Каламазу өзені: Мичиган штатының су артериясы

Кіріспе

Мичиган штатындағы өзен

Каламазу өзені – АҚШ-тың Мичиган штатындағы өзен. Өзеннің ұзындығы солтүстік және оңтүстік тармақтарының қосылған жерінен Мичиган көліне дейін 130 миль (209 км) құрайды, ал оңтүстік тармағын есепке алғандағы жалпы ұзындығы 178 миль (286 км) болады. Өзеннің су жиналатын алабы шамамен 2020 шаршы миль (5,232 км²) аумақты алып жатыр және Мичиган штатының оңтүстік-батысындағы мына он округтің бөліктерінен су жинайды: Аллеган, Барри, Итон, Ван Бюрен, Каламазу, Калхун, Джексон, Хиллсдейл, Кент және Оттава. Өзеннің орташа су ағыны Нью-Ричмондта, Саугатук және Дуглас қалаларына дейінгі сағасынан жоғары орналасқан жерде өлшенген. Каламазу өзенінің солтүстік және оңтүстік тармақтары бір-біріне жақын жерден басталады. Оңтүстік тармағы Солтүстік Адамс қаласының жанындағы, Хиллсдейл округінің солтүстік-шығысындағы Московский поселкесінен басталып, Гомер қаласы арқылы солтүстік және батысқа қарай ағып, Каламазу өзенінің салалары қосылатын Альбион қаласында солтүстік тармағымен бірігеді. Солтүстік тармақ Джексон округінің оңтүстігіндегі Фарвелл және Пайн Хиллз көлдерінің жанынан басталып, Калхун округінің Альбион қаласына жеткенге дейін Конкорд қаласы арқылы солтүстік және батысқа қарай ағады. Содан кейін өзен Каламазу және Аллеган округтері арқылы ағып өтеді. Альбионнан кейін Каламазу өзені көбінесе батысқа қарай Маршалл, Батл-Крик, Аугуста, Гейлсбург, Комсток және Каламазу қалалары арқылы ағады. Каламазу қаласынан өзен негізінен солтүстікке қарай Плейнвелл қаласына дейін ағып, содан кейін солтүстік-батысқа қарай Отсего, Аллеган, Саугатук қалалары арқылы Мичиган көліне құяды. Каламазу өзенінің ірі салалары: Райс-Крик, Уайлдер-Крик, Уабаскон-Крик, Батл-Крик өзені, Огуста-Крик, Портж-Крик, Ган-Ривер, Суон-Крик және Раббит-Ривер.

Тарих

Археологиялық мәліметтерге сүйенсек, адамдар Каламазу өзенінің алабында 11 мың жылдан бері үздіксіз пайдаланып келеді. Еуропалықтармен алғашқы байланыс кезінде Каламазу өзені аймағында негізінен Потаватоми тайпаларының өкілдері тұрған. 1675 жылы Иллинойс штаттарынан оралғанда иезуит миссионері Жак Маркетт және оның серіктері Каламазу өзенінің сағасын алғаш көрген еуропалықтар болған болуы мүмкін. Бірақ 18 ғасырдың соңында ғана аймаққа жүк көліктік саудагерлер жиі келіп-кетіп жүрді. 19 ғасырдың басында өзен бойында Каламазу қаласының ішінде бірнеше шағын елді мекендер пайда болды. 1840 жылдары теміржолдың салынуымен өзеннің көліктік маңызы азайды. 19 ғасырдың ортасына қарай, өзен бойында диірмендер мен сауда орталықтары ретінде дамыған бірнеше елді мекендер өсті: Батл-Крик, Каламазу, Парчмент, Плейнвелл және Отсего. Азамат соғысынан кейін және 20 ғасырда астық өндірісінен бастап, фармацевтикалық және автомобиль өнімдеріне дейін түрлі салалар гүлденді. Кейбір елді мекендер қағаз өндірісі орталықтарына айналды, олар өзен суын пайдаланып, қалдықтарды төгіп тастады. Бұрын қолданылмайтын деинктің салдарынан өзенде ПХБ (полихлорирленген бифенилдер) ластануы пайда болды. Кәріз сулары, өнеркәсіптік қалдықтар мен қоқыстар да өзеннің ластануына себеп болды. 1940-1960 жылдар аралығында көптеген жылдар бойы өзен "көзге жарамайтын" болып саналды және көптеген адамдар одан қашып жүрді. 1970 жылдардан бастап, АҚШ-тың "Таза су туралы" федералдық заңының күшіне енуімен өзенді тазалауға күшті күш-жігер жұмсалды. Бүгінде өзен бұрынғыдан таза болғанымен, ПХБ ластануының салдарынан Каламазу қаласынан Аллеган бөгетіне дейінгі 56 шақырымдық бөлігі "Суперфонд" ретінде белгіленді. Өзенде шабақ, ақбас, қалың қабат, сазан және түрлі панфиштер сияқты көптеген балық түрлері мекендейді. Өзенді тазалаудың нәтижесінде балықтардың саны соңғы жылдары артқанмен, адамдарға өзеннен көп мөлшерде балық жемеу және жүкті әйелдерге өзен балықтарын мүлдем жемеу ұсынылады, себебі балықтардың диетасындағы ластанудың әсерінен (әсіресе, сазан сияқты төменгі қабаттағы балықтарда) сынаптың жоғары деңгейі жиналуы мүмкін. 1950 жылдардың соңында Солтүстік тармағының бастауындағы (Фарвелл және Пайнхилл көлдері) бір әзірлеушіге коммерциялық маринаны пайдалану үшін екі көлдің деңгейін көтеретін бөгет салуға рұқсат берілді. Бөгеттің салдарынан су деңгейінің көтерілуіне және эрозияға байланысты көлге көптеген топырақ шөгінділері түсті. Фарвелл көлінің тұрғындары көлді бұрынғы тазалығына келтіру үшін белсенді жұмыс істеп келеді. Қалалық кәріз жүйесінің бір тармағы қосылды және көл пайдаланушыларын отын, газонға арналған химиялық заттар мен тыңайтқыштарды судан шығармайтындыққа қатысты білім беруге үлкен күш жұмсалуда. Жер иелері бөгеттің алынып тасталып, бастау суларының табиғи ағысын қалпына келтіріп, көлдің табиғи құмды жағалауын қалпына келтіруге үміттенеді. "Каламазу" сөзінің шығу тегі Американың жергілікті тұрғындарымен байланысты болғанымен, оның нақты мағынасы белгісіз және әртүрлі анықтамалар ұсынылған. Атаудың шығу тегі туралы теорияларға толыққанды талқылау үшін "Каламазу этимологиясы" мақаласын қараңыз.

Archeological evidence indicates humans have used the Kalamazoo River basin continuously for more than 11,000 years. At the time of European contact, the Kalamazoo River area was inhabited primarily by members of Potawatomi tribes. The Jesuit priest Father Jacques Marquette and his companions were probably the first Europeans to glimpse the mouth of the Kalamazoo in 1675 as they returned from Illinois. It wasn't until the late eighteenth century that the area was frequented by fur traders. By the early nineteenth century, there were several small communities along the river, including Kalamazoo. With the introduction of the railroad in the 1840s, the importance of the river for transportation diminished. By the mid 19th century, several communities had grown up along the River as mill towns and commercial centers: Battle Creek, Kalamazoo, Parchment, Plainwell, and Otsego. After the Civil War and into the 20th century, various industries, from cereal production to pharmaceuticals to automobile parts, flourished. Several communities became sites for paper production, which used the river for water intake and waste discharge. Deinking practices no longer in use led to PCB contamination of the river. Sewage effluent, other industrial discharges, and trash also contributed to the pollution of the river. For many years in the 1940s to 1960s, the river was an "eyesore" and most people did their best to avoid it. Beginning in the 1970s with the federal Clean Water Act, serious efforts were made to clean up the river. Although today the river is cleaner, the persistent PCB contamination has led to Superfund designation of a 35 mile (56 km) section from Kalamazoo to Allegan Dam. Many species of fish inhabit the river, including smallmouth bass, largemouth bass, catfish, carp, and many types of panfish. Though populations have increased in recent years due to the cleanup of the river, it is still advised for people to not eat large amounts of fish from the Kalamazoo River, and pregnant women are also advised not to eat any fish from the river due to lingering effects of the pollution in the diets of many fish (particularly bottom feeding fish like catfish which can accumulate high levels of mercury). In the late 1950s, a developer at the North Branch headwaters (Farwell and Pinehill Lakes) was allowed to build a dam which raised the level of both of those lakes so that he might operate a commercial marina. The dam caused many soil sediments to enter the lake through the raised water level and resultant erosion. The residents of Farwell Lake have been very actively working to restore the once pristine quality of that lake. A municipal area sewer system branch has been added and great efforts are being made to educate lake users about keeping fuels, lawn chemicals and fertilizers, etc. out of the water. The property owners are hopeful that the dam will be removed and allow the headwaters to flow naturally again and restore the lake to its natural sandy shoreline. Although the word Kalamazoo appears to be Native American in origin, the exact meaning is obscure and various definitions have been suggested. See the article on the Etymology of Kalamazoo for a detailed discussion of name origin theories.

Каламазу өзеніндегі мұнайдың төгілуі

2010 жылдың 26 шілдесінде Enbridge Energy құбыр желісі Каламазу өзеніне құятын Талмадж сағасына 200 мыңнан астам тонна дильбит деп аталатын бидайық құмды төгіп жіберді, бұл бастапқыда екі үйдің эвакуациялануына және балық аулау мен жүзуге тыйым салуға себеп болды. АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) кейіннен төгілген мұнайдың көлемі 1 миллион галлоннан асып кеткенін бағалады. 2010 жылдың 29 шілдесінде Калхун округінің денсаулық сақтау департаменті 30-дан 50-ге дейінгі шаңырақты эвакуациялауға шақырды, ал одан да екі есе көп адамға су ішпеуге кеңес берілді. Ұлттық көлік қауіпсіздігі кеңесі Enbridge мұнайының төгілуі АҚШ тарихындағы құрлықтағы ең қымбат тазалау жұмысы екенін мәлімдеді.

Плотиналар

Каламазу өзеніндегі ірі бөгеттердің тізімі. Плайнвелл бөгеті 2009 жылы алынып тасталды. Атауы Биіктігі Мақсаты Қуаттылығы (МВ) Жыл Иесінің аты Қойманың атауы Координаттары Ескерімдер Аллеган көлі (Калкинс көпірі) 33 фут (10 м) Гидроэлектрлік 2.5 1930 Тұтынушылар Энергиясы Аллеган көлі Аллеган қаласы 12 фут (4 м) Қызметтен шығарылған гидроэлектрлік 1900 Аллеган қаласы Троубридж 11 фут (3 м) Қызметтен шығарылған гидроэлектрлік 1899 Мичиган DNR Отсего 5 фут (2 м) Қызметтен шығарылған гидроэлектрлік 1904 Мичиган DNR Сондай-ақ Отсего ауылдық бөгеті деп те аталады. 2015-2016 жылдары алынып тасталды және 2018 жылы алынып тасталған уақытша құрылыммен ауыстырылды. Отсего қаласы 9 фут (3 м) Қызметтен шығарылған гидроэлектрлік 1886 Отсего қаласы Морроу 14 фут (4 м) Гидроэлектрлік 0.9 1941 STS Гидроэнергетика Морроу көлі Монро көшесі 12 фут (4 м) Қызметтен шығарылған гидроэлектрлік 1894 Батл-Крик қаласы Төменгі Милл тоғаны Сереско 15 фут (5 м) Қызметтен шығарылған гидроэлектрлік 1906 Бөгет алынып тасталды Маршалл 14 фут (4 м) Гидроэлектрлік 0.319 1890 Маршалл қаласы Альбион 7 фут (2 м) Қызметтен шығарылған гидроэлектрлік 1856 Альбион қаласы Конкорд 9 фут (3 м) Демалыс 1830 Барлығы 3.72