Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландияның бұрынғы саясаткері (ту. 1949 ж.)
Irish former politician (b. 1949)
МакДейд медициналық дәрігерлік қызметін де жүргізіп, қазір де Леттеркенниде жалпы тәжірибелі дәрігер болып жұмыс істеуде.
McDaid has had a concurrent career as a medical doctor and continues to work as a general practitioner in Letterkenny.
Ерте өмір
МакДейд 1949 жылы Донегал графтығының Термон қаласында дүниеге келген. 1962-1967 жылдары Леттеркеннидегі Сент-Юнан колледжінде білім алған. Кейін Галвей университетіне (UCG) оқуға түсып, 1974 жылы медицина және хирургия бакалавры дәрежесін алды. Галвей университетінде оқып жүргенде, ол университеттік футбол командасы құрамында үш рет ұлттық чемпионатты жеңіп алды, ал МакДейд екі мәрте команда капитаны болды. 1972-1973 жылдары «Жылдың үздік ойыншысы» наградасын жеңіп алды. 1974-1979 жылдар аралығында МакДейд Леттеркенни ауруханасында жұмыс істеді, ал 1979 жылы Леттеркенниде жеке практикамен айналысатын дәрігер болып серіктестік құрды. Ол Донегал графтығының гейл футбол командасының медициналық қызметкері болды.
McDaid was born in Termon, County Donegal in 1949. He was educated in St Eunan's College in Letterkenny between 1962 and 1967. He went on to attend University College Galway (UCG), and was conferred with a Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery in 1974. While at University College Galway, he played on the university soccer team that won three national titles, with McDaid captaining the side on two of those occasions. He was Clubman of the Year Award winner in 1972–73. Between 1974 and 1979, McDaid worked at Letterkenny General Hospital, and in 1979 he went into partnership as a general practitioner in Letterkenny. He served as a medical officer to the Donegal county Gaelic football team.
Саяси мансап
МакДейд 1989 жылғы жалпы сайлауда алғашқы әрекетімен Дэйл Эйренге сайланды. Ол Фианна Файл депутаты Хью Конаганды жеңіп, The Irish Times газетінің мәліметінше, партия оны Конаганның сол кездегі Фианна Файл жетекшісі Чарльз Хоугиге қарсылығына байланысты, өзінің адамдарына қарсы сайлауға таңдады. 2010 жылы Дэйлден кеткенге дейін ол барлық келесі жалпы сайлауларда қайта сайланды. 1991 жылы оны Таоисеах Чарльз Хоуги қорғаныс министрі лауазымына тағайындады. Дэйл оның тағайындалуын талқылауға тиіс болған күні Дублиннің Төрт соттың сыртында түсірілген сурет пайда болды, онда судья Мейз түрмесінен қашқан Джеймс Пиус Кларкты Ұлыбританияға экстрадицияламау керек деп шешті. Суретте МакДейдтің кеңінен күлімсіреп тұрғаны көрінді. МакДейд оның сотта болуы жеке байланыстарға байланысты болғанын, Кларктың анасы сайлаушы және Леттеркеннидегі оның жеке практикасындағы пациент болғанын айтты. Алайда, оппозициялық Файн Гейл партиясы оның тағайындалуына қарсылық білдірді, ал Фианна Файл коалициялық серіктестерінің министрлері, Прогрессивті демократтар, МакДейд тағайындалған жағдайда олардың қызметте қалуға дайын емес екенін мәлімдеді. МакДейд өтінімін кері алып, лауазымнан бас тартты. 1994 жылы Берти Ахерн Фианна Файл партиясының жетекшісі болып сайланғаннан кейін МакДейд теңдік және заң реформасы жөніндегі бас сөйлеуші болып тағайындалды. МакДейд 1997 жылы туризм, спорт және демалыс министрі болып тағайындалған кезде үкіметке кірді. Ол қызметінің кезінде "Көңіл көтеру министрі" деген лақап атқа ие болды, бірақ спорттағы есірткіге қатысты айыптаулар және жүзу жаттықтырушыларының сексуалдық зәбірлеуі сияқты маңызды мәселелерге де төрағалық етті. 2002 жылғы жалпы сайлаудан кейін МакДейд кабинеттік лауазымын сақтап қалмады, бірақ ол мемлекеттік министр болды. 2004 жылғы Еуропалық парламент сайлауында Солтүстік-Батыс сайлау округінен үміткер болды, кейін мемлекеттік министр лауазымынан босатылып, тағы да артқы қатарға оралды. 2006 жылдың сәуірінде МакДейд медициналық практикасына оралу үшін қоғамдық өмірден зейнеткерлікке шығатынын және келесі жалпы сайлауға қатыспайтынын, саясаттың енді оған ешқандай қиындық тудырмайтынын мәлімдеді. Алайда, 2006 жылдың 27 шілдесінде тәуелсіз Фианна Файл депутаты Ниалл Блейнидің Фианна Файл партиясына қосылғаны туралы хабардан кейін МакДейд бұл шешімін өзгертті және 2007 жылғы жалпы сайлауға үміткер болуға ниеттенгенін мәлімдеді. Тәуелсіз Фианна Файл және оның жалғыз депутаты Ниалл Блейнидің Фианна Файлға қосылуынан кейін, бұл өте бәсекеге толы үш орындық сайлау округінде үш Фианна Файл депутаты болды. Пропорционалдық өкілдік жүйесі бойынша, бірде-бір ауыстырылатын дауыс арқылы, үшеуінің де сайлануы мүмкін емес деп есептелді. Фианна Файлдың Сесилия Кевени Файн Гейл үміткері Джо МакХьюге орындығын жоғалтты, ал МакДейд пен Блейни Фианна Файлдан табысты сайланған екі депутат болды. МакДейд 2007 жылдың 1 маусымында Irish Independent газетіне жалпы сайлау науқаны кезінде Фианна Файл штаб-пәтерінен ешқандай көмек алмағанын және партия оны іс жүзінде тәуелсіз деп қарағанын айтты. Ол партияның 30-шы Дэйлдегі оның қолдауын қабылдамауы керектігін ескертті. Бұл қауіп 2008 жылдың қарашасында жатыр мойны қатерлі ісігіне қарсы вакцинация бағдарламасына қатысты дауыс беруден бас тартқан кезде орындалды, нәтижесінде ол Фианна Файл парламенттік партиясынан шығарылды. 2010 жылдың сәуірінде ол 22 487 евролық министрлік зейнетақысынан ерікті түрде бас тартпайтынын, көптеген депутаттар мен сенаторлар бұған дейін бас тартқанын айтты. Ол "Дэйл Эйреннің тікелей тілегі болмаса, бұлай істемейтінін" мәлімдеді. Келесі айда ол 2009 жылы Дэйлдегі әрбір бес дауыстың төртіншісінен астамын жіберіп алғаны туралы хабарланды – бұл кез келген депутаттың ең нашар көрсеткіші. МакДейд 2010 жылдың 2 қарашасында Дэйлдегі өкілдігінен кетті. Өзінің отставкаға кетуі туралы хатында ол 2010 жылдың желтоқсанына дейін жалпы сайлау тағайындалуын талап етті және үкіметті саяси ыңғайлы шешімдер қабылдауда және нақты мәселелерді шешпеуде айыптады.
McDaid was elected to Dáil Éireann on his first attempt at the 1989 general election. He ousted sitting Fianna Fáil TD Hugh Conaghan, and, according to The Irish Times, was selected by the party to run against their own man due to Conaghan's opposition to the then Leader of Fianna Fáil Charles Haughey. He was re elected at each subsequent general election until his resignation from the Dáil in 2010. In 1991, he was nominated by Taoiseach Charles Haughey to the position of Minister for Defence. On the morning the Dáil was due to debate his appointment, a photograph emerged taken outside Dublin's Four Courts on the day a judge ruled that the Maze Prison escaper, James Pius Clarke, should not be extradited to the United Kingdom. McDaid was seen in the background, smiling broadly. While McDaid stated that his presence at the hearing was due to personal connections – Clarke's mother was a constituent and a patient in his general practice in Letterkenny – the opposition Fine Gael party objected to his appointment and ministers from Fianna Fáil's coalition partners, the Progressive Democrats, indicated their unwillingness to remain in office should McDaid be appointed. McDaid withdrew his name from consideration. Following Bertie Ahern's election as leader of Fianna Fáil in 1994, McDaid was appointed to the front bench as spokesperson on Equality and Law Reform. McDaid joined the government in 1997, when he was appointed Minister for Tourism, Sport and Recreation. During his tenure he earned the nickname the "Minister for Fun", however, he presided over much more weighty issues such as investigations into controversial events such as drugs allegations in sport and sex abuse by swimming coaches. Following the 2002 general election, McDaid failed to retain his Cabinet post, but he did become a Minister of State. He was an unsuccessful candidate for the North West constituency at the 2004 European Parliament election and was later sacked from his position as Minister of State and returned to the backbenches once again. In April 2006, McDaid announced that he would be retiring from public life in favour of returning to his medical practice and would not be standing in the next general election and that politics "no longer held any challenge for him". However, on 27 July 2006, following the announcement that Independent Fianna Fáil TD Niall Blaney had joined the Fianna Fáil party, McDaid reversed this decision, and announced that he would be seeking nomination as a candidate to contest the 2007 general election. Following the absorption of Independent Fianna Fáil and its sole TD, Niall Blaney into Fianna Fáil, there were then three outgoing Fianna Fáil TDs in this very competitive three seat constituency. Under the electoral system of proportional representation by means of the single transferable vote, it was considered virtually impossible for all three to be elected. Fianna Fáil's Cecilia Keaveney lost her seat to the Fine Gael candidate Joe McHugh, with McDaid and Blaney being the two successful Fianna Fáil candidates. McDaid told the Irish Independent on 1 June 2007 that he had received no help from Fianna Fáil headquarters during the general election campaign and that the party had treated him as a virtual independent. He warned that, consequently, the party should not take his support in the 30th Dáil for granted. This threat was followed through in November 2008 when he abstained from a vote on the Cervical cancer vaccination programme, resulting in his expulsion from the Fianna Fáil parliamentary party. In April 2010, he said he would not be voluntarily giving up his ministerial pension of €22,487, despite most other TDs and Senators having done so. He said he would not do so "unless it is the express wish of Dáil Éireann". The next month it was reported that he missed more than four out of every five Dáil votes in 2009 – by far the worst record of any TD. McDaid resigned from his Dáil seat on 2 November 2010. In his resignation letter, he called for a general election before December 2010 and also accused the Government of taking political soft options and not tackling the real issues.
Жеке өмір
МакДейдтің жеке өмірі ұзақ уақыт бойы ирландтық БАҚ-тың қызығушылығын тудырды. Оның некесінің бұзылуы және бұрынғы әйелінің кейіннен жариялаған кітабы, олардың қиын некесі мен ажырасуының мән-жайларын ашты. Ол бірінші әйелі Маргариттен ажырасқан, олардан үш ұлы мен бір қызы бар. 2005 жылдың сәуір айында МакДейд Дублиннің сыртындағы екі қатарлы жолда мас күйде қарама-қарсы бағытта көлік жүргізіп бара жатқанда ұсталды. Келе жатқан көліктер оның көлігінен қашу үшін жолдан шығып кетті, ал оның көлігі бір жүргізушінің жолын кесіп тоқтатуымен аяқталды. Сараптама көрсеткендей, оның қанындағы алкогольдің мөлшері 267 мг құрады, бұл заңмен белгіленген 80 мг шектен үш есе көп. Содан кейін ол мас күйде қауіпті көлік жүргізу және мас күйде көлік жүргізу қылмыстары бойынша сотталды, 2 жылға көлік жүргізуден айырылды және 750 евро айып төледі. Бірақ бір жыл өткен соң оған жүргізу құқығы қайтарылды. Оқиға БАҚ-тың назарына ілікті, ал МакДейдті "ұятты" және "ақымақ" деп сипаттады. Ол бұл сипаттамалардың дұрыс екенін мойындады және өз ісіне шынайы өкініш білдірді. Одан үш жыл бұрын, 2002 жылдың қарашасындағы көлік министрі қызметінде ол "кейбір жүргізушілер әлі де ішімдік ішіп көлік жүргізу заңдарын елемейді, нәтижесінде бейкүнә адамдардың өмірі қиырайды" деп ескертіп, ішімдік ішіп көлік жүргізуге қарсы үкіметтік науқанды бастады. Қазір ол екінші әйелі Сиобхан және ұлымен бірге тұрады.
McDaid's private life has long been a source of interest in the Irish media. The breakdown of his marriage, and the subsequent publication of a book by his ex wife, revealed the details of their troubled marriage and separation. He is divorced from his first wife Marguerite, with whom he had three sons and a daughter. In April 2005, McDaid was arrested when found driving drunk in the wrong direction on a dual carriageway outside Dublin. Oncoming vehicles were forced to swerve to avoid his car, which was eventually forced to stop when a haulier blocked his path. Tests showed a blood alcohol level of 267 mg, more than three times over the legal limit of 80 mg. He was subsequently convicted of dangerous driving while intoxicated and drunken driving, banned from driving for 2 years and fined €750. However, he was returned his licence after only a year. The case attracted media attention and McDaid was described as "a disgrace" and "an idiot". He acknowledged that these descriptions were accurate, and stated that he was genuinely sorry for his actions. Three years earlier, as junior Transport Minister in November 2002, he had spearheaded the Government's anti drink driving campaign, warning that "some drivers still choose to ignore our drink driving laws, and as a result innocent lives are destroyed". He lives with his second wife, Siobhán and the couple's son.