Кіріспе
Шаңғы және сноуборд трюктарына арналған ашық ауа демалыс аймағы
Терейндік парк немесе қар паркі – шаңғышылардың, сноубордшылардың және сноубайкерлердің трюктар орындауына мүмкіндік беретін жерді қамтитын ашық ауа демалыс аймағы. Терейндік парктердің тамыры скейтпарктерде жатыр, және олардың көптеген элементтері екеуіне де ортақ. Бастапқыда, 1980 жылдарға дейін шаңғы курорттарында секіруге және кез келген әуедегі маневрлерге тыйым салынды, көбінесе бұзушының лифт билеті алынып тасталды. 1990 жылдарға қарай, көптеген курорттар әуедегі қар спортына арналған қар элементтерін ұсына бастады. Терейндік парктердің алғашқыларының бірі 1990 жылы Вайл (Колорадо) курортында салынған сноуборд паркі болды. Парк тез арада басқа курорттарда да көшірілді. Бүгінде көптеген курорттарда терейндік парктер бар, олардың көпшілігі әртүрлі деңгейдегі қиындыққа ие. Кейбір курорттар, мысалы Колорадо штатының Эвергрин қаласындағы Эхо Маунтин паркі және Жаңа Зеландияның Ванака қаласындағы Сноу Парк, негізінен терейндік парктер ғана. Колорадода Сквау Пасс (қазіргі Эхо Маунтин паркі) сияқты тоқтатылған курорттарды қайта ашуға соңғы жылдары көңіл бөлінуде, олар терейндік парк пайдаланушыларына қызмет көрсетеді.
Тарих
Алғашқы белгілі жер телімдері паркі (кейін "сноуборд паркі" деп аталды) 1989-90 маусымында Беар Вэлли шаңғы курортында (Калифорния) салынды. Бұл идея Беар Вэллидің маркетинг директоры Шон МакМахон мен Калифорниялық сноубордшы және жарыс ұйымдастырушысы Майк МакДаниелге тиесілі болды. МакМахонның мақсаты – таудың сноубордшыларға арналған, 1970-ші жылдардағы скейтпарктер үлгісіндегі, секірулер, джибтер және жартылай құбырлардан тұратын арнайы аймағын құру болды. Осылайша, Орталық Сьеррадағы шағын, отбасылық шаңғы курортына жаңа клиенттер тартар еді. Ол алғашқы сноуборд жарыстарын ұйымдастыру барысында жартылай құбырлар мен секірулер сияқты сноубордқа арналған жер бедерін жасауда тәжірибесі бар МакДаниелдің көмегіне жүгінді. МакДаниел өз кезегінде, парк дизайны мен құрылысына кеңес беру үшін сноуборд пионерлері Майк Чантри мен Кит Киммелді шақырды. Парк Беар Вэллидің жоғарғы бөлігіндегі таудың алдыңғы бетіне орналастырылуы тиіс еді. Сноубордшыларды таудың басына кресло-лифтпен көтерілмей, аймақтың төменгі жағынан жоғары көтеру үшін жер үсті лифті орнатылды. Курорттың басқа аймақтарында лифт операторы болып жұмыс істеген Ким Краузе паркке алғашқы лифт операторы ретінде тағайындалды. Паркке үздіксіз құрылыс, күтім және техникалық қызмет көрсету қажеттігі анықталды, сондықтан 1989 жылдың күзінде МакДаниел Беар Вэлли компаниясымен сноуборд паркінің менеджері ретінде жұмысқа қабылданды. Жаңа таулық тартымдылық "Поляр паркі" деп аталды. 1989 жылдың қараша айының соңында өткен ашылу күнінде кәсіби сноубордшылар Дамиан Сандерс, Терри Кидвелл, Ноа Саласнек, Майк және Тина Басич және тағы басқалар өнер көрсетті. Бұл оқиға Thrasher Magazine, International Snowboard Magazine және жергілікті БАҚ-та жарияланды.
Қиындық
Терраристік парктер (АҚШ және Канадада) қауіпсіздік тұрғысынан стандартты альпілік еңістерге ұқсас белгіленеді. Олар белгіленуі және қиындық деңгейі бойынша ерекшеленеді. Стандартты еңістерден ажырату үшін олар қызғылт сары овалдармен көрсетіледі және үлкен, орташа немесе кішкентай элементтерімен сипатталады. Элементтер курорттар арасында өзгеше болуы мүмкін, бірақ көбінесе кішкентай элементтерге қысқа секірулер және еңіс бетінде орналасқан рельстер жатады, орташа элементтерге биік секірулер және кішкентай секірулерді қажет ететін элементтер (jibs) кіреді. Үлкен элементтерге секірулер, күрделі элементтер (jibs) және үлкен тік құбырлар жатады. "Прогрессиялық парктер" – бұл осы элементтермен танысып жатқандарға арналған, оңайрақ жабдықталған парктер.
Секірулер
Террариалды парктердегі секірулер бес футтан 100 футқа дейін және одан да жоғары болуы мүмкін, сондай-ақ әрбір парк пен курортқа қарай өзгереді. Jib-тер көбінесе болаттан және пластиктен жасалса, секірулер көбінесе толығымен қардан немесе топырақ негізі бар қардан тұрғызылады. Секуірден ауада түрлі трюктар орындалады, мысалы, ұстау, бұру, айналу және кері айналу. Парктегі секірулердің түрлері:
Үстел тәрізді секіру – үстел немесе трапеция пішіндес секіру, онда көтерілуден (жиек) бастап, жалпақ бөлігінен (үстел) өтіп, төмен бетке (қону орны) қонады. Төменге қарай секіру – қону орны көтерілу орнынан төмен болатын секіру. Жоғары қадам секіру – қону орны көтерілу орнынан жоғары болатын секіру. Аралық секіру – көтерілу мен қону арасында үстелдің орнына аралық болатын секіру. Hip – көтерілуіне перпендикуляр бір қону орны бар секіру. Spine – көтерілуіне перпендикуляр екі қону орны бар секіру. Hip-ке ұқсас, бірақ екі жағында да қону орны бар. Арналық аралық – ортасынан кең тілікпен кесілгендей көрінетін секіру, нәтижесінде екі секірудің арасындағы аралық пайда болады.
Тік
Жартылай құбыр: екі жағында тік жиектері бар, цилиндрдің жартысына ұқсайтын төмен қарай иілген ойыс. Төртінші құбыр: пайдаланушы тікелей жоғарыға секіріп, содан кейін сол жиекке қонсын деген мақсатта тік жиек.
Тек жер телімдері паркіне арналған аумақтар
Тек қана жер телімдерімен жабдықталған, әдеттегі курорттарға ұқсас аймақтар көбірек кездесіп, танымалдылығы артып келеді. Мұндай аймақтарда әдетте барлық тау жолдарында секіргіштер мен әртүрлі кедергілер болады және көбінесе олар көптеген курорттардан кішірек. Олардың мөлшері үлкен курорттардан аз болғанымен, мұндай аймақтар тереңдік паркінің жанкүйерлеріне қызықтырақ, себебі олар әдетте арзан, экстремалды немесе сирек кездесетін кедергілерге ие, сондай-ақ бүкіл аймақ бойында дыбыс жоғарылату қондырғылары арқылы музыка ойнатылады. Мұндай аймақтар көбінесе жүргізушілерге тиесілі және олардың басқаруында болады. Вермонт штатындағы Маунт Сноу тауындағы Каринтия паркі – Жаңа Англиядағы тоғыз түрлі паркке екі көтергіш арқылы қол жеткізе алатын, толығымен тереңдік паркінен тұратын жалғыз тау беті.