Карл Джей Шапиро: Американдық ақын және Пулитцер сыйлығының иегері

Кіріспе

Американдық ақын

Карл Джей Шапиро (10 қараша 1913 – 14 мамыр 2000) – американдық ақын. Ол 1945 жылы «V Letter and Other Poems» жинағы үшін Пулитцер сыйлығына ие болды. 1932–1933 оқу жылында Вирджиния университетінде қысқа ғана уақыт оқыды және осы оқу орны туралы «Университет» атты сын өлеңін жазды, онда «негрге зиян келтіру және еврейден қашу – оқу бағдарламасы» делінген. Оның алғашқы өлеңдер жинағын 1935 жылы туысының тапсырысымен отбасылық дос жариялады. Пибоди институтында оқуын жалғастырғаннан кейін (фортепианода орындаушы мамандығы бойынша), ол 1937–1939 жылдары Джонс Хопкинс университетінде стипендия бойынша оқыды. 1940 жылы Балтимордегі Энох Пратт ақысыз кітапханасымен байланысты кітапхана ғылымы мектебіне түсті, сонымен қатар онда жұмыс істеді. Шапиро Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхиты театрында АҚШ армиясының хатшысы ретінде қызмет еткен кезде өлеңдер жазды. Соғыс жылдары ол әйелі Эвалин Кацпен (1945–1967) күнделікті хат алмасып тұрды, ол 1942 жылы оның әдеби агенті болу үшін Нью-Йорк қаласына көшкен. Кац оның ерте туындыларының көп бөлігін жариялауға көмектесті. Шапиро Жаңа Гвинеяда болғанда жазылған «V Letter and Other Poems» жинағы 1945 жылы, ол әлі әскери қызметте болғанда, Поэзия саласындағы Пулитцер сыйлығымен марапатталды. 1946–1947 жылдары Луиза Боганның орнын басып, Конгресс кітапханасының поэзия жөніндегі кеңесшісі қызметін атқарды; бұл лауазым 1985 жылы Конгресс кітапханасының поэзия жөніндегі лауреаты болып қайта жіктелді. Оның ерте кітаптарындағы өлеңдер автомобильдер, үй шыбықтары және дәріханалар сияқты тақырыптарға назар аударуға лайық деп санайтын заманауи сезімталдықпен формальды өлеңдерді меңгергенін көрсетеді. 1963 жылы ақын-сыншы Рендалл Джаррелл Шапироның туындыларын жоғары бағалады: Карл Шапироның өлеңдері жаңа, жас, асығыс және жанды; олардың қатаң, анық контурлары, жаппай, жарқын түстері атмосфераның шатастығы немесе тереңдігі, әуе перспективасы жоқ, бірақ көрнекі және сатиралық күшпен әлемді жасайды. Ақын Ауденнен алынған, бірақ өзіне тән стильді ерте қалыптастырды, ол кейінірек өмірінде дамыған жоқ, бірақ Адам мен Ева өлеңдерінің Рильке сияқты ашық риторикасымен, соңғы туындыларының ашық Витмандық бұрылыстарымен алмастырды. Оның «Аяқ», «Кейімші», «Скирос», «Мектепке бару», «Кадиллак» сияқты ең жақсы өлеңдері нақтылыққа, есте қаларлық айқындыққа ие, бірақ олар өмірдің шикі шуынан, ұятты негіздерінен, өмірдің қызықты және ұятты беттерінен туындайды. Кейінгі туындыларында ол Эзра Паундтың (оның қарсы дауыс бергені туралы айтылды) және Т.С. Элиоттың эпохалық ықпалын жоққа шығарды, керісінше, Бит буынының стильдік жаңалықтарына және оның алдағыларына, соның ішінде Уолт Уитман, Д.Х. Лоуренс, Дилан Томас, Генри Миллер және Уильям Карлос Уильямсқа сүйенді. Алайда, Моррис Дикштейн кейінірек оның «маверик рөлі қатаң әдеби болып көрінді» деп мәлімдеді. Дегенмен, бұл батыл қадам «Буржуалық ақын» (1964) және «Ақ шашты ғашық» (1968) фильмдерімен басталған ашық формалармен тәжірибе жасауға әкелді. Оның формальды өлең мен прозодияға деген қызығушылығы осы тақырыпта бірнеше кітап жазуға әкелді, соның ішінде ұзын өлеңдер: «Рима туралы эссе» (1945), «Заманауи прозодияның библиографиясы» (1948) және «Прозодиялық нұсқаулық» (Роберт Бьюммен, 1965; қайта басылды, 2006). 1948 жылы «Поэзия және техника» атты лекциясында американдық ақын Эли Сигел Карл Шапироны «техникалық жігіттердің» бірі ретінде сипаттады. Оның «Таңдалған өлеңдері» 1968 жылы жарық көрді. Шапиро сонымен қатар бір роман, «Эдсел» (1971) және екі томдық естеліктерді (1988–1990) жариялады. Бакалавриатты бітірмегеніне қарамастан, Шапиро 1947–1950 жылдары Джонс Хопкинске жазу профессоры болып оралды. Чикагода қайтадан 1950–1956 жылдары «Поэзияның» толық уақытты редакторы болып қызмет етті. Осы кезеңде ол Берклидегі Калифорния университетінде қонақ профессор (1955–1956) және Индиана университетінде қонақ ғалым (1956–1957) болып жұмыс істеді. Содан кейін ол академиялық салаға қайта оралды, он жыл бойы Небраска-Линкольн университетінде ағылшын тілі профессоры және «Prairie Schooner» журналының редакторы болды (1956–1966). 1966–1968 жылдары Чикагодағы Иллинойс университетінің факультетіне қысқа уақытқа қосылғаннан кейін, ол Калифорния университетінің Дэвис қаласына көшті, онда 1985 жылы ағылшын тілі кафедрасының профессоры болды. Оның басқа туындыларына «Адам, орын және нәрсе» (1942), Хьюго Вайсгаллдың «Тенор» операсының либреттосы (1950; Эрнст Лертпен бірлесіп), «Балаларды жоюға» (1968) және «Ескі жәндік» (1993) кіреді. Шапиро 1969 жылғы Бёллинген сыйлығына да ие болды, осы сыйлықты Джон Беррименмен бөлісті.

Karl Jay Shapiro (November 10, 1913 – May 14, 2000) was an American poet. He was awarded the Pulitzer Prize for Poetry in 1945 for his collection V Letter and Other Poems. He briefly attended the University of Virginia during the 1932 1933 academic year, and wrote about it in a critical poem called "University", which noted that "to hurt the Negro and avoid the Jew is the curriculum." His first volume of poetry was published by a family friend at the behest of his uncle in 1935. After continuing his studies at the Peabody Institute (where he majored in piano performance), he attended Johns Hopkins University on a scholarship from 1937 to 1939. In 1940, he enrolled in a library science school associated with Baltimore's Enoch Pratt Free Library, where he was also employed. Shapiro wrote poetry in the Pacific Theater while he served there as a United States Army company clerk during World War II. Throughout the conflict, he engaged in near daily correspondence with his fiancée and first wife, Evalyn Katz (m. 1945 1967), who moved to New York City to act as his literary agent in 1942. In this capacity, Katz facilitated the publication of much of his early oeuvre. His collection V Letter and Other Poems, written while Shapiro was stationed in New Guinea, was awarded the Pulitzer Prize for Poetry in 1945, while Shapiro was still in the military. From 1946 to 1947, he served as Consultant in Poetry to the Library of Congress, succeeding Louise Bogan; this position was reclassified by Congress in 1985 as the Poet Laureate Consultant in Poetry to the Library of Congress. Poems from his earlier books display a mastery of formal verse with a modern sensibility that viewed such topics as automobiles, houseflies, and drug stores as worthy of attention. In 1963, the poet/critic Randall Jarrell praised Shapiro's work:Karl Shapiro's poems are fresh and young and rash and live; their hard clear outlines, their flat bold colors create a world like that of a knowing and skillful neoprimitive painting, without any of the confusion or profundity of atmosphere, of aerial perspective, but with notable visual and satiric force. The poet early perfected a style, derived from Auden but decidedly individual, which he has not developed in later life but has temporarily replaced with the clear Rilke like rhetoric of his Adam and Eve poems, the frankly Whitmanesque convolutions of his latest work. His best poem poems like "The Leg", "Waitress", "Scyros", "Going to School", "Cadillac" have a real precision, a memorable exactness of realization, yet they plainly come out of life's raw hubbub, out of the disgraceful foundations, the exciting and disgraceful surfaces of existence. In his later work, he repudiated the epochal influence of Ezra Pound (whom he voted against in the inaugural Bollingen Prize deliberations in 1949, citing the poet's antisemitism) and T. S. Eliot, drawing instead upon the stylistic innovations of the Beat Generation and its progenitors, including Walt Whitman, D. H. Lawrence, Dylan Thomas, Henry Miller and William Carlos Williams. However, Morris Dickstein would later opine that his "maverick role seemed strictly literary" vis à vis the alternative lifestyles of such Sixties "culture heroes" as Norman Mailer and Allen Ginsberg. Nevertheless, this immersion led to experimentation with more open forms, beginning with The Bourgeois Poet (1964) and continuing with White Haired Lover (1968). His interest in formal verse and prosody led to his writing multiple books on the subject, including the long poem Essay on Rime (1945), A Bibliography of Modern Prosody (1948), and A Prosody Handbook (with Robert Beum, 1965; reissued 2006). In his 1948 lecture, Poetry and Technique, the American poet Eli Siegel described Karl Shapiro as one of the "technique boys," poets who were highly skilled at structures of prosody. His Selected Poems appeared in 1968. Shapiro also published one novel, Edsel (1971), and a two volume memoir (1988–1990). Although he never completed his undergraduate degree, Shapiro returned to Johns Hopkins as an associate professor of writing from 1947 to 1950. Based again in Chicago, he served as the full time editor of Poetry from 1950 to 1956. During this period, he served as a visiting professor at the University of California, Berkeley (1955–1956) and as a visiting fellow at Indiana University (1956–1957). Thereafter, he returned to academia in earnest, serving as a professor of English and editor of Prairie Schooner at the University of Nebraska Lincoln for a decade (1956 1966). After briefly joining the faculty of the University of Illinois Chicago from 1966 to 1968, he moved to the University of California, Davis, where he became professor emeritus of English in 1985. His other works include Person, Place and Thing (1942), the libretto to Hugo Weisgall's opera The Tenor (1950; with Ernst Lert), To Abolish Children (1968) and The Old Horsefly (1993). Shapiro also received the 1969 Bollingen Prize, sharing the award with John Berryman.

Өлім және мұра

1984 жылы Шапиро уақытын Калифорния мен Манхэттеннің Солтүстік-Батыс бөлігіндегі Манхэттен аңғарындағы пәтер арасында бөлісе бастады, онда ол бастапқыда кем дегенде жылының жартысын өткізді. 1994 жылы ол Нью-Йоркте тұрақты түрде қоныстанды. 1978 жылдан бері Шапиро «АҚШ-тың кейінгі ақыны» деп қате сипатталған, тіпті «Нью-Йорк Таймс» газетінің кроссворд сұрағында да осылай жазылған. Ол 2000 жылдың 14 мамырында 86 жасында Нью-Йорк қаласындағы хосписте қайтыс болды. Одан қалғандар: үшінші әйелі Софи Уилкенс (1985 жылы үйленген), үш немере және бір шөбере. Оның жаңадан жарық көрген еңбектері: «The Wild Card: Selected Poems Early and Late» (1998) және Джон Апдайк редакциялаған «Selected Poems» (2003). Оның соңғы туындысы «Coda: Last Poems» (2008) редактор Роберт Филлипс ұйымдастырған жинақта, оның өлімінен кейін жарық көрді. Өлеңдер үш бөлімге бөлінген: Уилкенске арналған махаббат өлеңдері, раушандар туралы өлеңдер және басқа да әртүрлі өлеңдер. Бұл өлеңдерді Шапироның әйелі оның қайтысынан екі жыл өткен соң оның кеңсесіндегі жәшіктерінен тапқан.