Кіріспе
Американдық кітапханашы және Конгресс кітапханасының 10-шы кітапханашысы Лютер Харрис Эванс (13 қазан 1902 – 23 желтоқсан 1981) – американдық саясаттану ғылымының маманы, Конгресс кітапханасының оныншы кітапханашысы және ЮНЕСКО-ның үшінші бас директоры.
Luther Harris Evans (13 October 1902 – 23 December 1981) was an American political scientist who served as the tenth Librarian of Congress and third Director General of UNESCO.
Ерте өмір және мансап
1902 жылы Техас штатының Бастроп округіндегі Сайерсвиллде дүниеге келген Эванс 1923 жылы Техас университетінің Остин қаласындағы бакалавр, 1924 жылы магистр және 1927 жылы Стэнфорд университетінің докторлық дәрежесін саяси ғылым саласында алды. 1927 жылдан 1935 жылға дейін ол Нью-Йорк университетінде, Дартмут колледжінде және Принстон университетінде саяси ғылымнан сабақ берді. Эванс факультет арасындағы даудан кейін Принстон университетінен күрт кетіп қалды.
Мемлекеттік қызмет
Достары оны көмек сұрау үшін Нью-Йорктегі ықпалды Леман отбасына жолдады, олар оған Франклин Делано Рузвельттің кеңесшісі Гарри Хопкинспен кездесуге мүмкіндік жасады. Ақ үйde өткен кездесуде Хопкинс жас профессордан Хопкинс іске асыруды қалаған жобаның жоспарын ұсынуын сұрады. Эванс ертесі күні қайта оралып, Хопкинске жобаның жасауға тұрарлық еместігін айтты. Оның орнына ол АҚШ мемлекеттік архивтерінің Америка тарихы үшін ауыр салдарға әкелетіндей жағдайда тәртіпсіз екенін көрсетті. Хопкинс: "Доктор Эванс, сіз өте батыл адамсыз. Сізде ақшаның жоқ екенін, әйеліңіз тоғыз айлық жүкті екенін білемін, және мен мемлекеттік архив туралы ешқашан ойламағанмын. Бірақ сіздің жақсы беделге ие екеніңізді естідім". Осылайша Эванс 1935 жылдан 1939 жылға дейін "Жұмыс жобасы әкімшілігі" үшін Тарихи жазбаларды зерттеуді ұйымдастырып, басқарды. Эванс кейіннен жас және тәжірибесіз болғанына қарамастан, Гарри Хопкинстің "жиі шиеленіскен саяси ортасында" сәтті сараптап өткені үшін мақталып, жоғары бағаланды.
Конгресс кітапханашысы
Осыдан кейін, оны Конгресс кітапханашысы Арчибальд МакЛиш Заңнамалық анықтама қызметінің басшысы және кейіннен Конгресс кітапханасының бас көмекшісі етіп тағайындады. МакЛиш отставкаға кеткеннен кейін президент Гарри С. Трумэн Эвансты Конгресс кітапханашысы етіп тағайындады, ол 1945 жылдан 1953 жылға дейін осы лауазымды атқарды. Өзінің қызмет ету кезінде Эванс кітапхана қорына цензура жасауға қарсы болды және кітапхана коллекциясын едәуір кеңейтті. Халықаралық қатынастарды жақсы білетін Эванс бірнеше қолжазбаны олардың түпнұсқа елдеріне қайтарды. Ол 1952 жылы Женевада әмбебап авторлық құқық конвенциясын жасауға көмектесті. Маккартизм кезінде Эванс Конгресс кітапханасында Федералдық адалдық бағдарламасын өз еркімен енгізді, Вернер Клэппке коммунизм және гомосексуализм мәселелері бойынша қазіргі және болашақ қызметкерлерді тексеру үшін адалдық кеңесін тапсырды. Бұл бағдарлама көптеген қызметкерлердің саяси немесе сексуалдық бағдарына байланысты жұмыстан босатылуына немесе отставкаға кетуіне әкелді, ал Уильям Карлос Уильямстың АҚШ халық ақыны лауазымына тағайындалуына бөгет болды. Эванс Карл Шапироға: «Біз бұл кітапханада коммунистерді де, әлдеқандай жаман әдеттері барларды да көргіміз келмейді», – деді. Конгресс кітапханасының «Азаттықтың бекінісі» атты көрмесі МакЛиш пен Эванстың 1939-1953 жылдар аралығындағы, Екінші дүниежүзілік соғыс және ЮНЕСКО құрылу кезеңін қамтиды.
ЮНЕСКО
1953 жылы Эванс Конгресс кітапханасынан қанағаттанбай, ЮНЕСКО-ның үшінші бас директоры лауазымын қабылдады, бұл лауазымды атқарған жалғыз америкалық. Эванс АҚШ азаматы болған жеті ЮНЕСКО қызметкерін АҚШ үкіметінің адалдық тексеруіне бағынбағандықтары үшін жұмыстан шығарды. Эванс өмірі бойы халықаралық бейбітшілік мәселелерімен белсенді айналысып, білім беру ұйымдары мен комиссияларында түрлі қызметтер атқарды. Ол 1970-1976 жылдары Біріккен әлем федералистерінің президенті болды, ал осы кезеңдегі ой-пікірлері АҚШ Өкілдер палатасының Сыртқы істер жөніндегі комитетіне 1975 жылғы 4 ақпанда берген куәлігінде "1970-жылдардағы Біріккен Ұлттар Ұйымы: АҚШ саясатына ұсыныстар" тақырыбында көрініс тапты. Эванс Нотр-Дамның әйгілі Теодо́р Хесбург, "Saturday Review" журналының Норман Кузинс, Шетелдегі даму кеңесінің Джеймс Грант, антрополог Маргарет Мид, Дүниежүзілік федералисттер төрағасы Х. Дональд Уилсон және Дүниежүзілік банк президенті Роберт Макнамара сияқты сыртқы саясатта белгілі америкалықтармен бірлесе жұмыс істеді. Ол "Жаңа бағыттар" атты ұйым құрды. "Жаңа бағыттар" Common Cause үлгісіндегі халықаралық мәселелер бойынша АҚШ азаматтарының лобби тобы болуға тиіс болды. Ұйым біраз уақыт бойы жұмыс істеді және Панама каналы шартының қабылдануына көмектесті, бірақ оны ұзақ мерзімді қолдау үшін жеткілікті қаржы табуға қол жеткізе алмады.
Кейінгі өмірі
1962 жылдан бастап ол 1971 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Колумбия университеті кітапханаларында халықаралық және құқықтық жинақтар директоры қызметін атқарды. 1972 жылы Эванс Америка кітапханалар қауымдастығының құрметті мүшелігімен марапатталды. 1981 жылы Техас штатының Сан-Антонио қаласында 79 жасында дүние салды. Ол өзінің буыны үшін ерекше болды, себебі бірнеше тілді ағымды түрде білді. Ол, замандасы Линдон Бэйнс Джонсон сияқты, ұзақ отырыстарда шиеленісті саяси жағдайларды басып тастау және келісімге келу үшін юморды шебер қолданатын белгілі әңгімеші еді. Оның туған інісі Джим Эванс 1972 жылдан 1999 жылға дейін Американ бейсбол лигасының төрешісі болды.
Таңдалған басылымдар
Эванс, Лютер Харрис, «Мандаттар жасырылған аннексиялар ма?» "Оңтүстік-батыс саяси және әлеуметтік ғылымдар тоқсандық журналы", 7, № 4 (1927): 381–400. Эванс, Лютер Харрис, «Австралиялық мандат басқаруындағы Жаңа Гвинея». "The Southwestern political and social science quarterly" 10.1 (1929): 1–21. Эванс, Лютер Харрис. «Мандатты тоқтатуды реттейтін жалпы принциптер». "Америкалық халықаралық құқық журналы" 26.4 (1932): 735–758. Эванс, Лютер Х. «Халықаралық істер: Жапондық мандаттың теңіз базасы мәселесі». "Америкалық саяси ғылымдар шолуы" 29.3 (1935): 482–487. Эванс, Лютер Х. «Тарих және библиография мәселесі». "Колледж және зерттеу кітапханалары" 7.3 (1946): 195–205. Эванс, Лютер Х. «Конгресс кітапханасы және ғылым мен технологияға қызметі». "Колледж және зерттеу кітапханалары" 8.3 (1947): 315–321. Эванс, Лютер Х. «Ұлттық библиография және библиографиялық бақылау: Симпозиум». "Колледж және зерттеу кітапханалары" 9.2 (1948): 155–156. Эванс, Лютер Х. «Ұлы мақсат». "Phylon" (1940) 10.4 (1949): 314–322. Эванс, Лютер Х. «ЮНЕСКО Африкада». "Америкалық мінез-құлық ғалымы" (Беверли Хиллс) 5.8 (1962): 25–27. Эванс, Лютер Х. «Білім берудегі автоматтандырудың қиындықтары». "Америкалық мінез-құлық ғалымы" (Беверли Хиллс) 6.3 (1962): 16–19. Эванс, Лютер Х. «Ақпаратты ұйымдастыру және сақтаудың дәстүрлі әдістері». "American documentation" 19.3 (1968): 271–272. ЭВАНС, Л.Х. және Ж.Т. ВАМБЕРИ. «Қазіргі заманғы халықаралық үкіметтік ұйымдардың құжаттары мен жарияланымдары». "Law Library Journal" 64, № 3 (1971): 338–62.
Evans, Luther H. “History and the Problem of Bibliography.” College & research libraries 7.3 (1946): 195–205. Evans, Luther H. “The Library of Congress and Its Service to Science and Technology.” College & research libraries 8.3 (1947): 315–321. Evans, Luther H. “National Bibliography and Bibliographical Control: A Symposium.” College & research libraries 9.2 (1948): 155–156
Evans, Luther H. “The Magnificent Purpose.” Phylon (1940) 10.4 (1949): 314–322. Evans, Luther H. “Unesco in Africa.” The American behavioral scientist (Beverly Hills) 5.8 (1962): 25–27. Evans, Luther H. “The Challenge of Automation to Education.” The American behavioral scientist (Beverly Hills) 6.3 (1962): 16–19. Evans, Luther H. “Traditional Methods of Organizing and Storing Information.” American documentation 19.3 (1968): 271–272. EVANS, LH, and JT VAMBERY. “DOCUMENTS AND PUBLICATIONS OF CONTEMPORARY INTERNATIONAL GOVERNMENTAL ORGANIZATIONS.” Law Library Journal 64, no. 3 (1971): 338–62.