Кіріспе

Торонто округі, Онтарио, Канада – Торонтоның әкімшілік бөлінісі және бұрынғы қала.

Солтүстік Йорк – бұрынғы қалашық және қала, қазір Онтарио, Канаданың Торонто қаласының алты әкімшілік округінің бірі. Ол Торонтоның солтүстік аймағында, Йонг көшесінің маңында, Онтарионың 401-ші тас жолының солтүстігінде орналасқан. Солтүстік шекарасы Стилс даңғылымен, батыс шекарасы Хэмбер өзенімен, ал шығыс шекарасы Виктория Парк даңғылымен шектеледі. Оның оңтүстік шекарасы тұрақсыз және бұрынғы Торонто муниципалитеттерінің – Йорк, Ескі Торонто және Шығыс Йорк – солтүстік шекараларымен сәйкес келеді. 2016 жылғы халық санауы бойынша округтің халқы 644 685 адамды құрайды. Солтүстік Йорк 1922 жылы бұрынғы Йорк қалашығының солтүстік бөлігінен, сол кездегі Торонто қаласының батыс жағында орналасқан муниципалитеттен қалашық ретінде құрылды. 1953 жылы Үлкен Торонто құрамына енгеннен кейін, Торонтоға жақын орналасқандықтан, ол қаланың ең қарқынды дамыған аймақтарының біріне айналды. 1967 жылы ол аудан деп жарияланды, ал 1979 жылы қала мәртебесін алды, нәтижесінде Солтүстік Йорк қаласының орталық бизнес-аймағы жоспарланған Солтүстік Йорк қаласының орталығында жоғары тығыздықтағы тұрғын үйлер, жылдам көлік және көптеген корпоративтік кеңселер тартылды. 1998 жылы Солтүстік Йорк жаңа Торонто қаласын құру аясында таратылды. Осыдан бері ол Торонтоның орталық бөлігінен тыс қаланың маңызды экономикалық орталығы болып табылады.

Тарих

Солтүстік Йорк кенті 1922 жылдың 13 маусымында Йорк кентінің ауылдық бөлігінен құрылды. Алдыңғы онжылдықта Йорк кентінің оңтүстік бөлігі, ескі Торонто қаласымен шектес болғандықтан, қалалық аймаққа айналса, солтүстік бөлігі ауыл шаруашылығы жерлері болып қалды. Солтүстік тұрғындары Йорк кентінің салық базасының 20 пайызын құрап, оларға керісінше аз қызмет көрсетіліп, өкілдік те аз болғанына наразылық білдірді, әсіресе 1920 жылдан кейін Йорк кеңесіндегі олардың жалғыз өкілі сайлауда жеңіліске ұшырады. Сүт шаруашылығымен айналысатын фермер Роберт Франклин Хикс басқа фермерлермен бірлесіп, Онтарио заң шығарушы органына Еглинтон даңғылының солтүстігіндегі Йорк кентінің бөлігінен жеке Солтүстік Йорк кентін құру туралы петиция тапсырды. Фермерлерді қолдайтын Онтарио Біріккен фермерлер үкіметінің қолдауымен плебисцит ұйымдастырылып, өткізілді, нәтижесінде 6000 тұрғын Йорктан бөлінуге 393 дауыс айырмасымен қолдау көрсетті. Кент Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін негізінен ауылдық және аграрлық сипатта қала берді. Соғыстан кейін, 1940 жылдардың соңы мен 1950 жылдары тұрғын үй тапшылығы салдарынан кент Торонтоның маңындағы қалашық ретінде дами бастады және халық саны күрт өсті. 1953 жылы провинция 11 кент пен ауылды Торонтоның ескі қаласымен біріктіріп, Ұлы Торонтоны құрды. Солтүстік Йорк шашыраңқы ауылдардан тұратын аймақтық ауыл шаруашылығы орталығы ретінде танымал болды. Бұл аймақ Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін өркендеп, 1950-1960 жылдары Солтүстік Американың көптеген басқа да қалашықтарына ұқсас болды. Солтүстік Йорк халқының саны артып келе жатқанда, 1967 жылы ол Солтүстік Йорк ауданына, ал 1979 жылдың 14 ақпанында Солтүстік Йорк қаласына айналды. Қала жарғысын Валентин күнінде алғанын еске алу үшін қаланың корпоративтік слоганы "Жүректі қала" деп белгіленді. Солтүстік Йорк 1998 жылдың 1 қаңтарында Торонто қаласына қосылды. Қазір ол Торонто қалалық кеңесінің комитеті – "Солтүстік Йорк қоғамдық кеңесі" қызмет көрсететін аумақтың ең ірі бөлігін құрайды.

Оқиғалар

2008 жылдың 10 тамызында Даунсвью әуежайының оңтүстік-батысындағы Sunrise Propane Industrial Gases пропан қондырғысында үлкен пропан жарылысы болды. Бұл оқиға қойманы толығымен қиратты және жақын жердегі бірнеше үйге зақым келтірді. Шамамен 13 000 тұрғын бірнеше күн бойы эвакуацияланды, содан кейін ғана үйлеріне оралуға рұқсат алды. Жарылыс салдарынан компанияның бір қызметкері қаза тапты, ал апат орнына барған бір өрт сөндіруші көз жұмды. Осы оқиға бойынша жүргізілген тергеу пропанмен жабдықтау қоймаларына қатысты бірнеше ұсынымдар жасады. Онда қоймалар мен жақын маңдағы тұрғын үйлер арасындағы қашықтықты қайта қарау қажеттігі айтылды, бірақ олардың орналасуына шектеу қою туралы талап қойылған жоқ. Канада тарихындағы ең қорқынышты жаяу жүргіншілерге жасалған шабуыл 2018 жылдың 23 сәуірінде Солтүстік Йорк қалалық орталығында болды. Йонг-стрит көшесінде Финч және Шеппард даңғылдары арасында фура көптеген жаяу жүргіншілерге шағылысып, 10 адамның өмірін қиды және 16 адамды жарақаттады.

Демография

Солтүстік Йорк – көпмәдениетті және әртүрлі аймақ. Солтүстік Йорк халқының этникалық құрамы (2016) Халық саны % Этникалық тегі Еуропалық 349 150 40,6 Шығыс Азиялық 123 280 14,3 Оңтүстік-Шығыс Азиялық 85 115 9,9 Африкалық негрлер 84 415 9,8 Оңтүстік Азиялық 75 995 8,8 Таяу Шығыс 49 060 5,7 Латын Америкасы 35 840 4,2 Жергілікті халық 7 035 0,8 Басқа 4 165 0,5 Жалпы халық саны 869 401 100,0 + Ең көп таралған он тіл Ана тілі Халық саны Пайыздық үлесі Ағылшын тілі 280 320 43,9% Мандарин 40 125 6,3% Парсы тілі 30 465 4,8% Тагалог (Филиппин, филиппин) 28 810 4,5% Кантон тілі 27 665 4,3% Орыс тілі 20 320 3,2% Корей тілі 19 265 3,0% Испан тілі 16 220 2,5% Итальян тілі 15 440 2,4% Үрду тілі 10 325 1,6% Басқа тілдер 123 895 19,4% Бірнеше жауап 25 255 4,0%

Экономика

Ауданның орталық бизнес ауданы Солтүстік Йорк орталығы деп аталады, ол бұрынғы қаланың үкіметі мен ірі корпоративтік штаб-пәтерлерінің орналасқан жері болды. Солтүстік Йорк орталығы көптеген кеңсе ғимараттары мен кәсіпорындары бар Торонтоның маңызды корпоративтік аймақтарының бірі болып табылады. Солтүстік Йорк қаласының бұрынғы қалалық ғимараты, Солтүстік Йорк азаматтық орталығы Солтүстік Йорк қаласының орталығында орналасқан. Шепард және Аллен жолының жанында орналасқан Даунсвью әуежайында 1800 адам жұмыс істейді. Даунсвью әуежайы Онтарио және Канада үкіметтерінің 60 миллион долларлық инвестициясымен Centennial College Aerospace кампусының орналасқан жері болады. Жеке серіктестердің қатарына Bombardier, Honeywell, MDA Corporation, Pratt & Whitney Canada, Ryerson University, Sumitomo Precision Products Canada Aircraft, Inc. және UTC Aerospace Systems кіреді. Флемингдон паркі Эглинтон және Дон Миллс маңындағы экономикалық орталық болып табылады, ол көліктің қарбалас Don Valley Parkway және Toronto Transit Commission (TTC) бағыттарының жанында орналасқан. McDonald's Canada және Celestica осы аймақта орналасқан, ал Foresters Insurance компаниясының үлкен кеңсе мұнарасы және Bell Canada компаниясының дерек орталығы бар. Concorde корпоративтік орталығында жалға берілетін аудан бар және ол 85% толықтырылған, оның ішінде Home Depot Canada, Онтарионың Спорт Альянсы, Торонто Доминион Банкі, Esri Canada және Deloitte сияқты арендаторлар бар. Home Depot-тың Канададағы бас кеңсесі Флемингдон паркінде орналасқан. Солтүстік Йорк Торонтоның бес ірі сауда орталығының екеуіне ие: Йоркдейл сауда орталығы және Фэрвью сауда орталығы. Басқа да көршілес сауда орталықтарына Центрпойнт сауда орталығы, Бейвью Виллаж, Шеридан сауда орталығы, Йоркгейт сауда орталығы, Дон Миллстегі дүкендер, Стилс Вест Маркет сауда орталығы, Джейн Финч сауда орталығы және Шепард орталығы кіреді. Денсаулық сақтау Солтүстік Йорктегі тағы бір маңызды сала болып табылады, ауданда бірнеше ірі ауруханалар орналасқан, оның ішінде Солтүстік Йорк бас ауруханасы, Хамбер өзенінің ауруханасы және Саннибрук денсаулық ғылымдары орталығы бар.

Басқару

Солтүстік Йорк – Торонто қаласының ауданы. Оны Торонто қалалық кеңесіне сайланған кеңесшілер, Онтарио заң шығару жиналысына сайланған депутаттар, сондай-ақ Канада Парламентіне сайланған депутаттар ұсынады. Қазіргі уақытта Солтүстік Йорк азаматтық орталығы Солтүстік Йорк қоғамдық кеңесі мен Солтүстік Йоркқа қызмет көрсететін басқа да қалалық департаменттер пайдалануында. 1998 жылы Солтүстік Йорк Торонтомен біріктірілгенге дейін, ол Торонто метрополитен муниципалитеті құрамындағы екінші деңгейдегі муниципалитет ретінде жұмыс істеді. Муниципалитет өз муниципалдық кеңесі, Солтүстік Йорк қалалық кеңесі арқылы басқарылды және муниципалитет таратылғанға дейін Солтүстік Йорк азаматтық орталығында отырыстар өткізді. Төменде Солтүстік Йорк аймағының басшыларының (1922–1966 жж.) және қала әкімдерінің (1967–1997 жж.) тізімі келтірілген.

Медиа

North York Mirror: Солтүстік Йорк ауданын қамтитын апталық қоғамдық газет (алғашқыда аптасына үш рет, содан кейін екі рет шығатын). Torstar компаниясының Metroland қоғамдық газеттері желісінің бір бөлігі. Газет 1957 жылы жарық көрді және 2023 жылы toronto.com сайтына, сондай-ақ Торонтодағы басқа Metroland газеттерімен бірге қосылып, жабылды. Salam Toronto: Солтүстік Йорктегі ирандық қауым үшін парсы және ағылшын тілдерінде шығатын апталық газет.

Мұражайлар

Солтүстік Йорк қаласында бірнеше мұражай орналасқан, оның ішінде (қазір жабық) Канаданың ғарыш және әуе мұражайы (бұрынғы Торонто аэроғарыш мұражайы) Даунсвью паркінде. Жабық мұражай 2019 жылы Онтарионың Эденвейл қаласына (Барридің солтүстік-батысына) көшіріліп, қайта ашылып, "Канада ғарыш және әуе сақтау қоры" деп аталды. Солтүстік Йорк қаласында Black Creek Pioneer Village сияқты бірнеше интерактивті мұражайлар да бар, ол XIX ғасырға тән нағыз ауыл және тірі мұражай, сондай-ақ интерактивті ғылым мұражайы – Онтарио ғылым орталығы, және Таяу Шығыс пен Солтүстік Африкадан ислам өнерінің жинағын қамтитын Ага Хан мұражайы орналасқан.

Көлік

Солтүстік Йорк арқылы бірнеше ірі бақылаудағы тас жолдар өтеді, оның ішінде 400, 401, 404 тас жолдары, Аллен жолы және Дон аңғарының саябағы. Бұрынғы үш бақылаудағы тас жол провинция тарапынан 400 сериялы тас жолдар ретінде басқарылады, ал соңғы екі тас жолды Торонто қаласы басқарады. Солтүстік Йорк арқылы өтетін 401-ші тас жол Солтүстік Америкадағы ең қызыл көлік қозғалысы бар тас жол болып табылады, күніне 400 000-нан астам көлік өтсе, сонымен қатар ол ең кең тас жолдың бірі. Солтүстік Йорк қаласындағы қоғамдық көлік негізінен Торонто Транзит Комиссиясының (TTC) автобус немесе метро жүйесі арқылы қамтамасыз етіледі. Торонто метросының екі желісінде Солтүстік Йорк қаласында станциялар бар: 1-ші желі – Йонге-Университет және 4-ші желі – Шеппард. Финч станциясы, Йонге-Университет желісінің Йонге-стрит тармағының соңғы станциясы, ең көп келуші автобус станциясы және күніне шамамен 97 460 адамға қызмет көрсететін алтыншы ең көп келуші метро станциясы болып табылады. 4-ші Шеппард метросы Шеппард даңғылындағы Йонге-Университет желісімен қиылысып, шығысқа қарай Дон Миллс жолындағы Фэрвью Моллға дейін барады, ол толығымен Солтүстік Йорк қаласының ішінде орналасқан және күніне орташа есеппен 55 000 жолаушы тасымалдайды. 5-ші Eglinton желісі – құрылысы жүріп жатқан жеңіл рельстік желі, ол Солтүстік Йорк қаласының оңтүстік-шығыс бөлігінен өтеді. 6-шы Finch West желісі – құрылысы жүріп жатқан тағы бір желі, ол Солтүстік Йорк қаласының солтүстік-батыс бөлігінен өтеді. Онтарио желісі Солтүстік Йорк қаласындағы Ғылым орталығы және Флемингдон паркінде екі аялдамаға ие болады деп күтілуде. Йорк Миллс және Йонге көшелерінің қиылысында, Йорк Миллс станциясының жанында кеңсе және TTC жолаушылар тұрақ орналасқан, ол 25 миллион долларға сатылды. 300 миллион долларлық жоба шамамен 300 жұмыс орнын құруға және қиылысқа жаңа қонақ үй, мүмкін төрт жұлдызды Marriott желісін әкелуге мүмкіндік береді деп күтілуде. TTC-ден басқа, Солтүстік Йорктан қол жетімді басқа қоғамдық көлік қызметтеріне GO Transit және Йорк аймағының транзиті кіреді. GO Transit Торонто аймағының айналасындағы қалаларға жолаушылар пойызы және автобус қызметтерін ұсынады. Екі қызмет те Солтүстік Йорк қаласында орналасқан GO немесе TTC станцияларында қол жетімді.