Кіріспе

Италиялық саясаткер және физик (1811–1868)

Карло Маттеуччи (20 немесе 21 маусым 1811 – 25 маусым 1868) – биоэлектрлік құбылыстарды зерттеудегі пионер болған итальяндық физик және нейрофизиолог.

Өмірбаян

Карло Маттеучи Романья провинциясындағы Форли қаласында дәрігер Винченцо Маттеучи мен Кьяра Фолфи отбасында дүниеге келген. Ол 1825-1828 жылдары Болонья университетінде математиканы оқыды және 1829 жылы докторлық диссертациясын қорғады. 1829-1831 жылдары Францияның Пари қаласындағы Политехникалық мектепте білім алды. Италияға оралғаннан кейін Маттеучи Болоньяда (1832), Флоренцияда, Равеннада (1837) және Пизада оқыды. Ол Равенна ауруханасының зертханасын басқарды және жергілікті колледжде физика профессоры болды. 1840 жылы, Эколь-Политехниктегі ұстазы Франсуа Арагоның (1786–1853) Тоскананың ұлы герцогына жасаған ұсынысы арқасында Маттеучи Пиза университетінде физика профессоры қызметіне қабылданды. Луиджи Гальванидің (1737–1798) биоэлектр туралы жұмысынан шабыттанған Маттеучи 1830 жылы тәжірибелер сериясын бастады, оны 1865 жылы қайтыс болғанға дейін жалғастырды. Леопольдо Нобилидің сезімтал гальванометрін пайдаланып, ол жараланған, қозғыш биологиялық тіндер тікелей электр тоғын тудыратынын және оларды Алессандро Вольтаның (1745–1827) электр батареясындағыдай тізбектей қосылған элементтерді қосу арқылы жинақтауға болатынын дәлелдеді. Осылайша Маттеучи бақаның аяғының кесілген жүйкесі мен оған жалғасқан бұлшық етін электр тогын сезгіш құрал ретінде пайдаланып, «реоскопиялық бақа» деп аталатын құралды жасады. Оның биоэлектр жұмысы Эмиль дю Буа Реймондтың (1818–1896) зерттеулеріне тікелей әсер етті. Эмиль дю Буа Реймонд Берлиндегі ұлы неміс биологы Иоганнес Петер Мюллердің (1801–1858) шәкірті болды. Ол Маттеуччидің тәжірибелерін қайта жасауға тырысып, жүйкенің әрекет потенциалын ашты. 1844 жылы осы зерттеулері үшін Маттеуччи Корольдік қоғамның Копли медалімен марапатталды. 1847 жылдан бастап ол саясатқа белсенді қатысты, ал 1860 жылы итальяндық сенатор болып сайланды, сонымен қатар итальяндық телеграф желілерінің бас инспекторы болды. Екі жылдан кейін ол Білім министрі болып тағайындалды. Маттеуччи 1868 жылы Ливорно қаласының Арденца ауданында қайтыс болды.