Кіріспе
Мемлекеттік агенттік
Тауарлық фьючерстік сауда комиссиясы (CFTC) – 1974 жылы құрылған, АҚШ-тың фьючерстер, своптар және белгілі бір опцион түрлерін қамтитын АҚШ туынды нарығын реттейтін АҚШ үкіметінің тәуелсіз агенттігі. Тауар биржасы туралы заң (CEA) және одан кейінгі заңдар фьючерстермен, своптармен және басқа туынды құралдармен сауда жасау кезінде алаяқтық әрекеттерге тыйым салады. CFTC-нің мақсаты – тиімді реттеу арқылы АҚШ-тың туынды нарықтарының қадір-қасиетін, беріктігін және дамуын қамтамасыз ету болып табылады. 2007–2008 жылдардағы қаржы дағдарысынан кейін және 2010 жылдан бастап Додд-Фрэнк Уолл-стрит реформасы және тұтынушыларды қорғау туралы заңға сәйкес CFTC көп триллион долларлық своп нарығына көбірек ашықтық пен тиімді реттеуді енгізуге көшті.
Тарих
Аграрлық тауарлар бойынша фьючерстік келісімшарттар АҚШ-та 150 жылдан астам бері саудаланып келеді және 1920 жылдан бастап федералдық реттеуге бағынған. 1922 жылғы Астық фьючерстері туралы заң негізгі құқықтық базаны белгіледі және 1936 жылғы Тауар биржасы туралы заңмен (7 U.S.C. 1 және одан кейінгілер) толықтырылды. 1970 жылдардан бастап фьючерстік келісімшарттармен сауда-саттық дәстүрлі физикалық және аграрлық тауарлардан асып, шетел валюталары, АҚШ және шетел мемлекеттік қағаздары, АҚШ және шетел қор индекстері сияқты кең ауқымды қаржы құралдарын қамтыды. Конгресс 1974 жылы CFTC-ні тәуелсіз федералдық реттеуші орган ретінде құрды. 1974 жылғы Тауар фьючерстерін саудалау жөніндегі комиссия туралы заң (P. L. 93 463) АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің Тауар биржасы органының орнына CFTC-ні құрды. Бұл заң 1936 жылғы Тауар биржасы туралы заңға (CEA) маңызды өзгерістер енгізді, ол өз кезегінде 1922 жылғы Астық фьючерстері туралы заңға түзетулер жасады (7 U. S. C. 1 және одан кейінгілер). Қадағалау арқылы CFTC туынды нарықтарының бағаны анықтау және баға тәуекелін азайту функцияларын атқаруына мүмкіндік береді. 2014 жылдан бастап CFTC «белгіленген келісімшарт нарықтарын» (DCM) немесе биржаларды, swap орындау платформаларын (SEF), туынды операцияларды клирингтейтін ұйымдарды, swap деректер қоймаларын (SDR), swap дилерлерін, фьючерстік комиссиялық брокерлерді, тауарлық пул операторларын және басқа делдалдарды қадағалайды. CFTC өзінің жұмысын шетелдік реттеуші органдармен, мысалы, Ұлыбританиядағы әріптесі – Лондон металл биржасын қадағалайтын Қаржылық мінез-құлық органымен үйлестіреді.
Контактсыз деривативтер
1998 жылы CFTC төрағасы Бруксли Э. Борн Конгресс пен Президентті CFTC-ге биржада сауда-саттық жасалатын туындыларды қадағалаудан өзге, биржадан тыс нарықтардағы (OTC) туындыларды қадағалау құқығын беруге шақырып, үгіт жүргізді, бірақ оның ескертулеріне басқа реттеуші органдар қарсылық танытты. 1998 жылы CFTC жасаған екі қадам нарық қатысушыларының бір бөлігін CFTC «Swap Exemption» ережесін өзгертіп, своп нарығына жаңа реттеулер енгізуге тырысуы мүмкін деген алаңдаушылыққа жеткізді. Біріншіден, 1998 жылғы ақпанда SEC-тің «жеңілдетілген брокер-дилер» ұсынысына жауап ретінде жазылған хатында CFTC, SEC ұсынысының белгілі бір OTC туынды құралдары Commodity Exchange Act (CEA) заңының қолданыс аясына кіретін жағдайларда, CEA-мен қақтығысқа түсуі мүмкін екенін, және олар CFTC-нің толыққанды заңдық құзыретіне бағынатынын мәлімдеді. 1998 жылғы мамырда CFTC «концепциялық хабарлама» жариялап, OTC туындылар нарықтарын реттеудің қажеттігі және реттеудің қандай формада болуы тиіс екені туралы пікірлерді жинады. 1999 жылы АҚШ Қаржы министрлігінің, Федералды резервтік жүйенің және SEC-тің өтініші бойынша қабылданған заңнама CFTC-нің своптар мен гибридтік құралдарға қатысты ережелерді қабылдау өкілеттігін 1999 жылғы 30 наурызға дейін шектеді, сондай-ақ «Swap Exemption», «Hybrid Instrument Rule», «Swap Policy Statement» немесе «Hybrid Interpretation» ережелеріне сүйене отырып жасалған своп келісімдері мен гибридтік құралдардың бұрынғы құқықтық жағдайын тоқтатты. Аталған заңның мәтіні былай деді: «Комиссия білікті гибридтік құралдар немесе своп келісімдері бойынша қызметті шектеуге немесе реттеуге бағытталған ешқандай ереже немесе регламент қабылдамайды немесе түсіндірме немесе саясат мәлімдемесін жарияламайды». Конгресс CFTC-ге туындыларды реттеуге тыйым салатын заң қабылдағаннан кейін Борн қызметтен кетті.
Цифрлық валюталарды реттеу
2014 жылдың наурыз айында CFTC Биткойнді реттеуді қарастырып жатқанын мойындады. CFTC содан бері Биткойнның CEA бойынша тауар екенін қабылдады. 2019 жылдың қазан айында CFTC-нің бұрынғы төрағасы, қазір Citadel Securities-тің бас заңгері Хит Тарберт эфирдің де CEA бойынша тауар саналатынын мәлімдеді. 2015 жылы CFTC сауда мақсатында криптовалюталардың заңды түрде тауар ретінде жіктелетінін шешті. Дегенмен, нарықтың құбылмалылығы және басқа да факторларды ескере отырып, CFTC виртуалды валюталармен сауда жасаумен байланысты бірнеше тәуекелді атап өтті. 2017 жылы CFTC АҚШ SEC-тің цифрлық токендерді сату және бастапқы монета ұсыныстарына (ICO) қатысты ескертуін келтірді, олар "инвесторларды жоғары кіріс уәделерімен қате жолға салуы мүмкін". Соңғы жылдары CFTC цифрлық активтер нарығындағы алаяқтық пен заңсыз пайдалануды азаматтық тәртіппен қудалауға күшін арттырды.
Ұйым
Вашингтонда, округ Колумбияда орналасқан CFTC Чикаго, Нью-Йорк және Миссури штатының Канзас-Сити қалаларында аймақтық кеңселерді ұстап тұрады. Комиссия АҚШ Президенті тағайындайтын бес комиссардан тұрады, олардың қызмет мерзімі бес жылға есептелінеді. Президент, АҚШ Сенатының келісімімен, комиссарлардың біреуін төраға етіп тағайындайды. Кез келген уақытта бір саяси партиядан үштен аспайтын комиссарлар болуы мүмкін.
Атқару бөлімі
Қолдану бөлімі (DOE) Тауар биржасы туралы заң мен CFTC ережелерінің бұзылуына қатысты күдіктерді тергеп, қудалайды. Бұзушылықтар отандық тауар биржаларында тауар фьючерстерімен немесе опциондармен сауда жасауға, немесе тауар инвестицияларын бұрыс таныстыруға байланысты болуы мүмкін. Комиссияның тапсыруымен, бөлім агенттіктің әкімшілік сот судьяларына немесе АҚШ округтік соттарына шағымдануы мүмкін. Тауар биржасы туралы заңның қылмыстық бұзушылықтары немесе тауар фьючерстік саудасына қатысты басқа да федералдық заңдардың бұзылулары қудалау үшін Әділет министрлігіне жіберуге жатады. Бөлім АҚШ прокурорларының кеңселерiне, басқа федералдық және мемлекеттік реттеуші органдарға, сондай-ақ халықаралық органдарға іс жүргізуде және сот отырыстарында сараптық және техникалық көмек көрсетеді.
Нарық қадағалау бөлімі
Нарық қадағалау бөлімшесі (DMO) сауда-саттық орындау құралдарын, оның ішінде жаңа тіркелген фьючерстік биржаларды, своптарды орындау құралдарын және своп дерекқорын бастапқы мойындау және оларға үздіксіз қадағалау жүргізу үшін реттеуші жауапкершілікке ие. Бөлімнің реттеушілік функцияларына, басқалармен қатар, ережелерді сақтауды тексеру, жаңа өнімдерді және өнім мен нарыққа қатысты ережелерге енгізілетін өзгерістерді қарау, сондай-ақ өнім мен нарыққа қатысты зерттеулер жүргізу кіреді. Бұрын бөлім нарық пен сауда амалдарына қадағалау жасауға жауапты болған.
Нарық қатысушылары бөлімі
Бұрын Свап дилерлері және делдалдарды қадағалау бөлімі деп аталған Нарық қатысушылары бөлімі (MPD) негізінен туынды нарығының делдалдарын қадағалайды, оның ішінде тауарлық пул операторлары, тауар сауда кеңесшілері, фьючерстік комиссия саудагерлері, енгізу брокерлері, ірі своп қатысушылары, бөлшек валюта дилерлері және своп дилерлері, сондай-ақ өзін-өзі реттейтін ұйымдар. MPD делдалдардың, своп дилерлерінің және ірі своп қатысушыларының тіркеуін, нормативтік талаптарға сәйкестігін және қызметтік этика стандарттарын жүзеге асырады. Бөлім агенттіктің клиенттерді оқытуға бағытталған бастамаларын да қадағалайды.
Клиринг және тәуекелдер бөлімі
Клиринг және тәуекел бөлімі (DCR) деривативтерді клирингтейтін ұйымдар мен клиринг процесіне қатысатын басқа да нарық қатысушыларын қадағалайды. Оларға фьючерстік комиссиялық делдалдар, своп дилерлері, ірі своп қатысушылары және ірі саудагерлер кіреді. DCR деривативтерді клирингтейтін ұйымдардың фьючерстерді, фьючерстерге опциондарды және своптарды клирингтеуін қадағалайды, олардың Комиссия ережелеріне сәйкестігін бағалайды және тәуекелді бағалау және бақылау жүргізеді. DCR сонымен қатар деривативтерді клирингтейтін ұйымдардың өтінімдері мен құқықтық жағдайы, ережелерді ұсыну және қандай своптарды клирингтеу керектігі туралы ұсынымдар дайындайды. 2019 жылдан бастап Кларк Хатчисон Клиринг және тәуекел бөлімінің директоры қызметін атқарады.
Қаржыландыру/бюджет
Қалған төрт негізгі қаржы реттеушісінен өзгеше, CFTC өзін-өзі қаржыландыруға ие емес. Транзакция ақысы бірнеше жылдан бері «ұсынылып» келеді, бірақ Конгресс ешқандай заңнамалық шара қабыланбады. 2013 жылдың қазан айында үкімет жұмысын тоқтатқан кезде SEC және Федералды резерв жұмысын жалғастырды, бірақ «фьючерстік және көптеген своп нарықтарында, іс жүзінде, күзетші болған жоқ». 2013 жылы CFTC-нің жұмысы шектеулі ресурстарға байланысты күрт нашарлап, істерді кейінге жылдыруға мәжбүр болды. 2014 қаржы жылына бөлінген қаржы CFTC-нің ауыстырып алу нарығын қадағалау және реттеуді күшейтпеді, бұл бұрынғы қара нарықтағы саудадағы ондаған триллион долларға тең, деп мәлімдеді келе жатқан комиссар Барт Чилтон өзінің соңғы сөзінде. 2015 қаржы жылына арналған әкімшіліктің соңғы бюджет ұсынысы , бұл өткен жылғы сұраныстан кем, және Чилтонның пікірінше, «бізге қажетті 100 қызметкерден кем» болады, ол бюджетті CFTC-нің 40 еседен астам кеңейтілген өкілеттігі үшін «өте жеткіліксіз» деп атады. Наурыз айында ол 2015 қаржы жылының бюджетіне қарсы дауыс берді, CFTC «бюджеттік сұраныста міндеттеріне, нақты мақсаттарына және оған сәйкес кадрлар мен технологиялық қажеттіліктеріне толыққанды түсініксіздікпен жаңа қызметкерлер мен қаржыландыруға қатысты негіссіз талаптар қойып отыр» деді. 2019 жылдың желтоқсан айында CFTC 2020 қаржы жылына арналған қаржыландыруды қамтамасыз етті, бұл 2019 қаржы жылына бөлінген қаржыдан шамамен 6 пайызға артық. Төраға Тарберт бұл «CFTC-нің сұранысына толық сәйкес келеді» екенін, мұндай жағдай «шамамен он жылдан бері» алғаш рет болып отырғанын атап өтті.