Кіріспе

1953 жылғы Sikorsky тікұшақтарының көтеру сериясы

Sikorsky CH-37 Mojave (компания белгілемесі S-56) – 1950-ші жылдардағы американдық, ірі ауыр жүктерді тасымалдауға арналған тікұшақ.

Жобалау және әзірлеу

S-56 тікұшағы АҚШ Теңіз жаяу әскерлерінің (USMC) шабуылдық көлігі ретінде құрылды, оның сыйымдылығы 26 толық жабдықталған теңізші. 1951 жылы ұшаққа тапсырыс берілді, сол кездегі АҚШ Әскери-теңіз күштері мен Теңіз жаяу әскерлерінің HR2S белгілемесі қолданылды. Бірінші прототип, XHR2S 1, 1953 жылы ұшты, ал HR2S 1 тікұшақтарының өндірісі 1956 жылдың шілдесінде Теңіз жаяу әскерлерінің Бірінші тікұшақ эскадрильясына (HMX 1) басталды, барлығы алпыс тікұшақ өндірілді. 1954 жылы АҚШ Армиясы прототипті бағалап, 94 данасын CH-37A ретінде тапсырыс берді, алғашқы тікұшақ 1956 жылдың жазында жеткізілді. Барлық Теңіз жаяу әскерлері мен Армия үлгілері 1960 жылдың ортасына дейін жеткізілді. Армия үлгілері 1960 жылдардың басында CH-37B статусына дейін жаңартылды, оларға Lear автотұрақтандыру жабдығы және тікұшақ тік тұрғанда жүк тиеу және түсіру мүмкіндігі қосылды. 1962 жылы АҚШ әскери тікұшақтарының белгілемелерін біріктіру кезінде USMC үлгілері HR2S 1-ден CH-37C-ге қайта тағайындалды. Қызметке түскен кезде CH-37 Батыс әлеміндегі ең үлкен тікұшақ болды және бұл Sikorsky компаниясының алғашқы екі қозғалтқышты тікұшағы еді. Екі Pratt & Whitney R-2800 Double Wasp радиальды қозғалтқышы қондыру шанағында орнатылды, онда қысқартылатын қону тіректері де болды. Бұл фюзеляжға жүк тиеуге және түсіруге мүмкіндік берді. Алғашқы үлгілер үш M422 Mighty Mites (жеңіл джип сияқты көлік) немесе 26 әскерді тасымалдай алатын. Сақтау үшін негізгі ротор қанаттары фюзеляжға кері бүгіліп, ал құйрық роторының тірегі фюзеляжға алға бүгілді. CH-37 – кейінірек әскери тікұшақтарда қолданылған турбовалды қозғалтқыштардан үлкен, ауыр және аз қуатты поршеньді қозғалтқыштарды қолданған соңғы ауыр тікұшақтардың бірі. Осы себепті, тікұшақтың қызмет ету мерзімі салыстырмалы түрде қысқа болды, барлығы 1960 жылдардың соңында қызметтен шығарылды, Армияда алыс туысқан CH-54 Tarhe, ал Теңіз жаяу әскерлерінде CH-53 Sea Stallionмен алмастырылды. 1965 жылдың қыркүйегінде төрт CH-37B Вьетнамға АҚШ тікұшақтарын құлаған жерден алып шығуға көмектесу үшін жіберілді. Олар осы рөлде өте табысты болды, 7,5 миллион АҚШ долларынан астам құнды жабдықты қалпына келтірді, оның бір бөлігі жау шебінен алынды. CH-37 сонымен қатар парашютпен ғарыштан түскен пленкалық капсулаларды алып шығу үшін де қолданылды.