Кіріспе
Америка Құрама Штаттарының адмиралы Дж. Майкл "Майк" Макконнелл (26 шілде 1943 жылы туған) – Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштерінің бұрынғы вице-адмиралы. Ол 1992-1996 жылдары Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің директоры, ал 2007 жылдың ақпанынан 2009 жылдың қаңтарына дейін Буш әкімшілігі және Обама әкімшілігінің алғашқы апталарында АҚШ Ұлттық барлау директоры қызметін атқарды. 2024 жылдың қаңтарына қарай ол Booz Allen Hamilton компаниясының вице-төрағасы болып табылады.
J. Michael "Mike" McConnell (born July 26, 1943) is a former vice admiral in the United States Navy. He served as Director of the National Security Agency from 1992 to 1996 and as the United States Director of National Intelligence from February 2007 to January 2009 during the Bush administration and first week of the Obama administration. As of January 2024, he is the Vice Chairman at Booz Allen Hamilton.
Балалық шағы, білім алуы және отбасы
Макконнелл Оңтүстік Каролина штатының Гринвилл қаласында туып өскен. Ол 1964 жылы Уэйд Хэмптон орта мектебін (Гринвилл, Оңтүстік Каролина) бітірді, ал бастапқыда Солтүстік Гринвилл кіші колледжінде оқыды, кейін Фурман университетінде экономика бакалаврын алды. Ол Джордж Вашингтон университетінде мемлекеттік басқару магистрі дәрежесін алған, сондай-ақ Ұлттық қорғаныс университеті мен Ұлттық қорғаныс барлау колледжінің (стратегиялық барлау) түлегі. Ол Терри Макконнеллге үйленген, олардың төрт баласы және тоғыз немересі бар.
Әскери және барлау қызметі
Макконнелл 1967 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштеріне офицер болып тағайындалды. Ол Біріккен штабтар төрағасы мен АҚШ Қорғаныс министрінің барлау офицері (J2) қызметін атқарды, «Жеңіс операциясы» және Кеңес Одағының тарауы кезінде. Ол «Шөл соғысында» барлау агенттіктері мен жауынгерлік күштер арасындағы ақпарат алмасуын жақсарту жолдарымен айналысты. 1992-1996 жылдары Макконнелл Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің (NSA) директоры болды. Ол NSA-ны «Қысты соғыстың» аяқталуымен туындаған көп полюсті қауіптерге бейімдеуге жетекшілік етті. Оның басшылығымен NSA Ақ үйге, министрлер кабинетіне, АҚШ Конгресіне және әскери және азаматтық барлау қызметтеріне жүйелі түрде ақпараттық қауіпсіздік пен барлау қызметтерін ұсынды. Сондай-ақ ол 1992 жылдан 1996 жылға дейін Орталық барлау басқармасының директорының кеңесшілер тобының мүшесі болып, маңызды барлау бағдарламалық және мазмұндық мәселелерді шешуге қатысты. 1996 жылы Макконнелл 29 жылдық қызметтен кейін, оның 26 жылы барлау офицері ретінде өткен, вице-адмирал шындығында зейнеткерлікке шықты. Ол сонымен қатар Ақпарат және Ұлттық қауіпсіздік альянсының төрағасы болды. Макконнелл Ұлттық барлау директоры лауазымын атқарған екінші адам болды. Ол 2007 жылдың 5 қаңтарында президент Джордж Буш ұсынғаннан кейін, 2007 жылдың 20 ақпанында Вашингтондағы Боллинг әуе күштері базасында ант берді. Макконнеллдің бұл лауазымға тағайындалуы бастапқыда екі партиялық кең қолдауға ие болды, бірақ кейіннен Буш әкімшілігінің кейбір даулы саясатын қолдағандығы үшін сынға ұшырады. DNI лауазымына тағайындалғанға дейін Макконнелл Booz Allen Hamilton консалтингтік фирмасында аға вице-президент болып жұмыс істеді, ол барлау және ұлттық қауіпсіздік салаларына баса назар аударды. 2005 жылдан 2007 жылы DNI лауазымына бекітілгенге дейін ол Ақпарат және Ұлттық қауіпсіздік альянсының басқарма төрағасы болып та қызмет етті, бұл альянс «өнеркәсіп, үкімет және академиялық қауымдастықтың өкілдерін біріктіретін, ой-сананы дамытуға, идеялармен бөлісуге және барлау және ұлттық қауіпсіздік салаларындағы желі құруға арналған коммерциялық емес, партиялық емес, жеке сектордағы кәсіби ұйым» болып табылады. 2007 жылдың 14 тамызында, сейсенбі күні, Макконнелл Техас штатына Ұлттық барлау комитетінің төрағасы Сильвестр Рейеспен бірге шекара қауіпсіздігін тексеру үшін барды және «Эль-Пасо Таймс» газетіне кең ауқымды сұхбат берді. Бұл сұхбат барлау қауымдастығының көптеген өкілдерін таң қалдырды, өйткені ол Сыртқы барлау актісіндегі соңғы өзгерістер және NSA-ның жарғысыз тыңшылық даулары сияқты сезімтал мәселелер бойынша ашық пікір білдірді. Сұхбаттың соңында Макконнелл тілші Крис Робертске ол жариялаған ақпараттан АҚШ-тың жаулары пайда көре ала ма, жоқ па, соны ойластыруын ұсынды, газеттің не жариялайтынын өзі шешуге қалдырды. «El Paso Times» газеті 22 тамызда толық, өңделмеген сұхбатты өз сайтында жариялады, бас редакторы Дионисио Флорес: «Мен оның ұлттық қауіпсіздікке зиян келтіргеніне немесе біздің халқымызға қауіп төндіргеніне сенбеймін» деді. CNN телеарнасына 2008 жылдың 27 ақпанында берген сұхбатында Макконнелл Ауғанстанның бір бөлігінде «Талибан» қайтадан билікке келгенін айтты, бұл пікір Қорғаныс министрі Роберт Гейтстің 2008 жылдың қаңтарындағы бағалауынан өзгеше болды. 2009 жылдың 24 қаңтарында Макконнеллдің Booz Allen компаниясына аға вице-президент ретінде қайта оралатындығы туралы хабарланды.
FISA-ны жаңарту
Макконнелл 2007 жылдың тамызының басында Конгресске "FISA-ны жаңғырту" қажеттілігі туралы үндеді, екі өзгеріс қажет екенін мәлімдеді (алғашқы жұмыстар сәуір айында басталды – толық мәлімет алу үшін фактілер парағын қараңыз). Біріншіден, 1978 жылдан бері технологияның өзгеруіне байланысты, барлау қызметі шетелде орналасқан "шетелдік нысаналардан" ақпарат жинау үшін соттан рұхсат алу міндетінен босатылуы керек. Сондай-ақ, елдің тыңдау заңдарын бұзды деген айыппен сотталған телекоммуникациялық компанияларды жауапкершіліктен қорғау қажеттігін айтты – айыптың негізділігіне қарамастан. Көп ұзамай Макконнелл Конгресс әзірлеген заң жобаларын жасау ісіне белсенді қатысты. 3 тамызда ол Палатаның ұсынысына "қарсы екенін" мәлімдеді, себебі ол жеткілікті күшті емес еді. Қызу пікірталас барысында Конгресс FISA-ны 2007 жылғы Американы қорғау туралы заңмен жаңартты. 2007 жылдың 10 қыркүйегінде Сенаттың Ішкі қауіпсіздік және үкіметтік істер жөніндегі комитетінде сөйлеген сөзінде Макконнелл FISA-дағы шектеулерді жеңілдеткен, жақында қабылданған 2007 жылғы Американы қорғау туралы заң Германиядағы ірі террористік қастандықтың жолына тосқанын айтты. АҚШ барлау қызметінің өкілдері Макконнеллдің куәлігінің дұрыстығына күмән келтіріп, оның кеңсесінен оны түзетуді сұрады, ол 2007 жылдың 12 қыркүйегінде жасаған мәлімдемесінде осыны істеді. Сынаушылар бұл оқиғаны Буш әкімшілігінің қадағалау қызметі туралы асыра сөйлеуі мен қайшылыққа толы мәлімдемелерінің мысалы ретінде келтірді. Терроризмге қарсы күрес саласындағы мамандар Макконнеллдің куәлігіне қатысты ақпаратты білетіндер, оның Конгрессті тыңдау туралы заңды тұрақты етуге көндіру үшін әкімшіліктің стратегиясының бөлігі ретінде қасақана бұрмалаған мәлімдеме жасағанына сенбеді. Олар Макконнеллдің жауабын дұрыс емес деп есептеді, себебі ол көп ақпаратпен жүктелгендіктен фактілерді шатастырған. Сол куәлігінде Макконнелл Иракта ұрланған американдық әскердің өліміне FISA талаптары мен соттардың кешігуінен кінәлады. Бірақ кейін жарияланған уақыт кестесі кешігулердің көбісі NSA-да болғанын көрсетті, бұл Макконнеллдің шыншылдығына күмән тудырды. Американы қорғау туралы заңды қорғап сөйлеген Макконнелл Ресей мен Қытайдың шетелдік барлау қызметінің "суық соғыс" кезеңіндегідей белсенді екенін айтты. 2007 жылдың 18 қыркүйегінде Өкілдер палатасының Сот комитеті алдындағы тағы бір куәлігінде Макконнелл NSA-ның ордерсіз тыңдау дауына тоқталып, ол 2007 жылдың ақпанында Ұлттық барлау директоры болғаннан бері АҚШ азаматтарының телефон сөйлесуін алдын ала ордерсіз тыңдамағанын мәлімдеді. Макконнелл FISA-ны "америкалықтардың құқықтарын қорғаудың маңызды мұрасы" бар "негізгі заң" деп атады, ол Уотергейт оқиғасынан кейін және Черч пен Пайк комиссияларының тергеулерінен соң қабылданды. Ол өзгерістер жеке өмірге қатысты мұраны сақтауға және шетелдік қауіп-қатерге қарсы күресуге бағытталған болуы керек екенін атап өтті.
Талдауды кеңінен қолдану
2008 жылдың шілдесінде директор Макконнелл барлау қауымдастығын мазалаған мәселелер бойынша сыртқы сарапшылармен қарым-қатынас құруға талдаушыларға бағытталған директива (ICD 205) шығарды – бұл ұсыныс ҰҚҚ комиссиясының баяндамасында ерекше аталып өткен.
12333 атқарушы бұйрықтың жаңартылуы
Директор Макконнел Ақ үймен бірге 12333-ші жарлықты қайта жаңарту жұмысын жүргізді, ол барлау агенттіктеріне негізгі бағыт-бағдарлар береді. Макконнелдің пікірінше, жаңарту барлау қауымдастығының жаңа ұйымдарын, жаңа технологияларын және әдістерін қосу үшін қажет. Осы жаңару барлау агенттіктерінің бірлесіп жұмыс істеуіне көмектеседі деп күтілуде, сондай-ақ 11 қыркүйектен кейінгі қауіп-қатер ортасын көрсетеді. 2008 жылдың шілдесінде президент Буш 12333-ші жарлыққа өзгеріс енгізген 13470-ші жарлыққа қол қойды.
Ақпаратты біріктіру және ортақтастыру
Макконнеллдің Ұлттық барлау директоры лауазымындағы соңғы ілкімдерінің бірі ретінде ол ICD501 «Барлау қауымдастығы ішінде ақпаратты табу, тарату немесе алу» туралы нұсқаулыққа қол қойды, бұл қауымдастықтағы әртүрлі агенттіктерде сақталатын бірнеше дерекқорға қолжетімділікті күрт арттырды. Бұл саясат қолжетімділік берілмеген жағдайда туындайтын дауларды реттеу ережелерін белгілейді, сондай-ақ ұйымдар арасындағы дауларды шешудегі соңғы төреші рөлі Ұлттық барлау директорына жүктеледі. Ол сондай-ақ сол кездегі Ақпараттық технологиялар директоры Патрик Горман мен Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің Ақпараттық технологиялар директоры доктор Прескотт Винтердің басшылығымен Ақпараттық ақпаратты интеграциялау бағдарламасын (I2P) құрды. I2P-нің мақсаты – АҚШ барлау қауымдастығында ақпаратқа қолжетімділікті, ақпарат алмасуды және ынтымақтастықты арттыру үшін ортақ инфрақұрылым мен ортақ қызметтер жүйесін құру.
Біріктірілген жоспарлау, бағдарламалау және бюджеттеу жүйесі
Макконнелл бар күшін біріктірілген жоспарлау, бағдарламалау және бюджеттеу жүйесін құруға жұмсады, осы арқылы Ақпараттық қоғамдастықтың мүмкіндіктерін толық интеграциялау және оңтайландыруға көмектесті. Бұрын әр агенттіктің бюджеті жеке-жеке әзірленіп, Конгресс үшін біріктірілетін. ICD106 Стратегиялық кәсіпорынды басқару (IC SEM) жарияланғаннан кейін Ақпараттық қоғамдастықтың бюджеті стратегиялық мақсаттар мен міндеттерге, қажеттіліктерге және өнімділік критерийлеріне одан да жақын үйлестірілді. 2011 жылы ICD 106 ICD 116мен алмастырылды.
DNI-ден кейінгі жылдар
2010 жылдың сәуір айының басында адмирал Макконнелл DNI-дің өкілеттіктерін кеңейтуді ұсынды, оған бекітілген мерзім беру және DNI-дің бағынысты ведомстволар арасындағы дауды тоқтату үшін барлау департаментін құру арқылы оған толық бақылауды жүктеуді қалады. 2020 жылдың 12 ақпанында адмирал Макконнелл Cyber Florida атқарушы директоры болып тағайындалды. Cyber Florida – Флорида штатының барлық 12 мемлекеттік университетімен, сондай-ақ жеке сектормен, үкіметпен және әскеримен әріптестік құрып, Флориданың киберқауіпсіздік саласын дамыту және нығайтуға бағытталған бағдарламаларды әзірлейтін, USF базасында орналасқан мемлекеттік қаржыландырылатын ұйым.