Кіріспе

Француз әншісі, әнші-күйші және биші (1939–1978) француз суретшісі және Францискан монахы.

Клод Антуан Мари Франсуа (klod ɑ̃twan maʁi fʁɑ̃swa; 1 ақпан 1939 – 11 наурыз 1978), сондай-ақ Cloclo лақап атымен белгілі, француз поп-әншісі, композитор, әнші-күйші, жазбалар продюсері, барабаншы және биші болған. Франсуа "Comme d'habitude" (Жак Рево жазған) әнінің сөзін бірлесіп жазды, ол "My Way" әнінің түпнұсқасы, сондай-ақ "Parce que je t'aime mon enfant" әнінің музыкасын жазды, ол "My Boy" әнінің түпнұсқасы. Оның басқа да танымал әндері: "Le Téléphone Pleure", "Le lundi au soleil", "Magnolias for Ever" және "Alexandrie Alexandra". Ол сонымен қатар ағылшын тіліндегі әндердің француз тіліндегі нұсқаларымен де үлкен жетістікке жетті, оның ішінде "Belles! Belles! Belles!" (The Everly Brothers тобының "Made to Love" әні), "Cette année là" ("December, 1963 (Oh, What a Night)") және "Je vais à Rio" ("I Go to Rio"). Клод Франсуа 1962 жылдың 27 қыркүйегінен 2005 жылдың 31 желтоқсанына дейін 61 325 000 жазба сатқан, оның ішінде өмірінде 35 миллион жазба сатылған. Кейбір деректер сату көрсеткішін 30 миллионға дейін жетеді дейді, оның ішінде мансабында кем дегенде 20 миллион жазба сатылған. Бүгінгі күні ол Джо Дассен және Далидамен бірге француз жазбаларының ең көп сатылатын авторларының бірі саналады. Францияның бұрынғы президенті Валери Жискар д'Эстен Клод Франсуа туралы: «Ол мен үшін Битлз тобының француздық баламасы, яғни бір буынның ұлы таланты» деген пікірін білдірген.

Ерте өмір

Француз әкесі мен Калабриялық анасының ұлы Клод Антуан Мари Франсуа Египетте, Исмаилия қаласында дүниеге келді. Әкесі, Эме Франсуа (1908–1961) Суэц каналындағы ағылшын-француздық Суэц каналы компаниясында жоғары лауазымды басқарушы болып жұмыс істегендіктен, 1951 жылы отбасы Порт-Тевфик қаласына (қазіргі Суэц порты) көшті. Франсуаның үлкен әпкесі Жозет (1934 жылы туған) 2008 жылы өзінің естеліктерін жазды. Франсуаның анасы, Люция Маззеи (1910–1992) өте музыкалық болғандықтан, ұлын фортепиано мен скрипка сабақтарына берді. Ал ол өздігінен барабан ойнауды үйренді. 1956 жылғы Суэц дағдарысының нәтижесінде отбасы Монакоға қайта оралды. Египеттен қуылған отбасы үшін бұл оқиға ауыр соққы болды. Франсуаның әкесі ауырып, жұмыс істей алмай қалғаннан кейін, олар қаржылық қиындықтарға тап болды. Франсуа банк кызметкері болып жұмыс істеді, ал түндері Францияның Ривьерасындағы сәнді қонақүйлерде оркестрмен барабан ойнап, қосымша ақша тапты. Жақсы ән даусының арқасында ол Жерорта теңізі жағалауындағы сәнді курорт қаласы Хуан-ле-Пинс қонақ үйінде ән айтуға мүмкіндік алды. Оның қойылымы жақсы қабылданды, ол Азур жағалауындағы түнгі клубтарда, соның ішінде Монте-Карло Спорт клубында өнер көрсете бастады, онда 1959 жылы ол Джанет Вуллакоттпен танысты; олар 1960 жылы үйленді.

Кәсіби мансап және жеке өмірі

Франсуа Парижге көшіп барды, онда мансабын дамытуға көптеген мүмкіндіктер болды. Сол кезде Францияда американдық рок-н-ролл кеңінен таралды, ол өмір күріші үшін әншілер тобында жұмыс істеді. Соңында жеке әнші ретінде танылу мақсатымен, ол 45 айналымдық пластинка жазуға ақша төледі. Америкалық "The Twist" би биіне сүйенген "Nabout Twist" әнін жазды, бірақ ол сәтсіз болды. Көңілі түспей, 1962 жылы Everly Brothers тобының "Made to Love" әнін француз тілінде "Belles! Belles! Belles!" деген атпен кавер жазды. Франсуаның мансабы жаңа менеджердің басшылығымен гүлдене берді. 1963 жылы ол алғашқы табысынан кейін тағы бір американдық әнді француз тіліне аударды, осы жолы "If I Had a Hammer" және "Walk Right In" әндерін "Si j'avais un marteau" және "Marche Tout Droit" деп жазды. Франсуа танымал француз журналы Salut les Copains ("Hi Buddies") үшін жұмыс істейтін Мишель Бурдеймен танысты және одан өзінің портретын салуын сұрады. 1963 жылдың 5 сәуірінде ол Париж Олимпиадасында жетекші артист ретінде өнер көрсетті, бұл оның жетістігінің белгісі болды. 1964 жылы ол 17 жастағы "Евровидение" жеңімпазы Франс Галлмен кездесті. Сол жылдың соңында Франсуа жаңа би қозғалыстарын ойлап тапты, ал Мишель Бурдей оларды суретке түсірді. Олар алғаш рет әйел бишілермен шоу ұйымдастыру туралы идеяны көтерді. 1977-1978 жылдары, алғашқы хитінен кейін 15 жылдан астам өткен соң да, ол "Alexandrie Alexandra" (оның жерленген күні шығарылған) сияқты хиттерінен миллиондаған сатылыммен музыкалық чарттарда көш бастады және үлкен көрермендер алдында өнер көрсетті.

Халықаралық мансап

Ол халықаралық карьерасын көбінесе Бельгия мен Швейцарияда, сондай-ақ Италия, Испания, Англия және Канадада жүргізді. 1976 жылы "Le Telephone Pleure" ("Телефондағы жас") әні Ұлыбритания сингл чартында 35-орынға жетті. 1978 жылдың 16 қаңтарында ол француз әншісі ретінде алғаш рет Лондонның Корольдік Альберт залында 6000 көрерменнің алдында гала-концерт берді.

Өлім

1978 жылы 11 наурызда BBC телеарнасы үшін арнайы бағдарлама түсіргеннен кейін Франсуа 46-шы Бульвар Эксельманс көшесіндегі париждік пәтеріне қайтып келді. Ол келесі күні Мишель Друкермен бірге "Les Rendez-vous du Dimanche" бағдарламасына қатысуға тиіс еді. Франсуа ваннаға дайындалып жатқанда, ванна бөлмесіндегі шамның шампығын ауыстыруға тырысып, күшті электр тогының соққысын алды. Оны дереу ауруханаға жеткізді, бірақ электр тогынан қаза тапты. Оның денесі Эссон департаментінде (Париждің оңтүстігінде) орналасқан Даннемуа ауылына жерленді. Франсуа осы ауылға жақын жерде үй сатып алып, демалыс күндерін өткізген.

Мұра

2000 жылдың 11 наурызында оның қайтыс болғандығының 22 жылдығына орай Париждегі Клод Франсуа алаңы оның құрметіне аталды; ол оның қайтыс болған ғимаратының тікелей алдында орналасқан. 2003 жылғы «Belles belles belles» атты музыкалық спектаклі Франсуа әндеріне негізделген. 2012 жылдың наурыз айында оның қайтыс болған күнінің мерейтойымен сәйкес келіп, «Cloclo» (халықаралық деңгейде «My Way») атты деректі фильм шықты. Фильмнің ұзақтығы екі жарым сағатты құрайды және басты рөлде Жереми Ренье сомдады. Клод Франсуаның ұлдары Клод кіші және Марк жылдар бойы әкесінің шығармашылық мұрасын басқаруды өздеріне міндет етті.

Даулар

Джули Боке есімді әйел Франсуа – әкесі екенін мәлімдейді. Оның анасы Фабиен жүкті болғанда он бес жаста болған. Соңғы кезде басқалар да осы мәселе бойынша алға келді.