Кіріспе

Earl Sidney Weaver (14 тамыз 1930 – 19 қаңтар 2013) – американдық кәсіби бейсбол менеджері, жазушы және теледидар жүргізушісі. Кіші лига бейсболында ойнағаннан кейін, ол Үлкен лига бейсболында (MLB) ойнамай зейнетке шықты. Ол кіші лигада менеджер болып жұмыс істеді, содан кейін 17 жыл бойы MLB-да Балтимор Ориолс (1968–1982; 1985–86) командасын басқарды және 1970 жылы Әлемдік серия чемпионы атанды. Уивердің басқару стилі мына сөздермен сипатталады: «тастау, қорғаныс және үш ұпайлық хоум-ран». Ол «кішкентай ойын» тактикасына, мысалы, база ұрлау, соққымен жүгіру немесе құрбандық соққылары сияқты нәрселерге ерекше мән берген жоқ. 1996 жылы Бейсбол Даңқы залына енгізілді.

Ойын мансабы

Ол Сент-Луис Кардиналс және Браунс командаларының формаларын тазалаған құрғақ тазалаушы Эрл Милтон Уивер мен Этель Женевив Уэйкфилдтің ұлы болды. Бейсбол даңқы залының мүшесі, 14 маусым бойы ірі лигада Уивердің басшылығымен ойнаған Джим Палмер өзінің менеджерінің "Сент-Луисте, тіпті жақсы жағы да жақсы емес көшеде өскенін" жазды. Туған қаласы Сент-Луис, Миссуридегі Бомонт орта мектебінде ойнағаннан кейін, 1948 жылы Сент-Луис Кардиналс 17 жасар Уиверді екінші базамен ойнаушы ретінде шартқа алды. Ұсынысқа сай ойыншы болғанымен, бірақ соққы беруде шебер емес, ол 1951 жылы Техас лигасының Хьюстон Буффалос командасына (ірі лигадан екі деңгей төмен) жол ашты, бірақ ең жоғары лигаға ешқашан өтпеді. Кейін Уивер Питтсбург Пайретс ұйымына ауыстырылды, содан кейін Ориолс командасына көшті, онда ол басқарушылық мансабын бастады. Палмер бірде: "Эрл қисық доп туралы білетін жалғыз нәрсе – ол оны соғуға ешқашан үйренбеді" деді.

Басқарушылық мансап

Уивер кіші лигалық бас бапкерлік мансабын 1956 жылы Оңтүстік Атлантика лигасының тәуелсіз клубы – Ноксвилл Смокис командасымен бастады. 1957 жылы ол «Ориолс» клубына «Фитцджеральд» (Джорджия) клубының басқарушысы ретінде қосылды. 1958 жылы «Ориолс» оны Дублинге (Джорджия), ал 1959 жылы Оңтүстік Дакота штатындағы Абердин клубына көшірді. 1960 жылы Висконсин штатындағы «Фокс Ситис Фокс» командасын басқарды. 1962 жылы АА лигасындағы «Эльмира Пионерс» клубына, ал 1966 жылы ААА лигасындағы «Рочестер Ред Уингс» клубына ауысты. Кіші лигада бас бапкер ретінде ол 841 жеңіс және 697 жеңіліс тіркеді (0.547), сондай-ақ 11,5 маусым ішінде үш чемпионат жеңіп алды. 1967 жылдың 3 қазанында Уивер Джин Вудлингтің орнына «Ориолс» клубының бірінші базалық жаттықтырушысы болып тағайындалды және 1968 жылғы маусымның бірінші жартысын осы қызметте өткізді. Оның келісімшарты бір жылға жасалды және ол командада жұмыс істейтін барлық кезеңде бір жылдық келісімшарттар бойынша жұмыс істеді. Бас лигалық бас бапкер ретіндегі кезеңінде «Ориолс» 1969, 1970, 1971 және 1979 жылдары Америка лигасының жеңімпазы атанды, әр жолы 100 ойын жеңіп алды. Уивер Билли Саутворттан (1942–44) кейін үш маусым қатарынан 100 ойын жеңген алғашқы бас бапкер болды. 1969 жылы «Ориолс» әлем чемпионатында «Нью-Йорк Метс» («Күрекелі Метс») командасына 5:0 есебімен жеңілді. Ол осы серияның төртінші ойынында төреші Шаг Кроуфордпен дауласып, алаңнан қуылды. 1970 жылы «Ориолс» «Цинциннати Редс» («Big Red Machine») командасын 5:0 есебімен жеңіп, әлем чемпионатында жеңіске жетті. 1971 жылы «Ориолс» әлем чемпионатында «Питтсбург Пайрэтс» командасына 7:0 есебімен жеңілді. «Пайрэтс» тартушысы Стив Бласс толық ойын өткізіп, шешуші жетінші ойында төрт соққы берді, «Ориолс» командасының тек бір ұпай ғана алуына мүмкіндік берді. Палмердің сөзінше, Уивер үш ұпайлық хоум-рандармен ұпай жинауды ұнатқан, «егер сізде Буг Пауэллдер, Фрэнк Робинсондар және Брукс Робинсондар болса, бұл керемет жоспар». 1974 жылы «Ориолс» көп хоум-рандар соқпады, бірақ Уивер стратегияны қолдануды жалғастырды. Тамыз айының соңында команда «Ред Сокс» командасынан сегіз ойынға қалып қойғанда, «Ориолс» Пол Блэрдің үйінде құпия ойыншылар кездесуін өткізді. Палмердің сөзінше, олардың жаңа стратегиясы – «әр ойыннан барлық соққыны, барлық базаны және барлық ұпайды барынша пайдалану» болды. Брукс Робинсонның айтуынша, «Эрлге осы жағдайда біз не істеп жатқанымызды түсіну үшін үш-төрт ойын қажет болды, менің ойымша, ол: «Жақсы, дұрыс болсаң жақсы» деді. Бұл жақсы нәтиже берді. Ал Эрл бәрімізді жақсы көретін». Сол жылы Уивер 140 түрлі құрамды пайдаланған «Ориолс» командасы қайтадан әлем чемпионатына шықты, бірақ бұл жолы «Питтсбург Пайрэтс» командасына 7:0 есебімен жеңілді. Ол 1982 жылғы маусымнан кейін 16 қазандағы әлем чемпионатының алтыншы ойынына дейін зейнеткерлікке шығуды жоспарлаған. Ол 1980 жылғы маусым аяқталғаннан кейін келісімшартының аяқталуын күткен. 1982 жылы Уивер маусым соңында зейнеткерлікке шығатынын жариялады. Палмер бес ойында 6,84 ERA көрсеткеннен кейін, GM Хэнк Петерс «Палмер ешқашан, ешқашан, ешқашан «Ориолс» формасын кимейтін. Мен осыны істедім» деді. Уивер Палмерді резервке ауыстырды, бірақ командаға тағы бір стартер қажет болғандықтан, ол Палмерді маусым айында қайтадан негізгі құрамға қосты. Көп ұзамай Палмер 11 ойын қатарынан жеңіске жетті. «Ориолс» командасы жылдың бірінші жартысында нашар ойнады, бірақ кейін жайғасып, маусым соңындағы төрт ойындығы серияға дейін үш ойынға жақындады. «Ориолс» алғашқы үш ойында оларды жеңіп, бірінші орынға тең түсті. Серияның соңғы ойыны және маусым, 3 қазанда, AL East титулын шешеді. Ұлттық телеарнада көрсетілген «Ориолс» 10:2 есебімен жеңілді. Ойыннан кейін көпшілік Уиверді алаңға шақырды. Зейнеткерлікке шыққан Уиверге арналған бұл құрмет, маусымды аяқтаған жеңілістің аясында қатты эмоция туғызды, өйткені Уивер, көз жасын төгіп, алаңға шығып, жанкүйерлерге қошемет айтты және «Brewers» командасының бас бапкері Харви Куэннмен сөз бөлісті және құшақтасты. Телеарнадағы хабаршы Говард Коселл бұл сәтті: «Thee Er uhl of Bal tee more. Олар бұл кісіні шын жүректен жақсы көреді, Эрл Уивер! Халықтың адамы. The Weeeve! Бірегей. Бейсболдың қадірлісі!» деді. Бір айдан кейін, 1982 жылдың 12 қарашасында Жо Альтобелли оның орнына тағайындалды. Уивер зейнеткерлікке шыққаннан кейінгі жылы Балтимор әлем чемпионатында жеңіске жетті. Палмер: «Біз Эрл құраған командамен жеңдік» деп жазды. Меншік иесі Эдвард Беннетт Уильямс 1985 жылғы маусымның ортасында Уиверді зейнеткерліктен қайта шақырды, бірақ ол 1986 жылғы маусымнан кейін қайтадан зейнеткерлікке шықты, бұл оның бас лигалық мансабындағы жалғыз толық жеңіліс маусымы болды. Уивердің бас бапкерлік рекорды 1480–1060 (0.583), оның ішінде 100-ден астам жеңіс тіркелген 1969 (109), 1970 (108), 1971 (101), 1979 (102) және 1980 (100) маусымдары бар. Уивердің орташа көрсеткіші маусым сайын 94,3 жеңіс құрады. 1989 жылы Уивер жаңа Senior Professional Baseball Association лигасында «Gold Coast Suns» командасын басқарды. Маусым басталғалы бір апта өткен соң, Уивер алғашқы ойынынан қуылды. Кейін ол: «Бұл төрешілер орта мектептен шығарылғандар. Лига ең арзан төрешілер қауымдастығын таңдады. Егер осылай жалғасса, лига болмауы керек» деді. «Suns» командасы 1989–90 маусымда плей-оффқа қатыса алмады және бір маусымнан кейін таратылды.

Тәртіптік іс-қимылдар

Уивер төрешілермен жақсы қарым-қатынаста болған емес. Палмер олардың қарым-қатынасын былай сипаттады: "Эрл Уивер жеңіс немесе өлім үшін күрескен сайын, төрешілерді өзінің барлық талшығымен жек көреді. Ол оларға айқайлады, беттеріне шақырды, топырақ лақтырды, ережелер кітабын жыртып тастады, оларды мазақтап, қинады". Уивер тұрақты маусымда кем дегенде 91 рет (бір дерек бойынша 98 рет) және маусымнан кейінгі ойындарда бірнеше рет алаңнан қуылды. Ол бір күндік екі ойында үш рет қуылған, ал Рон Лучано екі рет ойынның басталуына дейін алаңнан шығарды. Лучано жалғыз оны кіші лигадағы төрт матчтан және жоғары лигадағы сегіз матчтан қуды. Кейде Уивер алаңнан қуылғаннан кейін де, "Ориолс" командасының қатарына телефон соғып, жаттықтырушыларға қандай қадамдар жасау керектігін айтатын. Ол сондай-ақ бірнеше ойынға тоқтап қалу жазасын алды. Оның қуылғандағы әзілдерімен танымал болды. Бірде төрешімен болған дау барысында Уивер алаңнан шығып, "Мен сондағы ережені тексеруге барамын" деп айқайлады, ал төреші оған: "Міне, менікінен пайдалан" деп жауап берді. Уивер оған: "Бұл жақсы емес, мен Брайльді оқи алмаймын" деді. Ол бірде төрешіге "Мен "Менің шегім не?" бағдарламасына маскамды, кеуде қорғанышымды киіп, допты ұстап тұрып шығуға болады, бірақ ешкім оның төреші екенін білмейді" деді. Лучаномен арадағы бәсекелестігі аңызға айналды, сондықтан Американдық лига (AL) бір жыл бойы төрешілердің кестесін өзгертіп, Лучано "Ориолс" командасының ойындарында жұмыс істемеуіне қол жеткізді. Бір жылдан кейін, 1979 жылдың 26 тамызында, Comiskey Park-те "Ориолс" және "Уайт Сокс" командаларының екі ойынының үшінші иннингінде ол Уиверді алаңнан қуды, ол кейін Лучаноның "әділдігіне" күмән келтірді және үш ойынға тоқтап қалу жазасын алды. Марти Спрингстед Уивердің ең ұнатпаған төрешілерінің бірі болды. 1977 жылдың 15 қыркүйегінде Торонтода Уивер Спрингстедтен Торонто "Блю Джейс" командасының алаңын жауып тұрған кенепті алып тастауын сұрады, себебі кенеп кірпіштермен ауырлатылған және сол жақтағы ойыншы кірпіштерге шағылысып, жарақат алуы мүмкін еді. Төреші "Блю Джейс" командасына кенепті жылжытуды бұйырғанда, Уивер "Ориолс" командасын алаңнан шығарды. Төреші жеңіліс жариялады, бұл "Ориолс" командасының тарихындағы жалғыз жеңіліс болды. Тағы бір жағымсыз оқиға Кливлендте болды, Уивер алаңнан шығып, қалтасында ережелер кітабымен қайтып келді. Спрингстед оған: "Сол кітапты шығармаңыз, әйтпесе алаңнан кетесіз" деп ескертті. Бірақ Уивер оны шығарды және алаңнан қуылды. Осы ойыннан кейін Уивер Спрингстед туралы: "Ол керемет жігіт, бірақ өте жақсы төреші емес" деді. Уивердің төрешілерге деген жек көруі көбінесе өзара болды. 1973 жылы бір түні Уивер шапанын жерге лақтырып, Лучаномен қызу дауға түсті. Лучаноның командаласы Дон Денкингер Уивердің шапанына жақындап, екі аяқ киімінің өткір табанымен басып, баяу алға-артқа бұрды. "Ол оларды жақсы танымады", - деп еске алды Палмер, Уивер зейнеткерлікке шыққаннан кейін алғаш рет Денис Мартинеске кездескенде, оған: "Сенің қисық досың қалай?" деп сұрады. "Ориолс" командасының бас жаттықтырушысы болғаннан кейін, оны "Жаттықтырушы" деп атағанды жек көріп, тіпті ойыншылар оны құрметпен қате атағанда да наразылық білдірді.

Статистиканы пайдалану

Уивер статистиканы кеңінен қолданып, өз соққышысына немесе питчеріне артықшылық беретін матчтарды жасады. Оның әртүрлі түкпірліктері болды, онда соққышыларының статистикалық көрсеткіштері мен питчерлеріне қарсы нәтижелері тіркелген, және ол матчтарға сәйкес команда құрамын жинастыратын. Мысалы, «Алтын қолғап» жүлдесінің иегері, шортстоп Марк Белангер нашар соққышы болғанына қарамастан, Джим Кернге қарсы 19 мүмкіндікте .625-тік соққы көрсеткішімен, .684 базаға шығу пайызымен және .625 соққы қуатымен ойнады, сондықтан оған қарсы кездескенде құрамда жоғары орналастырылатын. Сол сияқты, 1970 жылғы Америка лигасының ең құнды ойыншысы Буг Пауэлл Микки Лолихке қарсы 96 мүмкіндікте .178/.211/.278 көрсеткішін берді, ал оны Чико Салмон сияқты, сол питчерге қарсы .300/.349/.400 көрсеткішін берген ойыншымен ауыстыру мүмкін еді. Палмер айтты: "Эрл әркімнің және барлық нәрсенің статистикасын, сандар мен пайыздарды жазып алып, үйірмелеп сақтады. Осы сандар жазылған қағаздар оны жақсы менеджер етті".

Орындықты пайдалану

1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында "Ориолс" командаларында Уивер жиі "платун" тактикасын қолданды, ең айқын мысалы – Гари Роеник пен Джон Ловенштейннің сол алаңда толыққанды ойыншылардың жетіспеуіне қарамастан пайдаланылуы. Уивер сондай-ақ, белгіленген соққышы (designated hitter) ережесіндегі мүмкіндікті пайдаланып, сол күні ойынға қатыспайтын бастапқы питчерлерінің біреуін DH ретінде тізімге енгізіп, оны бірінші соққы жасамас бұрын алмастырды. Бұл оған қарсыластың бастапқы питчері жарақат алған немесе тиімсіз болғандықтан ерте ауысқан жағдайда, питчер мен соққышының (batter) арақатынасын пайдалануға тағы бір мүмкіндік берді, әсіресе DH соққы жасау кезегіне жетпеген кезде. Бұл тактиканы тоқтату үшін ереже жасалды, өйткені (Уивердің айтуынша) ол қосалқы ойыншылардың соққы статистикасын бұрмалап жіберді. Уивер 1975 жылғы жаттығу кезеңінде лақтырылған доптардың жылдамдығын өлшеу үшін радар қолданды.

Таңдау туралы білімнің болмауы

Палмер: "Мен Эрл Уиверден көп нәрсе үйрендім. Бірінші нәрсе – ол питчинг туралы ештеңе білмейтінін білдім." Дейв МакНелли де келісті: "Эрл Уивер питчингтен тек соққы беруге болмайтынын ғана біледі." Уивер біраз себеппен слайдерлерді ұнататын. Майк Фланаган питчерлер слайдермен ұтылғанда, басқа питчтермен ұтылғандағыдан азырақ ашуланыса, оны анықтады. "Содан кейін болған әрбір соққыны мен оған слайдерден болды деп айттым", - деді Фланаган. 1967 жылы Палмер Рочестер үшін ойнап жатқанда, Баффало Бисонс командасына қарсы базалар толы болғанда және Джонни Бенч соққы беруге дайындалып тұрғанда, Уивер таққа шығып, Палмерге: "Оған ортаға жылдам доп лақтыр" деді. Палмер осыны орындады, ал Бенч грэнд-слэм соқты. Дегенмен, Палмер Уивердің жақсы питчерлерді тану қабілетін мойындады. "Ол оларды анықтап, сатып алатын, олармен жұмыс істейтін. Оларды ашуландыруы мүмкін, бірақ қайларын ашуландыру керектігін білді."

Басқарушылық жазба

Команда Жыл Регулярлық маусым Плей-оффОйындарЖеңісЖеңілісПайыздық көрсеткішОрынЖеңісЖеңілісПайыздық көрсеткішНәтижеBAL 8248340.585 2-орын AL – – – –BAL 162109530.673 1-орын AL East 4 4 .500 Жеңіліс World Series (NYM)BAL 162108540.667 1-орын AL East 7 1 .875 Жеңіс World Series (CIN)BAL 15810157.639 1-орын AL East 6 4 .600 Жеңіліс World Series (PIT)BAL 15480740.519 3-орын AL East – – – –BAL 16297650.599 1-орын AL East 2 3 .400 Жеңіліс ALCS (OAK)BAL 1629171.562 1-орын AL East 1 3 .250 Жеңіліс ALCS (OAK)BAL 15990690.566 2-орын AL East – – – –BAL 16288740.543 2-орын AL East – – – –BAL 16197640.602 2-орын AL East – – – –BAL 16190710.559 4-орын AL East – – – –BAL 159102570.642 1-орын AL East 6 5 0.545 Жеңіліс World Series (PIT)BAL 162100620.617 2-орын AL East – – – –BAL 5431230.574 2-орын AL East – – – –5128230.549 4-орын AL EastBAL 16294680.580 2-орын AL East – – – –BAL 10553520.505 4-орын AL East – – – –BAL 16273890.451 7-орын AL East – – – –Жалпы 2540 1480 1060 0.583 26 20 0.565

АВС

Менеджерлік қызметтері арасында Уивер ABC телеарнасы үшін түс комментаторы болып жұмыс істеді, 1983 жылғы Әлем сериясын (Ориолс жеңіске жетті) Ал Майклс пен Говард Коселлмен бірге тікелей эфирде баяндады. Уивер 1983 жылы ABC-нің бас түс комментаторы болды (ABC-де екінші деңгейдегі ойынды баяндауға ауысқан Дон Драйсдейлдің орнына), сонымен қатар Балтимор Ориолс клубында кеңесші ретінде де жұмыс істеді. Ол кезде ABC-де командамен жұмыс істейтін комментатордың сол команданың ойындарын баяндауына тыйым салатын қағида болды. Сондықтан, Ориолс ABC-нің негізгі ойынында болғанда, Уивер резервтік ойынды баяндады. Осы қағида Уиверді қазан айында Ориолс клубындағы кеңесші лауазымынан кетуге мәжбүр етті, осылайша ол Әлем сериясын ABC үшін баяндауға мүмкіндік алды. Кейін Уивер 1984 жылғы Ұлттық лига чемпионатының финалын (Сан-Диего Падрес және Чикаго Кабс командалары арасындағы) ABC арнасы үшін 1976 жылы Уивердің құрамында ойнаған Реджи Джексон және Дон Драйсдейлмен бірге баяндады.

Менеджерлер бұрышы

Ориолз командасын басқарған кезде Уивер Балтимор Ориолз командасының тікелей эфирдегі комментаторы Том Маррмен бірге "Менеджердің бұрышы" атты радиошоуын жүргізді, онда ол бейсбол туралы пікірлерін білдіріп, жанкүйерлердің сұрақтарына жауап берді. Уивер мен Марр бір рет бағдарламаның әзілдік нұсқасын жазды, Терри Кроули, "команданың жылдамдығы" және тіпті помидор өсіру туралы сұрақтарға қызықты, әзіл-қалжың жауаптар берді (Уивердің хоббилерінің бірі бау-бақша шаруашылығы болды). Бұл таспа сол кезде эфирге шығарылмаған, бірақ Балтимордың спорт саласында аңызға айналды және тіпті жергілікті спорт радиосында (көп өңделген күйде) көрсетілді.

Медиада

Уивер үш кітап жазды: «Жеңіс!» (1972), «Стратегия туралы Уивер» (1984) және «Барлығын білген соң не үйренгенің маңызды» (1983). 1987 жылы Уивер Electronic Arts баспасынан шыққан «Earl Weaver Baseball» компьютерлік ойынының жасанды интеллектуалды жүйесін жасауға көмектесті. Ойын EA Sports желісінің бастаушыларының бірі болды.

Өлім

Уивер 2013 жылдың 19 қаңтарында таңғы сағат 2 шамасында Кариб теңізінде «Ориолс» командасының «Селебрити Силуэт» круиздік кемесімен саяхат жасап жатқанда жүрек талмасынан қайтыс болды. «Силуэт» кемесінің бағдарламасына сәйкес, 18 қаңтарда Гаитидегі Лабадиден шығып, 2013 жылдың 20 қаңтарында Флорида штатының Форт-Лодердейл қаласына тоқтауы күтілген. Уивердің 49 жыл бірге өмір сүрген әйелі Марианна оның қасында болды. Ол 82 жаста еді. Танысынан, сол күні Бейсбол Даңқы залының тағы бір мүшесі, «Сент-Луис Кардиналс» командасының ойыншысы Стэн Музиал да қайтыс болды. Уивердің қайтысымен байланысты, сол кездегі Бас лига комиссары Бад Селиг мынадай мәлімдеме жасады: «Эрл Уивер – ұлы бейсбол шебері, тактикалық ойыншы және «Балтимор Ориолс» клубының тарихындағы маңызды тұлғалардың бірі. Ол команданы төрт Американ лигасының жеңімпазы және 1970 жылғы Әлемдік серияның чемпионы етіп шығарды. Менің мансабым бойында Эрлді жақсы білдім, «Ориолс» және «Брюэрс» командалары Американ лигасының Шығыс дивизионында қарсылас ретінде ойнағанда көптеген жағымды естеліктерім бар. Эрлдің басқару стилі көрегендікпен ерекшеленді, көптеген бейсболшылар оның стратегиясын және әдістерін жылдар өткен соң қабылдады. Эрл өткір әзіл-қалпымен және адалдығымен танымал болды. Бас лига атынан оның әйелі Марианнаға, отбасына және барлық «Ориолс» жанкүйерлеріне көңіл айтамын». «Ориолс» басқарушы серіктесі Питер Ангелос қосты: «Эрл Уивер – «Ориолс» ұйымының тарихындағы ең ұлы менеджер және бейсбол тарихындағы ең үздіктердің бірі. Бұл оны білген әркім үшін және барлық «Ориолс» жанкүйерлері үшін қайғылы күн. Эрл алаңда да, одан тыс жерде де «Ориолс» командасына деген құштарлығын көрсетті. «Ориолс» клубы атынан оның әйелі Марианнаға және отбасына көңіл айтамын». Оның денесі өртеліп, күлі шашылды.