Кіріспе

Компьютерлік музыканың американдық изашары Макс Вернон Мэтьюз (13 қараша 1926, Колумбус, Небраска, АҚШ – 21 сәуір 2011, Сан-Франциско, Калифорния, АҚШ) – компьютерлік музыканың американдық изашары болды.

Өмірбаян

Макс Вернон Мэтьюс Небраска штатының Колумбус қаласында екі ғылым мұғалімінің отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Небраскадағы Перу орта мектебінде физика, химия және биология пәндерін оқытты, сонымен қатар мектеп директоры да болды. Әкесі оған физика, биология және химия зертханаларында ойнауға және тәжірибе жасауға мүмкіндік берді, ол моторлардан бастап сынап барометрлеріне дейін түрлі заттар жасауды ұнататын. 9 жасында, әдетте студенттерге алгебрамен таныстыратын кезде, ол бірнеше оқушымен бірге осы пәнды өздігінен зерттеуге кірісті. Бұл себебі, аймақтағы халықтың көп бөлігі фермерлер болды және олардың ұлдары алгебраны үйренуге қызығушылық танытпады, себебі ол күнделікті жұмыста пайдалы емес еді. Ол осылайша математикалық анализді де оқыды, бірақ орта мектепті бітірген жоқ. Ол 3C/Honeywell DDP 24 (немесе DDP 224) қолданылып, интерактивті композиция және нақты уақыт орындауға арналған алғашқы толыққанды музыкалық синтез жүйесін жасады. MUSIC компьютермен дыбыс шығарудың алғашқы әрекеті болмаса да (1951 жылы австралиялық CSIRAC компьютері әндер орындады), Мэтьюс сандық музыкалық құралдардың бірнеше буындарын жасады. Ол өзінің жұмысын ата-аналық сезіммен сипаттады, 1997 жылғы 8-9 наурызда Индиана университетінде өткен "Компьютерлік музыкадағы келешек" конференциясында былай деді: 1961 жылы Мэтьюс Джон Келли, Кэрол Лохбаум, Джоан Миллер және Лу Герстман жасаған технологияны пайдаланып, "Дейзи Белл" әніне компьютерлік синтезделген адам дауысымен керемет сүйемелдеу жасады. Автор Артур Кларк осы таңғажайып сөйлеу синтезінің көрсетілімі кезінде Bell Labs Murray Hill ғимаратында досы және әріптесі Джон Пирске кездейсоқ соғып, қатты әсерленді, содан кейін Стенли Кубрикке оны "2001: Ғарыштық саяхат" фильмінде қолдануды ұсынды, онда ХАЛ 9000 компьютері танымдық функциялары бұзылғанда ән салады. Мэтьюс 1962 жылдан 1985 жылға дейін Bell Laboratories-тағы Акустикалық және мінез-құлық зерттеу орталығына жетекшілік етті, ол сөйлеу байланысы, визуалды байланыс, адамның есте сақтау және үйрену, бағдарламалық оқыту, субъективті пікірлерді талдау, физикалық акустика және өнеркәсіптік робототехника саласындағы зерттеулер жүргізді. 1974 жылдан 1980 жылға дейін ол Париждегі Акустикалық және музыкалық зерттеулер институтының (IRCAM) ғылыми кеңесшісі болды, ал 1987 жылдан бастап Стэнфорд университетінде Музыка профессоры (зерттеу) қызметін атқарады. Ол музыкалық экспрессияның жаңа интерфейстері туралы тұсаукесерлік конференция NIME 01 концерттік бағдарламасының салтанатты шебері болды. Мэтьюс Ұлттық ғылым академиясының, Ұлттық инженерлік академиясының мүшесі және Америка өнер және ғылым академиясының, Америка акустикалық қоғамының, IEEE және Аудио инженерлік қоғамының мүшесі болды. Ол Америка акустикалық қоғамынан музыкалық акустика саласындағы күміс медаль және Франция Республикасының өнер және әдебиет орденімен марапатталды. Max/MSP бағдарламалық пакетінің Max бөлігі оның құрметіне аталған (ал MSP бөлігі UC San Diego-да оқытатын Миллер Паккеттің есімімен аталған). Мэтьюс 2011 жылғы 21 сәуірде Сан-Францискода, Калифорния штатында пневмонияның асқынуларынан қайтыс болды. Ол 84 жаста болды. Оның артында әйелі Марджори, үш ұлы және алты немересі қалды.