Кіріспе

Австралиядағы банктік қызмет және қарыз алу Австралиялық қаржы жүйесі Австралиядағы қаражатты қарызға алу және беру, сондай-ақ қаржылық талаптардың меншік құқығын беруді қамтитын шаралардан тұрады, оған:

депозиттерді қабылдауға уәкілетті мекемелер (АДИ) немесе қаржы институттары, оның ішінде банктер, несие одақтары және құрылыс қоғамдары,
банк емес қаржы институттары (NBFI),
сақтандыру (өмір және жалпы),
зейнетақы қорлары,
қаржы нарықтары – қарыздық, акциялық және туынды нарықтар, және
төлем жүйелері – қолма-қол ақша, чектер, EFTPOS, RTGS және басқа да жоғары құнды төлем жүйелері кіреді.

Қаржы нарықтары

Австралия қаржы нарығындағы негізгі қор биржа операторлары – Австралия бағалы қағаздар биржасы (ASX) және Австралияның Ұлттық қор биржасы (NSX) болып табылады. Екеуі де Австралия тізіліміндегі бағалы қағаздар үшін қор биржасы қызметтерін ұсынады. NSX 2012 жылдың маусым айында Бендиго қор биржасын сатып алып, оның қызметін біріктірді. Көптеген валюталық операциялар реттеуден дерлік бос, ал Австралияның Резерв банкі бақылауын уәкілетті ақша нарығы дилерлері мен валюта дилерлеріне жүктеген.

Нарық қатысушылары

Қаржы жүйесінің қатысушылары коммерциялық банктер, инвестициялық банктер, қаржы компаниялары, құрылыс немесе кооперативтік қоғамдар, несие одақтары, достық қоғамдар, банктік емес қаржы институттары (БҚМҰ), зейнетақы және мақұлданған депозиттік қорлар, мемлекеттік инвестициялық трасттар, ақшалай ағымды басқару трасттары, ипотека берушілер, сақтандыру компаниялары, қарызға инвестиция жасайтын және қаржыландыратын институционалдық қорларды қамтиды.

Сақтандыру нарығы

Австралияның сақтандыру нарығын шамамен үш құрамдас бөлікке бөлуге болады: өмірді сақтандыру, жалпы сақтандыру және денсаулық сақтану. Бұл нарықтар көбінесе айқын түрде бөлініп келді, көптеген ірі сақтандыру компаниялары тек бір түріне ғана шоғырланды. Дегенмен, соңғы кезде бірнеше сақтандыру компаниясы өз қызмет аясын кеңейтіп, жалпы қаржылық қызметтерге қатысты, сондай-ақ банктер мен шетелдік қаржы конгломераттарының еншілес компанияларынан бәсекелестікке тап болды.

Зейнетақы

Австралияда зейнетақы жүйесі мемлекет тарапынан қолдалады және ынталандырылады, ал қызметкерлер үшін ең төменгі жарналар міндетті болып табылады. Зейнетақы схемаларын банктер мен сақтандыру компаниялары ұсынады, алайда көптеген қорлар өздігінен басқарылады. Зейнетақы қорлары қатаң түрде реттеледі.

Қолма-қол ақша

Австралия доллары – Австралияның валютасы және Австралияда қолданылатын заңды төлем құралы. Ақшамен жасалатын төлемдерді тазалау және есеп айырысу (CS5 деп те аталады) AusPayNet-тің Австралияның ақша айналымын ұйымдастыру жүйесі (ACDES) арқылы реттеледі.

EFTPOS

EFTPOS (Electronic Fund Transfer Point of Sale) және банкомат операциялары (CS3 деп те аталады) EFT желісі арқылы жүзеге асырылады. EFTPOS және банкомат операцияларының клирингі мен есеп айырысуы AusPayNet-тің Тұтынушылардың Электрондық Клиринг Жүйесі (CECS) арқылы реттеледі. 2005-2015 жылдар аралығында банкоматтан қолма-қол ақша алу 11,5%-ға төмендесе, ал сомасы 5,1%-ға артты.

Кредиттік карта

Австралияда MasterCard, Visa, Diners Club және American Express сияқты бірнеше кредиттік карта жүйелері қолданыста. Bankcard жүйесі қазірде қолданылмайды.

BPAY

BPAY – Австралияда қолданылатын төлемдер жүйесі, ол AusPayNet емес, ең ірі төрт банкпен реттеледі. 2015 жылғы қаңтар айының мәліметтері бойынша, BPAY төлем жүйесіне 156-дан астам австралиялық банк, кредиттер одағы және қаржы мекемелері қатысты.

Жаңа төлем платформасы

Жаңа төлемдер платформасы (NPP) – Австралиядағы жылдам төлемдер үшін ашық қолжетімді инфрақұрылым. NPP индустриялық ынтымақтастық арқылы әзірленді, бұл тұрмыстық шаруашылықтарға, кәсіпорындарға және мемлекеттік органдарға күндіз-түннің ішінде (24/7) қарапайым адрестелген төлемдерді жасауға және алушыға дерлік нақты уақыт режимінде қаражатты қолжетімді етуге мүмкіндік береді. Әрбір төлем хабары басқа жүйелерге қарағанда әлдеқайда толық ақша аудару туралы мәліметтерді тасымалдай алады. NPP инфрақұрылымы соңғы пайдаланушыларға инновациялық төлем қызметтерін ұсыну үшін «қосымша» қызметтердің тәуелсіз дамуын қолдайды.