттонға үйленді. Бұл жұп 1926 жылдың 27 маусымында үйленді, ал Мдивани оның менеджері болды, ол жаңа әйелінің MGM-нен кетуі керек екенін ұсынды. Мюррей күйеуінің кеңесін тыңдап, MGM-мен жасасқан келісімшарынан бас тарды, осылайша студия басшысы Луис Б. Майердің күшті қарсыласына айналды. Кейін ол мақтанышын жұтып, қайта жұмысқа орналасуды өтінді, бірақ Майер оны қайтадан жұмысқа алмады. Майердің жаулығы Мюррейдің Голливуд студияларында жұмыс істеуіне тыйым салды. Сонымен қатар, 1927 жылы Мюррейді сол кездегі массажисі, әйгілі Голливуд фитнес-гуруы Сильвия Голливуд 2125 доллар талаппен сотқа берді; одан кейін қорлыққа толы, егжей-тегжейлі сот процесі болды.
Murray appeared in the title role in the Erich von Stroheim directed film The Merry Widow (1925), with John Gilbert. When silent films gave way to sound film, she debuted in the medium in Peacock Alley (1930), a remake of her earlier 1921 version Peacock Alley. In 1931, she was cast with Irene Dunne, Lowell Sherman, and fellow silent screen star Norman Kerry in Bachelor Apartment. The film was critically panned at the time of release, and Murray made only one more film: High Stakes (1931), also with Sherman. A critical blow to her film career occurred after she married her fourth husband David Mdivani, a Georgian man of minor aristocratic roots, whose brothers Serge and Alexis married actress Pola Negri and the heiress Barbara Hutton respectively. The couple married on June 27, 1926, and Mdivani became her manager, suggesting that his new wife ought to leave MGM. Murray took her husband's advice and walked out of her contract with MGM, making a powerful foe of studio boss Louis B. Mayer. Later, she swallowed her pride and pleaded to return, but Mayer would not rehire her. In effect, Mayer's hostility meant that Murray was blacklisted from working for the Hollywood studios. Meanwhile, in 1927, Murray was sued by her then masseuse, the famous Hollywood fitness guru Sylvia of Hollywood, for the outstanding amount of $2,125; a humiliating and detailed court case followed.
Кейінгі жылдар
1940 жылдары Мюррей Билли Роуздың Diamond Horseshoe клубында жиі өнер көрсетті, ол "Гей 90-шы жылдар" атмосферасына маманданған түнгі клуб еді, және көбінесе өткеннің жұлдыздарын ностальгиялық құндылығы үшін таныстырды. Оның өнеріне сын әртүрлі болды: оның билеуі (әсіресе, "Веселая вдова вальсі") жақсы қабылданды, бірақ оның жас киімдері мен тым көп макияжы жасын жасыруға жасалған әрекет ретінде қарастырылды. 1946 жылы ол Лос-Анджелестегі би студиясында жасөспірімдерге баль-зал биін үйретті. Студия 48-ші көшеге жақын, Креншоу бульварында орналасқан. Мюррейдің қаржы жағдайы нашарлай берді, және өмірінің көп бөлігін кедейлікте өткізді. Ол Джейн Ардмордың 1959 жылы жазған "The Self Enchanted" атты кітабының тақырыбы болды, бұл кітап Мюррейдің автобиографиясы деп жаңылысқан. 1964 жылдың 19 ақпанында 78 жастағы Мюррей Сент-Луис қаласында бағдарсыз күйде табылды, ол Нью-Йоркке автобуспен сапар шеккенін ойлаған. Мюррей құтқару армиясының офицеріне қонақ үйін іздеп адасып қалғанын айтты, бірақ ол қонақ үйдің атын ұмытып кеткен еді. Сондай-ақ ол Лос-Анджелеске автобуспен қайтуға бас тартты, себебі ол қалтасында қалған жолға билеті бар екенін мәлімдеді, "егер таба алса".
In the 1940s, Murray appeared regularly at Billy Rose's Diamond Horseshoe, a nightclub that specialized in a "Gay '90s" atmosphere, often presenting stars of the past for nostalgic value. Her appearances collected mixed reviews: her dancing (in particular the Merry Widow Waltz) was well received, but she was criticized for her youthful costumes and heavy makeup application, which were seen as attempts to conceal her age. In 1946 she taught ballroom dancing to teenagers at a dance studio in Los Angeles. It was located on Crenshaw Blvd., near 48th Street. Murray's finances continued to collapse, and for most of her later life, she lived in poverty. She was the subject of the authorized biography The Self Enchanted (1959), written by Jane Ardmore, that has been incorrectly called Murray's autobiography. On the evening of February 19, 1964, 78 year old Murray was found disoriented in St. Louis, thinking that she had completed a bus trip to New York City. Murray explained to a Salvation Army officer that she had become lost trying to find her hotel, which she had forgotten the name of. She also refused bus fare back to Los Angeles as she claimed to have a ticket for the remainder of the journey in her purse "if she could find it."
Жеке өмір
1908 жылдың қыркүйегінде Нью-Джерси штатының Хобокен қаласында, 1908 жылғы "Фолиз" қойылымында өнер көрсетіп жүргенде Мюррей Уильям М. Швенкерге (1885 жылы туған) үйленді. Ол сыра құю жабдықтарын сатушының жұмыссыз ұлы болды, және оның әкесі үйленгеніне хабар жеткен соң ұлына беретін жәрдемақысын тоқтатты; олар 1910 жылы ажырасты. 1916 жылдың 18 желтоқсанында ол бұрынғы биші және болашақ Олимпиадалық бобслей чемпионы Джей О'Брайенге үйленді. Ол бұрын Ирен Фенвикке үйленген болатын. 1918 жылы О'Брайеннен ажырасқаннан кейін, Мдивани Мюррейдің ақшасының көп бөлігін жұмсап жіберген деген ақпарат бар.
In September 1908, in Hoboken, New Jersey, while she was appearing in the Follies of 1908, Murray married William M. Schwenker Jr. (born 1885), the unemployed son of a brewery supply dealer, who cut off his son's allowance upon news of the wedding; they divorced in 1910. On December 18, 1916, she married former dancer and future Olympic bobsled champion Jay O'Brien. He had been married to Irene Fenwick. After divorcing O'Brien in 1918, Reportedly, Mdivani had managed to drain nearly all of Murray's money.
Өлім
Көп жылдар өткен соң Мюррей Калифорния штатының Вудленд-Хиллз қаласындағы «Мошенниктер үйіне» (Motion Picture House) көшті, ол Голливуд кәсібилерінің зейнеткерлер үйі еді. Ол 1965 жылдың 23 наурызында 79 жасында сол жерде қайтыс болды. Ол Калифорнияның Солтүстік Голливуд қаласындағы Вальхалла мемориалдық паркіндегі зиратқа жерленген. Кино индустриясына қосқан үлесі үшін Мэй Мюррейдің Голливуд Даңқы аллеясында, 6318 Голливуд бульвары мекенжайында жұлдызы бар. Ол Чикаго халықаралық кинофестивалінің логотипін құру үшін көздері біріктірілген үш актрисаның (Пола Негри және Теда Бара – екіншілері) бірі болды, ол бірнеше фильм кадрлары ретінде қайталанған қара-ақ композиттік көздердің жақын суретінен тұрады.
Many years later, Murray moved into the Motion Picture House in Woodland Hills, California, a retirement community for Hollywood professionals. She died there on March 23, 1965, at the age of 79. She is interred in Valhalla Memorial Park Cemetery in North Hollywood, California. For her contribution to the motion picture industry, Mae Murray has a star on the Hollywood Walk of Fame at 6318 Hollywood Blvd. She was one of three actresses (Pola Negri and Theda Bara were the others) whose eyes were combined to form the Chicago International Film Festival's logo, a stark, black and white close up of the composite eyes set as repeated frames in a strip of film.