Кіріспе

Инфинитезимал айналу матрицасы немесе дифференциалдық айналу матрицасы – шексіз кіші айналымды көрсететін матрица. Айналу матрицасы – (арнайы ортогональды топтың) элементін білдіретін ортогональды матрица, ал айналудың дифференциалы – тангенттік кеңістіктегі (арнайы ортогональды Ли алгебрасы) кососимметриялық матрица, ол өзі айналу матрицасы емес. Инфинитезимал айналу матрицасы мынадай формада болады:

мұндағы – бірлік матрица, – нөлге жақын шама, және

Мысалы, егер x осіне қатысты шексіз үш өлшемді айналуды білдірсе, онда негіз элементі:

Инфинитезимал айналу матрицалары үшін есептеу ережелері әдеттегідей, бірақ екінші дәрежелі шамалар жиі алынып тасталады. Осы ережелерге сәйкес, бұл матрицалар шексіз кіші шамаларды әдеттегідей қарастыру кезінде, қалыпты айналу матрицалары сияқты барлық қасиеттерді қанағаттандырмайды. Айналудың қолданылу реті маңызды емес екені анықталды.

Ротация генераторлары

Егер айналу осі [x, y, z] бірлік векторымен берілсе, онда сол вектордың шамалы Δθ бұрышына қатысты шексіз кішкентай айналуы бар деп есептейік. Айналу матрицасын шексіз қосынды ретінде жазып, бірінші реттік жуықтау қолдансақ, ΔR айналу матрицасы былай өрнектеледі:

θ бұрышына қатысты айналуды сол осьтің бойындағы кішкентай айналулардың тізбегі деп қарастыруға болады. Δθ-ны θ/N ретінде жуықтап алсақ, мұнда N – үлкен сан, онда осьтің бойындағы θ бұрышына қатысты айналуды былай бейнелеуге болады:

Көрініп тұрғанындай, Эйлер теоремасы барлық айналуларды осы түрде бейнелеуге болады дейді. Aθ көбейтіндісі – бұл нақты айналудың «генераторы», яғни А матрицасына сәйкес келетін (x, y, z) векторы. Бұл айналу матрицасы мен ось-бұрыш форматы экспоненциалдық функция арқылы байланысты екенін көрсетеді. G генераторының қарапайым формуласын алуға болады. Біз a және b перпендикуляр бірлік векторларының жұбымен анықталған кез келген жазықтықтан бастаймыз. Бұл жазықтықта x-ке перпендикуляр y векторын кездейсоқ таңдауға болады. Содан кейін y-ді x арқылы өрнектеп, жазықтықтағы айналу формуласына қойсақ, R айналу матрицасын аламыз, оған генератор 1=G = baT − abT кіреді. Жазықтықтағы емес векторларды айналуға қосу үшін R формуласын екі проекция операторын қосып өзгерту қажет. Бұл өзгертілген айналу матрицасын экспоненциалдық функция түрінде қайта жазуға болады. Талдау көбінесе толық айналу матрицасына қарағанда осы генераторлармен жұмыс істегенде оңайырақ. Генераторлар арқылы талдау айналу тобының Ли алгебрасы деп аталады.