Кіріспе

Американдық сәулетші Эйн Фэй Джонс (31 қаңтар 1921 жыл - 30 тамыз 2004 жыл) – американдық сәулетші және дизайнер. Кәсіби мансабында Франк Ллойд Райттың шәкірті болған Джонс, Райттың шәкірттерінің ішінде американдық сәулетшілер институтының ең жоғары наградасы – AIA алтын медалін (1990) алған жалғыз адам. Арканзас университетінің сәулет мектебінде 35 жыл оқытушылық қызмет атқарған кезінде сәулет саласындағы педагог ретінде халықаралық деңгейде танымал болды. Оның Торнкроун шіркеуі салынғанынан кейін 20 жыл өткен соң, 2000 жылы оның сәулеттік маңыздылығын мойындап, Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Бұған қоса, ол Америка сәулетшілер институтының «25 жылдық» сыйлығын және басқа да кәсіби марапаттарға ие болды.

Ерте өмір

Э. Фэй Джонс (алғашқы аты Euine, ол U wan деп айтылады және Джонның ежелгі уэльс тіліндегі түрі) 1921 жылғы 31 қаңтарда Арканзас штатының Пайн-Блафф қаласында дүниеге келді. Американдық сәулетші Франк Ллойд Райт жобалаған «Джонсон Вакс» штаб-пәтері туралы естіп, Джонс сәулет өнерімен айналысуға шешім қабылдады. Джонс АҚШ Әскери-теңіз академиясына қабылдануға үміттене отырып, Арканзас университетінде азаматтық инженерия курстарын тыңдап, мүмкіндіктерін арттырды. Оқу кезінде ол «Каппа Сигма» студенттік бауырластығының мүшесі болды. Бірақ, Джонстың конгрессмені сайлауда жеңіліске ұшырағандықтан, одан тағайындама алуға мүмкіндік болмады. Джонс 1943 жылғы 6 қаңтарда Сан-Францискода Мэри Элизабет "Гас" Ноксқа үйленді. Олардың Янис және Ками есімді екі қызы болды. Джонс 1950 жылы GI Bill бағдарламасының көмегімен сәулет саласында бакалавр дәрежесін алды. 1951 жылы Техас штатының Хьюстон қаласындағы Райс университетінде магистратураны бітіріп, сәулет магистрі дәрежесін алды. Хьюстонда Уильямстың ұсынысымен Джонс 1949 жылғы Американдық сәулетшілер институтының конференциясына қатысып, сол жылы «Алтын медаль» иегері атанған Райт туралы көбірек білуге ниеттенді. Конференциядан кейінгі кеште Джонс Райтпен танысып, оның сәулетке қатысты көзқарастарымен 30 минут бойы әңгімелесті. Брюс Гофф Джонсқа Оклахома университетінде оқытушылық қызмет ұсынды, ол 1951 жылдан 1953 жылға дейін осы ұсынысты қабылдады. Гофф Джонсқа ұстаз бен дос болып, заманауи сәулетке ерекше көзқарас ұсынды. Джонс Аризона штатының Скотсдейл қаласының жанындағы Райттың қысқы шеберханасы «Талиесин Уэст»-те шәкірттікке өтініш берді. Кейін Райт Джонстың бүкіл отбасын Висконсин штатының Спринг-Грин қаласындағы үйіне және дизайн институтына шақырды. Джонс дос және шәкірт ретінде «Талиесин» студиясына көп рет оралды және 1953 жылы «Талиесин» мүшесі атанды. Джонс Райтқа зор құрмет көрсетті, бірақ көп ұзамай Арканзастың солтүстік-батысындағы Озарк тауларында жеке практикасын ашты. Райттың ұсынысымен Арканзас университетінің сәулет факультетіне кіріп, кейіннен U of A сәулет мектебінің алғашқы деканы болды. 1984 жылы ACSA (Архитектура колледждері қауымдастығы) Джонсты ACSA ең үздік профессоры сыйлығымен марапаттады.

Өлім

2004 жылғы 31 тамызда Джонс Арканзас штатының Файеттвилл қаласындағы үйінде 83 жасында жүрек және өкпе жетіспеушілігінен, Паркинсон ауруының салдарынан қайтыс болды. Одан соң әйелі мен екі қызы қалды.

Мұра мен құрмет

2009 жылы Арканзас университетінің сәулет мектебі Джонстың құрметіне ашылды. Дон мен Эллен Эдмондсонның көп миллион долларлық қайырымдылығынан кейін мектеп қазір Фэй Джонс сәулет және дизайн мектебі деп аталады. 1994 жылы Арканзас штатының Литтл-Рок қаласындағы Ескі штат үйі мұражайы үшін оның туындыларының ретроспективтік көрмесі жасалды. Ол мұражайдан көшпелі көрме ретінде алуға болады. Арканзас университеті сонымен қатар Солтүстік-Батыс Арканзастағы оның көптеген үйлері мен ғимараттары бойынша автокөлікпен жүріп тамашалауға арналған маршрутты жариялады. 1990 жылы Джонс Америка сәулетшілер институтының алтын медалін алды. 1980 жылы ол Римдегі Америка академиясының мүшесі болып қабылданды. 1979 жылы Америка сәулетшілер институтының мүшесі болып сайланды. Джонс төрт білім орнынан құрметті доктор дәрежесін алды: Канзас мемлекеттік университеті, Дрюри колледжі, Арканзас университеті және Хендрикс колледжі.