Кіріспе
Ауданның атауы Chaiya оның бастапқы малай тіліндегі cahaya атауынан шыққан болуы мүмкін, яғни "жарық", "жымыр" немесе "сиялы". Кейбір ғалымдар Chaiya атауын Sri vijaya-дан шыққан деп санайды. Ват Пхра Боромматхат Шривиджая стилінде қайта жаңартылған ступаның орталық орны. Жақын жердегі Ұлттық мұражайдың филиалы сол дәуірге қатысты бірнеше жәдігерлерді көрсетеді. Жанындағы екі бұрынғы ступа қазір тек кірпіш үйінділері ғана. Сиамның жинақталған жазуларында принц Дамронг белгілеген 23-ші жазу қазір Чайядағы Ват Хуа Виангқа жатқызылады. Махасаккара дәуірінің 697 жылында (яғни 775 жыл) жазылған, Бай Сема пішіндес тасқа жазылған мәтінде Шривиджая патшасының сол жерде үш ступа, және мүмкін Ват Пхра Боромматхатта да ступа тұрғызғаны айтылады. Чайяның жанындағы тағы бір маңызды ғибадатхана – Уат Суан Мохха Фаларам (сонымен қатар Суан Мок немесе Уат Тан Нам Лай, яғни «Ағын су монастыры» деп те аталады), орман ғибадатханасы. Ғибадатхана 1932 жылы құрметті буддалық ұстаз Фра Буддаса (1906-1993) тарапынан құрылды. 1959 жылы ғибадатхана қазіргі орнына көшірілді. Жапондықтардың шапқыны кезінде осы ғибадатханалардың көп мөлшерде күріш сақтауға пайдаланылғанына сенімді. Бұл сияқты үлкен буддалық күріш ғибадатханалары аймақта сирек кездеседі, және тек біреуі ғана күріш сақтау ғибадатханасы деп ресми түрде танылған. Сурат Тани провинциясының орталық ауданы (Amphoe mueang) Бандон ауданы болғанымен, жергілікті Сурат Тани халқы көбінесе осы ауданды орталық аудан деп атайды, ал Бандон ауданын провинцияның «Кішкентай Қытайы» деп атайды.
The name Chaiya might be derived from its original Malay name cahaya, meaning 'light', 'gleam', or 'glow'. Some scholars identify Chai ya as coming from Sri vi ja ya. Wat Phra Borommathat is centered on a reconstructed stupa in Srivijaya style. The nearby branch of the National Museum has several relics of that time on display. Two more former stupas nearby are now only brick mounds. Inscription 23, as it was labeled by Prince Damrong in his Collected Inscriptions of Siam, is now attributed to Wat Hua Wiang in Chaiya. Dated to the year 697 of the Mahasakkarat era (i. e., 775 CE), the inscription on a Bai Sema shaped stone tells about the King of Srivijaya having erected three stupas at that site and possibly the one at Wat Phra Borom That. Another important temple near Chaiya is Wat Suan Mohkha Phalaram (also known by the short name Suan Mok, or Wat Than Nam Lai 'Monastery of Flowing Water'), a forest temple. The temple was founded in 1932 by Phra Buddhadasa (19061993), a revered Buddhist teacher. In 1959 the temple was relocated to the present site. These temples are believed to have been used to store rice in large quantities, due to the invading Japanese. These large Buddhist rice temples are rare in the region and only one has been officially labeled as a rice storage temple. Although, the capital district (Amphoe mueang) of Surat Thani province is Bandon district, the local Surat Thani people generally refer to this district as the capital district and refer to Bandon district as little China of the province.
Көлік
Чайя оңтүстік темір жол желісінде орналасқан, Чайя темір жол станциясы – ауданның басты темір жол станциясы. Азия тас жолы AH2 (Таиландтың 41-бағыты) да қаладан өтеді.
Әкімшілік
Чайя ауданы тоғыз суб-ауданға (тамбонға) бөлінеді. Бұл суб-аудантар 54 ауылға (мүбанға) бөлінеді. Үш суб-аудандық муниципалитет (тесабан тамбоны) бар: Талат-Чайя – Талат-Чайя тамбонының көп бөлігін және Ламет тамбонының бір бөлігін қамтиды; Пхумрианг – Пхумрианг тамбонының толық аумағы; Вианг – Вианг тамбонының толық аумағы. Қалған алты суб-ауданның әрқайсысында жергілікті басқару ретінде тамбон әкімшілік ұйымы бар.
| № | Атауы (Тай тілінде) | Ауылдар | Халқы |
|---|---|---|---|
| 1 | Талат-Чайя (ตลาดไชยา) | 54,818 | |
| 2 | Пхумрианг (พุมเรียง) | 57,647 | |
| 3 | Ламет (เลม็ด) | 75,204 | |
| 4 | Вианг (เวียง) | 53,730 | |
| 5 | Тунг (ทุ่ง) | 84,983 | |
| 6 | Па Ве (ป่าเว) | 65,188 | |
| 7 | Такроп (ตะกรบ) | 53,678 | |
| 8 | Мо Тай (โมถ่าย) | 64,372 | |
| 9 | Пак Мак (ปากหมาก) | 710,283 | |