Ұлы Нидерланд: Тарих, идеялар және қазіргі кездегі көріністері
Greater Netherlands
«Үлкен Нидерланд» идеясы: Нидерланд, Фландрия, Брюссель және басқа да голланд тілді аймақтарды біріктіру ұсынысы. Тарих, мәдениет, саяси идеология жайында.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гипотетикалық голланд ұлттық мемлекеті
Hypothetical Dutch nationalist state
Үлкен Нидерланды (Groot Nederland) – Нидерланды, Фландрия және кейде Брюссельді біріктіретін ирредентистік идея. Сонымен қатар, Үлкен Нидерланды мемлекетіне француз Вестхук аймағы, Суринам, Германия мен Франциядағы бұрынғы голланд тілінде сөйлейтін аймақтар, тіпті Оңтүстік Африканың этникалық голланд және/немесе африкаанс тілінде сөйлейтін бөліктері де кіруі мүмкін, бірақ мұндай нұсқалар көбінесе жақтасқан оңшыл топтармен шектеледі. Бұл идеямен байланысты Пан Нидерланды тұжырымдамасы да бар, ол Валонияны және мүмкін Люксембургті де қамтиды. Үлкен Нидерланды идеясын бастапқыда Питер Гейл әзірледі, ол фламандтар мен голландтарды қамтитын «голландиялық тайпа» 16 ғасырда Испанияға қарсы жүргізілген Сегіз жылдық соғыс кезінде ғана бөлінгенін айтты. Гейл – фашизмге қарсы белсенді түрде сөйлеген адам болғандықтан, бұл тұжырымдаманы тарихи және мәдени тұрғысынан қарастырды. Алайда, 1930-1940 жылдары фашистік «Вердиназо» және нацистік қозғалыстар этникалық ұлтшылдыққа баса назар аударған Үлкен Нидерланды идеясын пайдаланды. Қазіргі кезде Үлкен Нидерланды идеясын қолдайтындардың арасында Бельгия мен Нидерландыдағы Бенилюкс идеясын орталықтандырылған саяси одаққа айналдыруға тырысатын орташа көзқарастағы саясаткерлер де бар. Фландрия мен Нидерландының бірігуіне қоғамдық қолдау салыстырмалы түрде төмен, әсіресе Фландрияда, онда Фламанд тәуелсіздігі Бельгия мемлекетіне балама ретінде қарастырылады.
Greater Netherlands (Groot Nederland) is an irredentist concept which unites the Netherlands, Flanders, and sometimes Brussels. Additionally, a Greater Netherlands state may include the annexation of the French Westhoek, Suriname, formerly Dutch speaking areas of Germany and France, or even the ethnically Dutch and/or Afrikaans speaking parts of South Africa, though such variants are mostly limited to far right groups. A related proposal is the Pan Netherlands concept, which includes Wallonia and potentially also Luxembourg. The Greater Netherlands concept was originally developed by Pieter Geyl, who argued that the "Dutch tribe", encompassing the Flemish and Dutch people, only separated due to the Eighty Years' War against Spain in the 16th century. While Geyl—an outspoken anti fascist—argued from a historical and cultural perspective, the fascist Verdinaso and Nazi movements built upon the idea of a Greater Netherlands during the 1930s and 1940s with a focus on ethnic nationalism, a concept still prominent among some on the far right. Other 21st century proponents of the Greater Netherlands concept include moderates in Belgium and the Netherlands who seek to elevate the Benelux ideal to a more centralized political union. Public support for a union of Flanders and the Netherlands is relatively small, especially in Flanders, where Flemish independence is seen as the main alternative to the Belgian state.
Пан-Нидерланды
"Pan Netherlands" (Heel Nederland) – бұл теориялық Үлкен Нидерланд мемлекетіне қатысты тағы бір термин, бірақ қазір бұл термин негізінен төмендік елдердің (Бенелюкс) барлығын – Валлония мен Люксембургті қоса, бір бірыңғай көптілді мемлекеттік бірлік ретінде біріктіруді мақсат тұтқан қозғалысқа қолданылады.
"Pan Netherlands" (Heel Nederland) is another term that was used for the theoretical Greater Netherlands state, but this term is now used mainly for the movement that aims to unite all of the Low Countries (Benelux) as a single multilingual entity, also including Wallonia and Luxembourg.
Тарих
Оңтүстік Нидерландыны Нидерланд Республикасымен біріктіру туралы алғашқы ұсыныстар 1789 жылы Француз төңкерісі басталғаннан кейін жасалған. Бұл идея 1815 жылы Наполеон соғыстарынан кейін Вена конгресі бұрынғы Нидерланд Республикасы мен Австрия Нидерландтарының аумақтарынан Нидерланд Корольдігін құрғанда іске асырылды. 1830 жылы Бельгия тәуелсіздік алғаннан кейін, 1860 жылдары фламандтардың біртұтас голланд тілінде сөйлейтін мемлекет құруға деген қызығушылығы қайта жанданды, себебі голланд тілінде сөйлейтін кейбір бельгиялық азаматтар француз тілінде сөйлейтін буржуазияның басымдығына қарсы болды. XIX ғасырдың соңында Ұлы Нидерланд қозғалысы Фламанд қозғалысымен бірге пайда болды, бұл голланд тілінде сөйлейтін халықтың Бельгия үкіметі мен қоғамдық өмірдегі бағыныштылығына жауап ретінде болды. Осы кезеңде Питер Бенуа мен Эммануэль Хиль жазған «Waar Maas en Schelde vloeien» (сондай-ақ «Het Lied der Vlamingen» деп те аталады) әні Ұлы Нидерландтың танымал әніне айналды. 1895 жылы Бельгия Фландриясы мен Нидерландының ұлтшылдары Бельгия Фландриясы мен Нидерланды арасындағы ынтымақтастықты ынталандыру мақсатында Ұлы Нидерландтық Жалпы Голланд Одағын (Algemeen Nederlands Verbond (ANV)) құрды, және ол осы рөлін қазірге дейін сақтап келеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бельгияны неміс әскерлері басып алғаннан кейін, елдегі валлондық және фламандтық қауымдастықтар арасындағы шиеленіс күшейді. Немістер Бельгияның тілдік бөлінуін оккупацияны жеңілдету құралы ретінде қарастырып, Бельгия әкімшілігін француз және голланд тілінде сөйлейтін органдар арасында бөлу үшін «Flamenpolitik» саясатын қолданды. Бұл Фландрия мен Нидерландыда ANV-нің танымалдылығының өсуіне әкелді. Тіпті Бельгияның алғашқы социалистік партиясы – БЖП-ның Антверпендегі қатарында көптеген Ұлы Нидерландтықтар болды, олардың ішінде Морис Наэссен де бар еді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германияның Бельгия мен Нидерландыны басып алуы ұлтшыл орталарда Ұлы Нидерланд мемлекетін неміс басқыншыларымен ынтымақтастық арқылы құруға болатынына деген сенімді күшейтті. Неміс нацистері Бельгияны басқаруда тілдік принциптерді қолданғанмен (Flamenpolitik саясатына ұқсас), Фландрияны Нидерландымен біріктіруге тырыспады. Олар неміс тілінде сөйлейтін халықты Германиямен біріктіруді немесе Бельгия мен Нидерландының де-юре тәуелсіз неміс сателлиттері ретінде қалуын көздейтін «Жаңа тәртіп» құруға ұмтылды. Соғыстан кейін бұл қозғалыстың танымалдылығы күрт төмендеді, себебі ол екі елдегі соғыс кезіндегі коллаборационистермен байланысты болды, әсіресе Фландриядағы Фламанд Ұлттық Одағы (VNV) мен Нидерландыдағы Ұлттық Социалистік Қозғалыс, бірақ фламандтық және голландтық саясаттың оң жағындағы кейбір топтар арасында әлі де танымал.
The first proposals to unite the Southern Netherlands with the Dutch Republic to form a greater Dutch speaking state were made following the outbreak of the French Revolution in 1789. The concept was realized following the Napoleonic Wars in 1815 when the Congress of Vienna established the Kingdom of the Netherlands from the territories of the former Dutch Republic and Austrian Netherlands. Following the independence of Belgium in 1830, the 1860s saw renewed Flemish interest in a united Dutch speaking state as some Dutch speaking Belgian citizens opposed the privileged positions held by the French speaking bourgeoisie. By the end of the 19th century the Greater Netherlandic movement had emerged alongside the Flemish Movement in response to the subordination of the Dutch speaking population in Belgian government and public life. 'Waar Maas en Schelde vloeien' (also known as 'Het Lied der Vlamingen') is a popular Greater Netherlandic song written around this time by Peter Benoit and Emmaniel Hiel. In 1895 nationalists from both Belgian Flanders and the Netherlands created the Greater Netherlandic General Dutch Union (Algemeen Nederlands Verbond (ANV)) for the purpose of stimulating cooperation between Belgian Flanders and the Netherlands, a role it continues to hold. The German occupation of Belgium during World War I further intensified the conflict between the nation's Walloon and Flemish communities. Seeing the linguistic division of Belgium as a means of facilitating its occupation, the Germans employed Flamenpolitik to divide the administration of Belgium between French and Dutch speaking authorities This resulted in a surge in the popularity of the ANV in both Flanders and the Netherlands, with a group of more radical students founding the Dutch Student Association (Dietsch Studentenverbond). Even the BWP—the first Belgian socialist party—had a considerable number of Greater Netherlandists among their ranks in Antwerp, including Maurits Naessens. Occupations of Belgium and the Netherlands by Nazi Germany during World War II resulted in the belief within nationalist circles that a Greater Netherlands state could be achieved through collaboration with the German occupiers. While their administration of Belgium was divided along linguistic lines in a policy similar to Flamenpolitik, the German Nazis did not seek to combine Flanders with the Netherlands. They instead sought either the establishment of a Pan Germanist union of the ethnically Germanic Dutch speakers with Germany or a New Order in which both Belgium and the Netherlands would continue to exist as de jure independent German satellite states. The movement saw a drastic decline in popularity following the war due to its association with wartime collaborators in both countries, particularly due to the Flemish National Union (VNV) in Flanders and the National Socialist Movement in the Netherlands, though remains popular among some on the right of Flemish and Dutch politics.
Саяси партиялар
Бельгияның оңшыл партиясы Vlaams Belang бұл идеяны қолдады, себебі олар "Нидерланд федерациясының" құрылуын Бельгиядан Фландрияның бөлінуінің логикалық және қажетті салдары деп санайды. 2021 жылы фламанд ұлтшылдарының жетекшісі Барт Де Вевер Kanaal Z телеарнасының "Трендтер туралы әңгіме" бағдарламасында Бельгия конфедерализмінен кейін Фландрия мен Нидерландының бірігуі келесі қадам болуы керек деді, бұл мәселе бойынша пікірсайыстардың жаңадан басталуына себеп болды. Нидерландыда бұл мәселе екі ірі саяси партияның – "Еркіндік партиясының" (PVV) және "Демократия форумының" (FvD) күндізгі тәртібінде бар. 2008 жылдың 12 мамырында голланд саясаткері Герт Вилдерс (PVV) De Telegraaf газетінде Нидерланд пен Фландрияны біріктіру мүмкіндігіне қызығушылық танытты. Вилдерс бұрынғы сауалнамаларға сәйкес Нидерланд пен Фландрияда бірігу туралы референдум өткізуді ұсынды. Ол фламандтарға бірігуді таңуды жоспарламайтынын, бірақ сол кездегі Нидерланд премьер-министрі Ян Петер Балкененде бұл мәселені фламанд әріптестерімен талқылауы керек деді, бірақ Балкененде бас тартты. "Демократия форумының" оңшыл саясаткері Тьерри Боде де қолдау білдіріп, Фландрияны өздерінің мемлекетіне "құттықтайтынын" айтты, тіпті конференцияда сұрағанда Фландрияның "іс жүзінде бізге тиесілі" екенін мәлімдеді. Ұлы Нидерландтың кіші топтарына Нидерландтың саяси партиясы Nederlandse Volks Unie (NVU) және Бельгия-Нидерландтық Voorpost жатады.
The Belgian far right party Vlaams Belang voiced support for the idea, since they see the formation of a "Federation of the Netherlands" as a logical and desirable consequence of a Flemish secession from Belgium. In 2021, the leader of the Flemish Nationalist N VA, Bart De Wever argued in Trends Talk on Kanaal Z that the next step after Belgian Confederalism should be a union of Flanders and The Netherlands, which led to a resurgence in discussions on the topic. In the Netherlands it is on the agenda of two major political parties, the far right Party for Freedom (PVV) and Forum for Democracy (FvD). On 12 May 2008, Dutch politician Geert Wilders (PVV) said in De Telegraaf that he was interested in the possibility of unifying the Netherlands and Flanders. Wilders proposed that, in accordance with previous polls, referendums should be held in the Netherlands and Flanders on the merger. He argued that he was not planning to impose unification on the Flemish, but stated that then Dutch Prime Minister Jan Peter Balkenende needed to discuss the subject with his Flemish colleagues, which Balkenende refused. Thierry Baudet of the far right Forum for Democracy also voiced support saying he "welcomes" Flanders in their kingdom even arguing that Flanders "actually belongs to us" when asked about it at a conference. Smaller Greater Netherlandic groups are the Dutch political party Nederlandse Volks Unie (NVU) and the Belgo Dutch Voorpost.
Саясат зерттеулері
Нидерландыда бұл мәселе көптен бері маңызды саяси мәселе болмаса да, 2007 жылы жүргізілген сауалнамада Нидерланд халқының үштен екі бөлігі Фландриямен одақ құруды қолдайтынын көрсетті. RTL4 арнасы жариялаған тағы бір сауалнамада Нидерландыда тұратын респонденттердің 77%-ы Үлкен Нидерландыны қолдайтыны анықталды. Фландрияда бұл идеяға қолдау көрсету деңгейі одан да төмен. 1999 жылы Левен католик университетінің профессоры Жаак Биллие жүргізген зерттеуде фламандтардың 1-2%-ы осы идеяны қолдайтыны көрсетілді. Кейіннен интернетте жүргізілген өкілдік емес сауалнамалардың нәтижелері әртүрлі болды, жауап берушілердің 2%-дан 51%-ға дейін Нидерландымен бірігуді қолдады. Голландиялықтардың бірігуге қатысты басым көзқарасы – бұл аумақтық кеңею құралы екендігін білдірсе, фламандтар мәдени тұрғыдан үлкен және халық саны көп Нидерландыға ассимиляцияланудан қорқады. 2007 жылғы Бельгия үкіметін құру кезінде туындаған қиындықтар, сондай-ақ 2019-2020 жылдардағы Бельгия үкіметін құру процесіндегі қиындықтар мен екі фламанд сепаратистік партиясының – Жаңа фламанд альянсы мен Vlaams Belang партиясының сайлауда жеңіске жеткені Фландрияның Бельгиядан бөлінуі тақырыбын қайтадан күн тәртібіне қойды. Алайда, ешбір сепаратистік партия "Ұлы Нидерландыны" ашық түрде қолдамайды, бірақ екі партияның президенттері (Том Ван Грикен және Барт Де Вевер) Фламанд тәуелсіздігіне қол жеткізгеннен кейін Үлкен Нидерландыны қолдау туралы мәлімдеме жасады.
Although it hasn't been a major political issue in the Netherlands for quite some time, in 2007, a poll indicated that two thirds of the Dutch population would welcome a union with Flanders. Another poll published by RTL4 found that 77% of respondents living in the Netherlands would support a Greater Netherlands. In Flanders, support for the idea is less clear. A 1999 study by Jaak Billiet of the Catholic University of Leuven showed that 1 to 2% of Flemish people were in favor of the idea. Non representative opinion polls on the internet have since proven less clear, with between 2% and 51% of respondents supporting unification with the Netherlands. While the prevailing Dutch view on unification is it being a means of territorial expansion, the Flemish have expressed fears of being culturally assimilated into the larger and more populous Netherlands. Although, due to the difficulties experienced in the 2007 Belgian government formation and to a lesser extent during the 2019–2020 Belgian government formation and the victory of both Flemish separatist parties; New Flemish Alliance and Vlaams Belang, in those elections, the discussion on Flanders seceding from Belgium became relevant again. Neither of the separatist parties openly supports a "Greater Netherlands" however, presidents of both parties (Tom Van Grieken and Bart De Wever) spoke out in favour of a Greater Netherlands after Flemish independence.