Кіріспе

Ставрополь крайындағы қала, Ресей.

Жоғарғы: Каскад Фонтанов аймағы, Ставрополь қаласының Әулие Андрей соборы, Екінші: Владимир Ленин мүсіні және Ставрополь Дума ғимараты, Үшінші: Ставрополь мемлекеттік тарихи мұражайы, Тифлис қақпасы, Төменгі: Ставрополь "Интурист" қонақ үйі, Қызыл гвардия сарбазының ескерткіші (барлық элементтер солдан оңға қарай).
| сурет картасы =
| карта суреттамасы =
| картадағы белгі = Ресей Ставрополь крайы # Ресей
| картадағы белгі суреттамасы = Ресейдегі Ставрополь
| координаттар =
| сурет туы = Ставрополь туы.svg
| ту суреттамасы =
| сурет елтаңбасы = Ставропольдің елтаңбасы (2021).jpeg
| елтаңба суреттамасы =
| әнұран =
| әнұран сілтемесі =
| мереке =
| мереке сілтемесі =

| федералдық субъект = Ставрополь крайы
| федералдық субъект сілтемесі =
| басшының аты = Иван Ульянченко
| басшының аты сілтемесі =
| өкілді орган = Қалалық Дума
| өкілді орган сілтемесі =
| соңғы халық саны = 425853
| соңғы халық саны күні = 2015 жылғы қаңтар
| соңғы халық саны сілтемесі =
| халық демонимі =

| құрылған күні = 22 қазан 1777
| құрылған атауы =
| құрылған күні сілтемесі = Ресейдің оңтүстігінде орналасқан Ставрополь крайының әкімшілік орталығы және қаласы. 2021 жылғы халық санауы бойынша халқы 547 820 адамды құрайды, бұл оны Ресейдің ең қарқынды дамитын қалаларының біріне айналдырды.

Этимология

Ставрополь атауы – грек тіліндегі Стаурополис ("Айқыш қаласы") атауының орысша нұсқасы. Аңыз бойынша, қала орналасқан болашақ бекіністің құрылысы кезінде сарбаздар тастан жасалған айқыш табысқан. 1768–1774 жылдардағы орыс-түрік соғысынан кейін қала әскери лагерь ретінде пайда болды және 1785 жылы қала мәртебесіне ие болды. Екатерина II-нің өтініші бойынша Азов пен Моздок арасында салынған он бекіністің бірі ретінде Ставропольді құрған князь Григорий Потемкин қаланың құрылуында маңызды рөл атқарды. Дон казактары, әсіресе Хоперский полкіне жататындары, империяның шекарасын қорғау міндетімен Ставрополь және Георгиевск қалаларының маңына қоныстанды. 1809 жылы Александр I аймақтағы сауданы дамыту мақсатында бірнеше армян отбасын бекініске қоныстандыруға шақырды. Ставропольдің стратегиялық орналасуы Ресей империясының Кавказды жаулап алуына көмектесті. 19 ғасырдың басына қарай қала Солтүстік Кавказдың ірі сауда орталығына айналды. 1843 жылы Ставропольде Ресей Православ шіркеуінің епископтық тақ орнатылды, ал 1847 жылы қала Ставрополь губерниясының орталығы болды. Ресей Азамат соғысы кезінде қала бірнеше рет қолдан-қолға өтті және 1920 жылдың 29 ақпанында генерал Антон Деникиннің ерікті армиясынан Қызыл Армия басып алды. 1935 жылдың 5 мамырында қала Климент Ворошиловтың құрметіне Ворошиловск деп аталды, бірақ 1943 жылдың 12 қаңтарында жарлық бойынша бастапқы атауы қайта орнатылды. Ұлы Отан соғысы қалаға ауыр зиян келтірді, 1942 жылдың 3 тамызы мен 1943 жылдың 21 қаңтары аралығында Ставрополь неміс әскерлерімен басылып алынды, ал қаланың әуежайы Люфтваффе (неміс әуе күштері) үшін база ретінде пайдаланылып, Грозныйдағы советтік мұнай қоймаларын бомбалауға қолданылды. Қала 1943 жылдың қаңтарында Совет Армиясы тарапынан азат етілді. 1946 жылдан бері қала маңынан табиғи газ өндірілуде, кейін Мәскеуге газ жеткізуге арналған құбыр салынды.

Әкімшілік және муниципалдық мәртебе

Ставрополь – крайдың әкімшілік орталығы. Әкімшілік-аумақтық бөлініс жүйесінде ол Грушевы хуторымен бірге Ставрополь крайлық маңызы бар қала ретінде біріктірілген, бұл аудандармен тең мәртебедегі әкімшілік бірлік. Муниципалдық бөлініс ретінде Ставрополь крайлық маңызы бар қала Ставрополь қалалық округі болып табылады.

Экономика

Ставрополь экономикасы автомобильдер, жиһаз және құрылыс жабдықтары мен материалдарын өндіруге негізделген. Қала Шпаковское әуежайы арқылы әуе көлігіне, сондай-ақ басқа Ресей қалаларымен теміржол және тас жол байланысына тәуелді.

Демография

Ставропольдің 2021 жылғы халқы қазір 453 387 адамға бағаланады. 1950 жылы Ставропольдің халқы 108 353 адамды құрады. 2015 жылдан бері Ставрополь халқы 3 293 адамға артты, бұл жылдық 0,73% өсімді көрсетеді.

Мекемелер

Ставропольде театр және «Динамо Ставрополь» деп аталатын футбол клубы бар. Қаланың басты білім беру орталықтары – Солтүстік Кавказ федералды университеті, Ставрополь мемлекеттік аграрлық университеті және Ставрополь мемлекеттік медицина университеті. Ставрополь Ресейдің таулы аймағында орналасқан, қала Солтүстік Кавказ тау тізбегінің арасында жатыр. Қалада Ресейдегі ең ірі қалалық саябақтардың бірі – 200 гектарға дейін аумақты алып жатқан «Жеңіс паркі» бар. Қаланың, көптеген ресейлік қалалар сияқты, өзінің ботаникалық бағы да бар, оның аумағы 18 гектарға жетеді, оның ішінде 16 гектары табиғи орман.

Климат

Ставропольде ылғалды континенталды климат (Dfa) басылады, 0 °C (32 °F) изотермиясы қолданылады, қысқа, бірақ суық қыстары (Ресей үшін салыстырмалы түрде жұмсақ болғанымен) және ыстық жаздары болады. Жауын-шашынның мөлшері төмен, жылдық орташа көрсеткіші шамалы. Ставрополь қыс айларында таулармен қорғалмайды, сондықтан жиі қатты суық болуы мүмкін. Ставропольде тіркелген ең төменгі температура 2012 жылдың 8 ақпанында −28,3 °C (−19 °F) құрады, ал ең жоғары температура 2006 жылдың 8 тамызында +39,7 °C (103 °F) тіркелді.